5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 121
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün birlikte 5. Ünite değerlendirme sorularına göz atacağız. Bu sorular, dinin kültürümüz ve mimarimiz üzerindeki etkilerini ne kadar öğrendiğimizi görmek için harika bir fırsat. Hadi gelin, bu soruları adım adım, anlayarak çözelim!
A. Aşağıdaki açık uçlu soruları cevaplayınız.
1. Mimari yapılarımızdan olan camilerin bölümlerini kısaca yazınız.
Camiler, ibadet etmek için bir araya geldiğimiz kutsal mekanlardır ve mimari olarak çok zengin yapılardır. Gelin bir caminin temel bölümlerini hatırlayalım:
- Minare: Müezzinin ezan okuduğu, caminin dışında bulunan, genellikle ince ve uzun yapıdır. Camilerin adeta gökyüzüne uzanan parmakları gibidir.
- Kubbe: Caminin iç mekanını örten, yarım küre şeklindeki çatıdır. Geniş ve tek bir mekanı sütunsuz geçmeyi sağlar ve içerideki sesin güzel bir şekilde yayılmasına yardımcı olur.
- Mihrap: Caminin içinde, Kâbe’nin yönünü yani kıbleyi gösteren, duvardaki oyuklu kısımdır. İmam, namazı burada kıldırır.
- Minber: Cuma ve bayram namazlarında imamın hutbe okumak için çıktığı merdivenli, yüksekçe yerdir.
- Vaaz Kürsüsü: Cuma ve bayram namazları dışındaki vakitlerde vaaz vermek, cemaati bilgilendirmek için kullanılan, genellikle ahşaptan yapılmış, minberden daha alçak olan yerdir.
- Şadırvan: Müslümanların namaz öncesi abdest almaları için yapılmış, genellikle cami avlusunda bulunan çeşmedir.
2. Dinî musiki türlerine üç örnek veriniz.
Dinî duygularımızı müzikle ifade ettiğimiz birçok güzel türümüz var. Bunlardan en bilinen üç tanesi şunlardır:
- İlahi: Allah’ı övmek, O’na dua etmek ve yalvarmak amacıyla belirli bir ezgiyle söylenen dinî şiirlerdir.
- Mevlit: Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) doğumunu, hayatını ve güzel ahlakını anlatan ve özel bir ezgiyle okunan eserdir.
- Ezan: Namaz vaktinin geldiğini bildirmek için müezzin tarafından minareden okunan çağrıdır. Kendine has bir makamı ve okunuş tarzı vardır.
3. Toplumsal yaşantınızda dinin etkisini gördüğünüz örf ve adetlerden örnekler veriniz.
Dinimiz, günlük hayatımızdaki birçok geleneği ve göreneği şekillendirmiştir. İşte bunlardan bazıları:
- Bayram Ziyaretleri: Ramazan ve Kurban bayramlarında büyüklerimizi ziyaret etmek, onların ellerini öpmek, küslerin barışması dinimizin tavsiye ettiği, sevgi ve saygıyı pekiştiren güzel adetlerimizdendir.
- Hasta Ziyareti: Çevremizde hasta olan birini ziyaret edip ona “Geçmiş olsun” demek, hem insani bir görev hem de dinimizin teşvik ettiği bir davranıştır.
- Askere Gidenleri Uğurlama: Askere giden gençlerimiz için dualar edilmesi, Mevlit okutulması ve onların “Peygamber ocağı”na gönderilmesi, vatan sevgisinin dinî bir motivasyonla birleştiği bir geleneğimizdir.
- Cenaze ve Taziye: Bir yakınını kaybeden komşularımıza, arkadaşlarımıza başsağlığı dilemek (taziye), cenaze namazına katılmak ve onlar için dua etmek, acıların paylaşıldığı önemli toplumsal adetlerimizdir.
B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Ömer babasıyla Cuma namazına gitmiştir. Caminin içinde yer olmadığı için caminin bahçesinde namazını kılmıştır. Hutbeyi dinlerken caminin kısımlarını inceleyen Ömer’in, caminin hangi bölümünü görmesi mümkün değildir?
A) Minare
B) Kubbe
C) Minber
D) Şadırvan
Çözüm:
Adım 1: Soruyu dikkatlice anlayalım. Ömer caminin içinde değil, bahçesinde. Bu, anahtar bilgimiz. Demek ki Ömer sadece caminin dışından görülebilen veya bahçede bulunan bölümlerini görebilir.
Adım 2: Şimdi şıkları tek tek inceleyelim.
A) Minare: Minare caminin dışındadır ve oldukça yüksektir. Ömer bahçeden minareyi rahatlıkla görebilir.
B) Kubbe: Kubbe, caminin çatısıdır. Dışarıdan bakıldığında caminin en belirgin bölümlerinden biridir. Ömer bahçeden kubbeyi de görebilir.
C) Minber: Minber, imamın hutbe okumak için çıktığı yerdir ve caminin içinde bulunur. Ömer bahçede olduğu için caminin içindeki minberi görmesi mümkün değildir.
D) Şadırvan: Şadırvan, abdest almak için kullanılır ve genellikle caminin avlusunda, yani bahçesinde yer alır. Ömer’in şadırvanı görmesi çok olasıdır.
Adım 3: Soru bizden hangisini görmesinin “mümkün olmadığını” soruyor. Analizimize göre Ömer, caminin içinde olan minberi göremez.
Sonuç: Doğru cevap C) Minber şıkkıdır.
2. Osmanlılar döneminde Mimar Sinan tarafından yapılan bazı camiler günümüzde hâlâ hizmet vermekte ve mimari yapısıyla insanları hayran bırakmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Mimar Sinan’ın yaptığı camilerden biridir?
A) Alaaddin Cami
B) Selimiye Cami
C) Sultanahmet Cami
D) Ortaköy Cami
Çözüm:
Adım 1: Bu bir bilgi sorusu. Osmanlı’nın en büyük mimarı olan Koca Sinan’ın eserlerini hatırlamamız gerekiyor. Mimar Sinan’ın “çıraklık”, “kalfalık” ve “ustalık” eserim dediği üç büyük camisi vardır.
Adım 2: Şıkları değerlendirelim.
A) Alaaddin Cami: Konya’daki bu cami, Anadolu Selçuklu Devleti döneminden kalma çok önemli bir eserdir. Yani Mimar Sinan’dan çok daha önce yapılmıştır.
B) Selimiye Cami: Edirne’de bulunan bu muhteşem cami, Mimar Sinan’ın “Ustalık eserim” dediği en ünlü yapısıdır. Dolayısıyla bu şık doğrudur.
C) Sultanahmet Cami: İstanbul’daki bu ünlü cami, Mimar Sinan’ın öğrencilerinden Sedefkâr Mehmed Ağa tarafından yapılmıştır. Bu yüzden sık sık karıştırılır ama Mimar Sinan’ın eseri değildir.
D) Ortaköy Cami: İstanbul Boğazı’nın incisi olan bu cami, 19. yüzyılda, yani Mimar Sinan’dan çok sonra, Balyan ailesinden mimarlar tarafından yapılmıştır.
Adım 3: Verdiğimiz bilgilere göre Mimar Sinan’ın eseri olan cami Selimiye Camii’dir.
Sonuç: Doğru cevap B) Selimiye Cami şıkkıdır.
Umarım açıklamalar faydalı olmuştur. Unutmayın, öğrenmenin en güzel yolu merak etmek ve araştırarak doğru bilgiye ulaşmaktır. Başarılar dilerim