Harika bir etkinlik, sevgili öğrencim! Gel, şimdi bu güzel atasözleri ve deyimlerdeki boşlukları birlikte dolduralım ve anlamlarını öğrenelim. Bu sözler, dilimizin ne kadar zengin olduğunu ve kültürümüzün dinimizle nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor.
1. Soru: “Garip kuşun yuvasını ……………. yapar.”
Çözüm:
Adım 1: Bu atasözünde kimsesiz, yalnız kalmış olanlara kimin yardım edeceği anlatılmak isteniyor. Kültürümüzde bu gibi durumlarda sığınılan, her şeye gücü yeten varlığın Allah olduğuna inanılır.
Adım 2: Bu yüzden boşluğa gelmesi gereken en uygun kelime “Allah”tır.
Doğru cümle:“Garip kuşun yuvasını Allah yapar.”
Anlamı neymiş?: Bu sözle, kimsesizlerin, yardıma muhtaç olanların yardımcısının her zaman Allah olduğu, O’nun kullarını asla yalnız bırakmayacağı anlatılır. Tıpkı yuvası olmayan garip bir kuşa bile bir yuva nasip ettiği gibi, değil mi?
2. Soru: “………………yı çalan kılıfını hazırlar.”
Çözüm:
Adım 1: Bu atasözü, çok büyük ve yapılması imkânsız gibi görünen bir suçu işleyen kişinin, yakalanmamak için önceden mutlaka bir bahane, bir kılıf hazırlayacağını anlatır. Burada çok büyük ve çalınması imkansız bir şeyi temsil eden, camilerimizin o güzel ve ince yapısını düşünmeliyiz.
Adım 2: Bu yapı tabii ki “Minare”dir. Minareyi çalmak imkansızdır, işte atasözü bu ifadeyi kullanarak işlenen suçun veya söylenen yalanın ne kadar büyük olduğunu vurgular.
Doğru cümle:“Minareyi çalan kılıfını hazırlar.”
Anlamı neymiş?: Çok büyük bir yanlış yapan kişi, bu durumu örtbas etmek için önceden bahanelerini ve savunmasını hazırlar demektir.
3. Soru: “Yalancının mumu …………ya kadar yanar.”
Çözüm:
Adım 1: Bu atasözü bir yalanın çok uzun süre gizli kalamayacağını, eninde sonunda ortaya çıkacağını anlatır. Boşluğa gelecek kelime, günün sonunu ifade eden bir vakit olmalıdır. Günün son namaz vaktini hatırlayalım.
Adım 2: Günün son namaz vakti “yatsı”dır. Dolayısıyla boşluğa “yatsı” kelimesi gelmelidir.
Doğru cümle:“Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.”
Anlamı neymiş?: Söylenen bir yalanın ömrü çok kısadır, gerçekler en kısa zamanda ortaya çıkar ve yalancının oyunu bozulur anlamında kullanılır.
4. Soru: “………………dağına göre kar verir.”
Çözüm:
Adım 1: Bu deyimde, herkese gücüne, dayanıklılığına ve durumuna göre sıkıntı veya nimet verildiği anlatılır. Bu adaleti ve ölçüyü sağlayabilecek tek varlık inancımıza göre Yaratıcı’mızdır.
Adım 2: Bu nedenle cümlenin başına “Allah” kelimesi gelmelidir.
Doğru cümle:“Allah dağına göre kar verir.”
Anlamı neymiş?: Allah, her kuluna taşıyabileceği kadar yük, sıkıntı ve sorumluluk verir. Kimseye gücünün yetmeyeceği bir zorlukla imtihan etmez demektir. Ne kadar rahatlatıcı bir düşünce, değil mi?
5. Soru: “Acele işe ……………. karışır.”
Çözüm:
Adım 1: Bu atasözü, aceleyle, düşünmeden, telaşla yapılan işlerin genellikle hatalı veya eksik sonuçlanacağını ifade eder. Dini inancımızda insanları kötülüğe, hataya ve aceleciliğe sürükleyen varlık kimdi bir düşünelim.
Adım 2: Evet, bu varlık “şeytan”dır. Bu yüzden boşluğa “şeytan” kelimesi gelmelidir.
Doğru cümle:“Acele işe şeytan karışır.”
Anlamı neymiş?: Bir işi yaparken acele etmek, düşünmeden hareket etmek hatalara yol açar. Sakin ve düşünerek yapılan işler daha sağlam ve doğru olur demektir. Bu yüzden büyüklerimiz hep “Ağır ol, işin sağlam olsun.” derler.
6. Soru: “……………… bir kapıyı kapatır bir kapıyı açar.”
Çözüm:
Adım 1: Bu harika söz, umutsuzluğa düştüğümüzde, bir yolun kapandığını düşündüğümüzde her zaman yeni bir fırsatın, yeni bir umudun ortaya çıkacağını anlatır. Bu güce sahip olan, kullarına her zaman bir çıkış yolu gösteren varlık kimdir?
Adım 2: Tabii ki bu güç “Allah”a aittir. Boşluğa “Allah” kelimesi gelmelidir.
Doğru cümle:“Allah bir kapıyı kapatır bir kapıyı açar.”
Anlamı neymiş?: İnsanlar bir zorlukla karşılaştığında veya bir fırsatı kaçırdığında umutsuzluğa kapılmamalıdır. Çünkü Yüce Allah, onlar için mutlaka daha hayırlı başka bir kapı, başka bir imkân yaratacaktır.
7. Soru: “………………da gözü olmayanın ezanda kulağı olmaz.”
Çözüm:
Adım 1: Bu atasözü, bir işin asıl amacını benimsemeyen, yani o işi yapmak istemeyen birinin, o işe yapılan çağrıyı da duymayacağını veya önemsemeyeceğini anlatır. Ezan ne için okunur? Ezan, bizleri çok önemli bir ibadete çağırmak için okunur.
Adım 2: Ezanın çağrısı “namaz” ibadeti içindir. Dolayısıyla, namaz kılma niyeti olmayan biri ezanı duysa bile umursamaz. Bu yüzden boşluğa “Namaz” kelimesi gelmelidir.
Doğru cümle:“Namazda gözü olmayanın ezanda kulağı olmaz.”
Anlamı neymiş?: Bir işi yapmaya niyeti olmayan kişi, o iş için yapılan hazırlıklara ve çağrılara kayıtsız kalır, ilgi göstermez demektir.
Umarım hepsi anlaşılmıştır. Atasözleri ve deyimler, dersler çıkarmamız için bize bırakılmış harika miraslardır. Başarılar dilerim