Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki soruları senin için bir öğretmen gözüyle inceledim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Haydi başlayalım!
3. Soru: İslam dininde temizliğe ve sadakaya verilen önem dolayısıyla ortaya çıkan mimari yapılar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Köprü, medrese
B) Cami, imarethane
C) Çeşme, şadırvan
D) Türbe, şifahane
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için anahtar kelimelerimize odaklanalım: temizlik ve sadaka. İslam dininde bu iki kavrama verilen önemle hangi yapılar inşa edilmiş, onu bulacağız.
- Adım 1: Şıkları tek tek inceleyelim.
- A şıkkında köprü ve medrese var. Köprüler ulaşım, medreseler ise eğitim için yapılmıştır. Doğrudan temizlik veya sadaka ile ilgili değiller.
- B şıkkında cami ve imarethane var. Cami ibadet için, imarethane ise yoksullara yemek dağıtmak için yapılmıştır. İmaret, sadaka ile ilgili ama caminin asıl amacı ibadettir.
- C şıkkında çeşme ve şadırvan var. İnsanların ve diğer canlıların su ihtiyacını karşılamak için yapılan çeşmeler, en güzel sadaka örneklerindendir (sadaka-i cariye). Şadırvanlar ise cami avlularında, insanların namaz öncesi abdest alarak temizlenmeleri için yapılmıştır. Gördüğün gibi, bu ikisi aradığımız “temizlik” ve “sadaka” kavramlarıyla birebir örtüşüyor.
- D şıkkında türbe ve şifahane var. Türbe anıt mezardır. Şifahane ise hastanedir, bir çeşit hayır kurumu sayılabilir ama türbenin temizlik veya sadaka ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
- Adım 2: En doğru eşleştirmenin C şıkkında olduğunu görüyoruz. Çeşme sadakayı, şadırvan ise temizliği temsil eden harika mimari örneklerdir.
Doğru Cevap: C
4. Soru: Aşağıdakilerden hangisi İslam dininin mimarimizdeki etkilerinden biridir?
A) Bayram ziyaretleri yapmak
B) Yeni doğan bebeğin kulağına ezan okumak
C) Aşure pişirip herkese dağıtmak
D) Cemaatle namaz için büyük camiler yapmak
Çözüm:
Bu soruda dikkat etmemiz gereken kelime “mimarimizdeki”. Yani dinimizin, binalarımıza, yapılarımıza olan etkisini bulmamız gerekiyor.
- Adım 1: Şıklardaki ifadelerin ne anlama geldiğini düşünelim.
- A, B ve C şıklarındaki “ziyaret yapmak”, “ezan okumak”, “aşure dağıtmak” gibi eylemler birer gelenek, görenek veya ibadettir. Bunlar somut bir yapı, yani bir bina inşa etmeyi gerektirmez. Bunlar bizim kültürümüzün ve yaşayışımızın bir parçasıdır.
- D şıkkında ise “büyük camiler yapmak” ifadesi var. Cami, bir binadır, bir mimari eserdir. İslam dininde cemaatle yani toplu halde namaz kılmanın önemi, insanların bir araya gelebileceği büyük ve görkemli camilerin inşa edilmesine neden olmuştur. Bu, dinin mimari üzerindeki en net etkilerinden biridir.
- Adım 2: Mimari, yapı sanatı olduğuna göre, şıklar arasında yapı inşa etmekle ilgili olan tek seçenek D şıkkıdır.
Doğru Cevap: D
5. Soru: “Namaz, sevap, günah, ahiret, tesbih…” gibi kelimeler, İslam Dininin etkisiyle ………………….yerleşmiş dinî kelimelerdir.” Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa aşağıdaki kelimelerden hangisi yazılmalıdır?
A) Mimarimize
B) Dilimize
C) Edebiyatımıza
D) Geleneklerimize
Çözüm:
Bu soru, verilen örneklerin ne olduğunu anlamamızı istiyor. “Namaz, sevap, günah…” bunlar nedir? Bunlar birer kelimedir.
- Adım 1: Kelimeler nerede bulunur ve kullanılır? Tabii ki konuştuğumuz dilde! Cümlede bahsedilen “namaz, sevap, günah” gibi kavramlar, İslamiyet’in kabulüyle birlikte Arapçadan ve Farsçadan Türkçeye geçmiş ve günlük konuşmamızın bir parçası olmuştur.
- Adım 2: Şıklara bakalım.
- Mimarimize yerleşemezler, çünkü onlar bina değil.
- Edebiyatımıza yerleşmişlerdir evet, ama edebiyat dilin bir parçasıdır. Bu kelimeler sadece edebi eserlerde değil, herkesin günlük konuşmasında vardır. Bu yüzden daha genel bir ifade bulmalıyız.
- Geleneklerimize de yerleşmişlerdir, çünkü bu kelimelerle ilgili geleneklerimiz var. Ama kelimenin kendisi bir gelenek değil, dilin bir parçasıdır.
- En doğru ve kapsayıcı ifade “Dilimize” olacaktır. Çünkü bu kelimeler artık bizim dilimizin, yani Türkçenin bir parçasıdır.
Doğru Cevap: B
6. Soru: Hz. Süleyman (a.s.) ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Kendisine kuşlarla ve karıncalarla konuşma yeteneği verilmiştir.
B) Rüzgârın emrine verildiği peygamberdir.
C) Başına gelen hastalığa sabretmesiyle tanınan peygamberdir.
D) Atlar ona sevdirilmiş ve o da bizzat atlarla ilgilenmiştir.
Çözüm:
Bu soruda Hz. Süleyman hakkında verilen bilgilerden hangisinin doğru olmadığını bulacağız. Peygamberler kıssaları (hikayeleri) hakkındaki bilgilerimizi hatırlayalım.
- Adım 1: Şıkları doğru-yanlış diye değerlendirelim.
- A) Hz. Süleyman’ın hayvanların dilinden anladığı, özellikle karınca ve Hüdhüd kuşu ile olan konuşmaları Kur’an-ı Kerim’de anlatılır. Bu bilgi doğrudur.
- B) Rüzgarın onun emrinde olduğu ve onu istediği yere çok hızlı bir şekilde götürdüğü de Hz. Süleyman’a verilen mucizelerdendir. Bu bilgi de doğrudur.
- C) Başına gelen çok ağır bir hastalığa ve sıkıntılara büyük bir sabır göstermesiyle bilinen peygamber, Hz. Süleyman değil, Hz. Eyüp‘tür. Hatta sabrı, “Eyüp sabrı” diye dilimize yerleşmiştir. Dolayısıyla bu bilgi Hz. Süleyman için yanlıştır.
- D) Hz. Süleyman’ın atlara olan sevgisi ve onlarla ilgilendiği de bilinen bir özelliğidir. Bu bilgi doğrudur.
- Adım 2: Soru bizden yanlış olan bilgiyi istediği için, doğru cevabımız C şıkkı oluyor.
Doğru Cevap: C
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!