5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 69
Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeniniz. Bugün, derste öğrendiklerimizi pekiştirecek harika bir etkinlik yapacağız. Karşımızda şifreli bir bulmaca ve üzerinde güzel bilgiler olan metinler var. Gelin bu bulmacayı hep birlikte çözelim ve metinlerden çıkaracağımız dersleri konuşalım.
—
SORU 1: Aşağıda şifreli olarak verilen sofra adabına uygun davranışı bulup bu davranışın önemini arkadaşlarınızla konuşunuz.
Çözüm:
Bu soruda bize verilen bir şifreli tablo var. Bu tabloyu kullanarak sofra adabına uygun bir davranışı bulmamız isteniyor. Şifre çözmek eğlenceli bir iştir, gelin hep birlikte harfleri yerlerine yerleştirelim.
Tabloya baktığımızda bazı kutucuklarda sayılar ve bazı kutucuklarda harfler görüyoruz. Bu sayılar, harflerin hangi harf olduğunu gösteriyor. Örneğin, 1 numaralı kutucukta ‘Y’ harfi var. Bu, 1 sayısının ‘Y’ harfini temsil ettiği anlamına gelir. Diğer sayılar için de aynı durum geçerli.
Şimdi bulmacanın ilk satırına bakalım:
- 1 -> Y
- 2 -> ? (Bu kutucuk boş, ama diğer satırlarda 2 sayısı başka harflere karşılık geliyor.)
- 3 -> ? (Bu kutucuk boş.)
- 2 -> ?
- 4 -> ?
- 5 -> T
- 2 -> ?
- 6 -> N
Bu şekilde devam edelim. Tabloyu dikkatlice inceleyerek sayıların karşılık geldiği harfleri bulmaya çalışalım.
Şimdi tabloyu dolduralım:
| 1 | 2 | 3 | 2 | 4 | 5 | 2 | 6 |
| Y | T | N | |||||
| 7 | 6 | 8 | 2 | ||||
| Ö | C | ||||||
| 9 | 2 | ||||||
| V | |||||||
| 10 | 11 | 6 | 12 | 13 | |||
| S | O | R | I | ||||
| 2 | 13 | 13 | 2 | 12 | 14 | ||
| L | İ | ||||||
| 15 | 4 | 13 | 3 | 13 | 4 | ||
| Y | İ | A | M | K | |||
| 16 | 2 | 12 | 2 | 4 | 14 | 12 | |
| G | E |
Şimdi bu harfleri birleştirerek anlamlı bir kelime veya kelime grubu oluşturmaya çalışalım. Tablodaki sayılar ve harfler bize bir ipucu veriyor. Bu tabloyu doldurduğumuzda ortaya çıkan kelime şudur:
Y-E-M-E-Ğ-İ S-A-P-I-R-T-M-A-D-A-N Y-E-M-E-K
Yani, bulduğumuz sofra adabına uygun davranış: Yemeği şapırdatmadan yemek.
Açıklama: Bu davranışın önemi hakkında konuşalım. Yemeği şapırdatarak yemek hem çevremizdekileri rahatsız edebilir hem de görgü kurallarına aykırıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bize güzel ahlakı ve görgü kurallarını öğretmiştir. Bu davranış da onlardan biridir.
—
SORU 2: Metinlerde anlatılanlara göre Müslümanların sahip oldukları nimetler karşısında nasıl davranmaları gerektiğini açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, şimdi metinleri dikkatlice okuyarak bu sorunun cevabını bulalım.
İlk metin şöyle başlıyor:
“Müslümanlar sahip oldukları her şeyin Allah’ın (c.c.) lütfu olduğuna inanırlar. Verdiği nimetlerden dolayı Allah’a (c.c.) şükretmek için yemeğe besmele çekerek başlarlar. Hz. Muhammed de (s.a.v.) yemeğe besmeleyle başlanması gerektiğini Müslümanlara öğretmiştir.17 O, bir gün henüz küçük bir çocuk olan Enes b. Mâlik’i özensiz bir şekilde yemek yerken görünce ona şefkatle, “Evladım! Besmele çek, sağ elinle ve önünden ye.”18 uyarısında bulunmuştu. Yemeği şapırdatmadan yemek, ağzımızda yemek varken konuşmamak da sofra adabındandır.”
Bu metinden anladığımız ilk şey şudur: Müslümanlar, sahip oldukları her şeyin Allah’tan geldiğini bilirler. Bu yüzden nimetler için Allah’a şükrederler. Yemeğe başlarken besmele çekmek de bu şükrün bir göstergesidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bize yemeğe besmeleyle başlamayı öğretmiş ve hatta bir çocuğa bu şekilde davranmayı tavsiye etmiştir.
Şimdi ikinci metne bakalım:
“Sofra adabında uyulması gereken bir diğer konu da ölçülü olmaktır. Temel ihtiyaçlarımızın biri olan beslenmeyi doğru bir şekilde yapmazsak sağlığımıza zarar verebiliriz. Yemek konusunda temizlik kurallarına uyarak, ölçülü olup her türlü aşırılıktan kaçınarak sağlıklı beslenmiş oluruz. Gereğinden fazla yemek, insan sağlığına zararlıdır. Bu konuda Hz. Muhammed (s.a.v.), midenin üçte birini yemeğe, üçte birini içeceğe ayırıp üçte birini de boş bırakmak gerektiğini belirtmiştir.19 Ay-rıca sofranın sade ve gösterişten uzak olması da önemlidir. Bu şekilde hazırlanan”
Bu metin bize sofra adabının başka bir önemli yönünü anlatıyor: Ölçülü olmak.
Metinde şöyle deniyor:
- Müslümanlar, sahip oldukları nimetler karşısında Allah’a şükretmelidirler.
- Yemeğe başlarken besmele çekmek önemlidir.
- Yemeği sağ elle ve önünden yemek sünnettir.
- Yemeği şapırdatmadan ve ağızda yemek varken konuşmadan yemek sofra adabındandır.
- Yemek konusunda ölçülü olmak çok önemlidir.
- Peygamber Efendimiz (s.a.v.) midenin üçte birini yemeğe, üçte birini içeceğe, üçte birini de boş bırakmayı tavsiye etmiştir.
- Sofranın sade ve gösterişten uzak olması da önemlidir.
Yani özetle, Müslümanlar sahip oldukları nimetler için Allah’a şükretmeli, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) öğrettiği görgü kurallarına uymalı ve özellikle ölçülü davranarak sağlıklı bir yaşam sürmelidirler.
—
Umarım bu çözümlerimiz ve açıklamalarımız konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, dinimiz bize hem dünyada hem de ahirette huzurlu bir yaşam sürmemiz için güzel ahlakı ve doğru davranışları öğretir. Sofra adabı da bu güzel ahlakın bir parçasıdır. Hepinize sağlıklı ve mutlu günler dilerim!