5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 76
Merhaba çocuklar! Gelin, ‘Adap ve Nezaket’ ünitemizle ilgili bu güzel soruları birlikte çözelim. Her soruyu adım adım, anlayarak ilerleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
A. Aşağıdaki açık uçlu soruları cevaplayınız.
1. Üç nezaket kuralını ve bunların nerelerde uygulandıklarını yazınız.
Sevgili öğrencilerim, nezaket kuralları hayatımızın her alanında bizim için çok önemlidir. İnsanlarla olan ilişkilerimizi güzelleştirir. İşte size üç temel nezaket kuralı ve uygulandığı yerler:
- Teşekkür etmek: Birisi bize bir iyilik yaptığında, yardım ettiğinde veya bir hediye verdiğinde “teşekkür ederim” deriz. Mesela kantinden bir şey aldığımızda satıcıya, arkadaşımız bize kalemini verdiğinde ona teşekkür ederiz. Bu kuralı evde, okulda, sokakta, kısacası her yerde uygularız.
- Lütfen demek: Birinden bir şey rica ederken cümlemizin sonuna “lütfen” kelimesini eklemek, ricamızı çok daha nazik bir hale getirir. Örneğin, “Anne, suyu uzatır mısın?” yerine “Anne, suyu uzatır mısın, lütfen?” demek daha doğrudur. Bu kural da hayatımızın her alanında geçerlidir.
- Büyüklere saygı göstermek: Otobüs, metro gibi toplu taşıma araçlarında bizden yaşça büyük, hamile veya özel ihtiyacı olan birini gördüğümüzde onlara yer vermek çok önemli bir nezaket ve saygı göstergesidir. Bu davranış, bizim ne kadar düşünceli biri olduğumuzu gösterir.
2. Selamlaşma adabını bir örnekle açıklayınız.
Selamlaşmak, iletişimimizin ilk adımıdır ve çok değerlidir. Birisiyle karşılaştığımızda ona selam vermek, ona değer verdiğimizi ve onu fark ettiğimizi gösterir. Selamlaşma adabı ise bunu en güzel şekilde yapmaktır.
Örneğin; sabah okula girerken koridorda müdür yardımcımızı gördük. Ona doğru dönüp, gözlerinin içine bakarak ve gülümseyerek “Günaydın öğretmenim, nasılsınız?” demek, doğru bir selamlaşma şeklidir. Sadece kafamızı eğip geçmek veya görmezden gelmek ise nezakete uygun değildir. Unutmayın, içten bir gülümsemeyle verilen selam, en güzel hediyedir.
3. Konuşma adabına uygun davranan biri nelere dikkat etmelidir? Açıklayınız.
Güzel konuşmak, en az ne konuştuğumuz kadar önemlidir. Konuşma adabına uyan bir kişi çevresindekiler tarafından sevilir ve saygı görür. İşte dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar:
- Söz kesmemek: Karşımızdaki kişi konuşurken sabırla onu dinlemeli, sözünü bitirmesini beklemeliyiz.
- Güzel sözler kullanmak: Konuşurken argo, kaba veya kırıcı sözlerden kesinlikle kaçınmalıyız.
- Ses tonunu ayarlamak: Ne bağırarak ne de kimsenin duyamayacağı kadar fısıltıyla konuşmalıyız. Ses tonumuz ortamın durumuna uygun olmalı.
- Göz teması kurmak: Biriyle konuşurken veya birini dinlerken onun yüzüne bakmak, ona değer verdiğimizi ve onu dinlediğimizi gösterir.
- Gizli konuşmamak: Bir topluluk içindeyken bir başkasının kulağına fısıldayarak konuşmak diğer insanları rahatsız eder ve çok kaba bir davranıştır.
4. Hz. Lokman (a.s.) öğütlerinde nelerden bahsetmektedir? Yazınız.
Hz. Lokman, Kur’an-ı Kerim’de geçen ve bilgeliğiyle tanınan bir zattır. Oğluna verdiği öğütler, hepimiz için birer hayat dersi niteliğindedir. İşte o güzel öğütlerden bazıları:
- Allah’a şirk koşma, yani O’na ortak koşma. Çünkü şirk en büyük günahtır.
- Anne ve babana iyi davran. Onlara “öf” bile deme.
- Yaptığın iyilik ya da kötülük bir hardal tanesi kadar bile olsa, Allah onu ortaya çıkarır. Hiçbir şeyin gizli kalmayacağını bil.
- Namazını dosdoğru kıl.
- İyiliği emret, kötülükten sakındır.
- Kibirli olma, insanları küçümseme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme.
- Sesini alçalt, bağırarak konuşma.
B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Aşağıdakilerden hangisi bir nezaket kuralı değildir?
A) Yapılan bir iyiliğe teşekkür etmek
B) Misafire karşı güler yüzlü davranmak
C) Kalabalık içinde gizlice konuşmak
D) Hasta ziyaretini kısa tutmak
Çözüm:
Haydi şıkları tek tek inceleyelim ve hangisinin bir nezaket kuralı olmadığını bulalım.
Adım 1: A şıkkına bakalım. “Yapılan bir iyiliğe teşekkür etmek”. Bu, en temel nezaket kurallarından biridir. Bize yardım eden birine minnettarlığımızı göstermektir. Yani bu bir nezaket kuralıdır.
Adım 2: B şıkkını inceleyelim. “Misafire karşı güler yüzlü davranmak”. Misafirperverlik kültürümüzün önemli bir parçasıdır ve misafire güler yüz göstermek bir nezaket göstergesidir. Yani bu da bir nezaket kuralıdır.
Adım 3: C şıkkına geldik. “Kalabalık içinde gizlice konuşmak”. Bir grubun içindeyken bir kişiyle fısıldaşarak konuşmak, diğer insanları dışlanmış hissettirir ve haklarında konuşulduğunu düşündürebilir. Bu yüzden bu davranış, kaba bir davranış olarak kabul edilir ve bir nezaket kuralı değildir.
Adım 4: Son olarak D şıkkına bakalım. “Hasta ziyaretini kısa tutmak”. Hastaları ziyaret etmek güzel bir davranıştır ancak hastanın dinlenmeye ihtiyacı olduğu için ziyareti kısa tutmak, ona karşı düşünceli olduğumuzu gösterir. Bu da bir nezaket kuralıdır.
Bu durumda, nezaket kuralı olmayan davranış C şıkkında verilmiştir.
Doğru Cevap: C
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Nezaket kuralları, toplum içinde daha mutlu ve huzurlu yaşamamızı sağlar. Unutmayın, nazik olmak her zaman kazandırır! Sevgilerimle.