5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 77
Merhaba sevgili öğrencim,
Harika sorularla karşılaştık! Ben senin Sosyal Bilimler, Türkçe ve diğer derslerindeki öğretmeninim. Şimdi bu soruları birlikte, tane tane ve anlayacağın bir dilde çözeceğiz. Haydi başlayalım!
2. Soru:
I- Küçük olanın büyük olana selam vermesi
II- Bisiklet üzerinde gidenin yürüyene selam vermesi
III- Sayı bakımından çok olan topluluğun az olana selam vermesiYukarıdaki ifadelerden hangileri selamlaşma adabına uygundur?
A) I-II
B) I-III
C) II-III
D) I-II-III
Çözüm:
Bu soruda bizden selamlaşma adabına, yani selamlaşırken uymamız gereken görgü kurallarına uygun olanları bulmamız isteniyor. Hadi maddeleri tek tek inceleyelim.
- Adım 1: Birinci maddeye bakalım: “Küçük olanın büyük olana selam vermesi.” Bu, büyüklere olan saygımızın bir göstergesidir ve selamlaşma adabının en temel kurallarından biridir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- Adım 2: İkinci maddeyi inceleyelim: “Bisiklet üzerinde gidenin yürüyene selam vermesi.” Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) öğrettiği kurallara göre, bir vasıta (araç) üzerinde olan kişinin, yürüyen kişiye selam vermesi gerekir. Bu da doğrudur.
- Adım 3: Üçüncü maddeye geldik: “Sayı bakımından çok olan topluluğun az olana selam vermesi.” Bu ifade aslında tam tersi olmalıydı. Selamlaşma adabına göre, sayıca az olan topluluk, çok olan topluluğa selam verir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
- Adım 4: Şimdi doğru olanları bir araya getirelim. I. ve II. maddeler selamlaşma adabına uygundur. Bu durumda doğru şıkkımız A seçeneği oluyor.
Sonuç olarak, doğru cevap A) I-II şıkkıdır.
3. Soru:
Hz. Âişe (r.a.) şöyle demiştir: “Hz. Peygamber’in herhangi bir konuyu anlatırken (tane tane konuşması sebebiyle) sözcüklerini saymak isteyen kimse sayabilirdi.” (Buhârî, Menâkıb, 23.)
Hz. Aişe (r.a.) verdiği bu bilgide neyi vurgulamaktadır?
A) Hz. Muhammed (s.a.v.) güvenilirdi.
B) Hz. Muhammed (s.a.v.) açık ve net konuşurdu.
C) Hz. Muhammed (s.a.v.) merhametliydi.
D) Hz. Muhammed (s.a.v.) insanlara değer verirdi.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için bize verilen sözü dikkatlice anlamamız gerekiyor. Hadi birlikte bakalım.
- Adım 1: Hz. Aişe’nin sözünü tekrar okuyalım: “Hz. Peygamber’in… sözcüklerini saymak isteyen kimse sayabilirdi.” Bir insanın konuşurken kelimelerinin sayılabiliyor olması ne anlama gelir? Bu, o kişinin çok hızlı konuşmadığını, kelimeleri yutmadığını, aksine her bir kelimeyi vurgulayarak, anlaşılır ve tane tane konuştuğunu gösterir.
- Adım 2: Şimdi şıkları inceleyelim.
- A şıkkı “güvenilirdi” diyor. Sözde güvenilirlikle ilgili doğrudan bir bilgi yok.
- B şıkkı “açık ve net konuşurdu” diyor. Bu, kelimelerin sayılabilecek kadar tane tane söylenmesiyle birebir uyuşuyor. Bu şık çok mantıklı görünüyor.
- C şıkkı “merhametliydi” diyor. Bu da Peygamberimizin bir özelliğidir ama bu sözde vurgulanan şey merhamet değil.
- D şıkkı “insanlara değer verirdi” diyor. Açık konuşmak insanlara değer vermenin bir göstergesi olabilir ama bu sözün doğrudan anlattığı şey konuşma tarzıdır.
- Adım 3: Gördüğün gibi, Hz. Aişe’nin bu sözü en net şekilde Peygamber Efendimizin (s.a.v.) konuşmasının ne kadar açık, net ve anlaşılır olduğunu vurgulamaktadır.
Bu yüzden doğru cevap B) Hz. Muhammed (s.a.v.) açık ve net konuşurdu. şıkkıdır.
4. Soru:
Aşağıdakilerden hangisi sofra adabına uygun değildir?
A) Yemeğe besmele çekerek başlamak
B) Yemeği ölçülü yemek
C) Yemekten önce elleri yıkamak
D) Gösterişli sofralar hazırlamak
Çözüm:
Bu soruda sofra adabına, yani yemek yeme kurallarına uymayan davranışı bulmamız isteniyor. Sorudaki “değildir” kelimesine dikkat edelim.
- Adım 1: Şıkları tek tek değerlendirelim.
- A) Yemeğe besmele çekerek başlamak: “Bismillah” demek, yemeğe Allah’ın adıyla başlamaktır ve sofra adabının en başında gelir. Bu uygundur.
- B) Yemeği ölçülü yemek: İhtiyacımız kadar yemek, israf etmemek ve doyduktan sonra yemeye devam etmemek de önemli bir kuraldır. Bu da uygundur.
- C) Yemekten önce elleri yıkamak: Temizlik imandan gelir. Yemekten önce elleri yıkamak hem sağlık hem de sofra adabı açısından önemlidir. Bu da uygundur.
- D) Gösterişli sofralar hazırlamak: Dinimiz israfı ve gösterişi hoş görmez. Önemli olan sofranın zenginliği veya şatafatı değil, helal ve temiz olması, şükrederek yenmesidir. Gösteriş yapmak sofra adabına uygun değildir.
- Adım 2: Bizden uygun olmayanı bulmamız istendiği için, doğru cevabımız D şıkkı oluyor.
Sonuç olarak, doğru cevap D) Gösterişli sofralar hazırlamak şıkkıdır.
5. Soru:
I- Hz. Muhammed’e (s.a.v.) esenlik dilemek
II- Kelime-i Şehadet
III- Hz. İbrahim’e (a.s.) esenlik dilemekYukarıda verilen bilgilerden hangileri Tahiyyat Duasında yer almaktadır?
A) I-II
B) II-III
C) I-III
D) I-II-III
Çözüm:
Bu soruyu çözebilmek için namazlarda okuduğumuz Tahiyyat duasının içeriğini hatırlamamız gerekiyor. Haydi duayı aklımıza getirelim ve maddeleri kontrol edelim.
- Adım 1: Birinci maddeye bakalım: “Hz. Muhammed’e (s.a.v.) esenlik dilemek.” Tahiyyat duasında “Esselâmu aleyke eyyuhen-nebiyyu…” yani “Ey Nebi! Selam senin üzerine olsun…” deriz. Bu, Peygamberimize esenlik dilemektir. O halde bu ifade doğrudur.
- Adım 2: İkinci maddeye bakalım: “Kelime-i Şehadet.” Tahiyyat duasının sonunda “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh.” deriz. Bu, Kelime-i Şehadet’in ta kendisidir. O halde bu ifade de doğrudur.
- Adım 3: Üçüncü maddeye bakalım: “Hz. İbrahim’e (a.s.) esenlik dilemek.” Hz. İbrahim’e ve ailesine esenlik dilediğimiz dualar Salli ve Barik dualarıdır. Bu duaları Tahiyyat’tan sonra okuruz. Dolayısıyla bu ifade Tahiyyat duasının içinde yer almaz.
- Adım 4: Sonuca ulaşalım. Tahiyyat duasında I ve II numaralı ifadeler yer alırken, III numaralı ifade yer almaz. Bu durumda doğru şıkkımız A seçeneğidir.
Bu nedenle doğru cevap A) I-II şıkkıdır.
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Unutma, anlamadığın bir yer olursa çekinmeden tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim!