Harika bir soruyla karşı karşıyayız sevgili öğrencilerim! Gelin, hep birlikte bu güzel etkinliği yapalım ve değerli şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un ne demek istediğini anlamaya çalışalım.
ETKİNLİK SORUSU
“Ne irfandır veren ahlaka yükseklik ne vicdandır,
Fazilet hissi insanlarda Allah korkusundandır.”Yukarıdaki dizelerde anlatılmak istenen nedir? Düşüncelerinizi aşağıya yazınız.
Bu soruyu cevaplamak için şiiri adım adım inceleyelim.
Adım 1: Dizeleri Anlayalım
Öncelikle bu iki dizede geçen bazı önemli kelimelerin anlamlarına bakalım:
- İrfan: Bilgelik, derin anlayış, sezgi.
- Vicdan: İçimizdeki ses, bize neyin doğru neyin yanlış olduğunu fısıldayan duygu.
- Fazilet: Erdem, iyilik, güzel ahlaklı olmak.
- Allah korkusu: Bu kelimeyi birazdan daha detaylı açıklayacağım ama kısaca; Allah’a duyulan derin saygı ve O’na karşı sorumlu olma bilincidir.
Şimdi dizeleri bu kelimelerle tekrar okuyalım. Şairimiz diyor ki; bir insanın ahlakının güzel ve yüce olmasını sağlayan şey tek başına onun çok bilgili olması (irfan) ya da sadece vicdanlı olması değildir. İnsanları gerçekten erdemli yapan, onlara iyi ve doğru davranışlar yaptıran asıl duygu, Allah’a karşı duydukları sorumluluk hissidir.
Adım 2: “Allah Korkusu” Ne Demektir?
Çocuklar, buradaki “korku” kelimesi aklınıza hemen karanlıktan veya bir canavardan korkmak gibi bir şeyi getirmesin. Buradaki anlamı çok daha farklı ve derindir. Bu, daha çok çok sevdiğimiz ve saygı duyduğumuz annemizi, babamızı veya bir öğretmenimizi üzecek bir şey yapmaktan çekinmemize benzer. Onları hayal kırıklığına uğratmak istemeyiz, değil mi? İşte Allah korkusu da, Allah’ı çok sevdiğimiz ve O’na sonsuz saygı duyduğumuz için, O’nun hoşlanmayacağı kötü davranışlardan kaçınmak ve O’nun razı olacağı, seveceği güzel işler yapmaya çalışmaktır. Yani temelinde sevgi ve saygı yatar.
Adım 3: Sonuç ve Ana Fikir
Tüm bunları birleştirdiğimizde şairin bize anlatmak istediği ana fikir şudur:
İnsanı gerçekten ahlaklı ve erdemli yapan en sağlam ve en güvenilir dayanak, Allah’a olan imanıdır. Çünkü insan, yaptığı her iyiliğin ve kötülüğün Allah tarafından bilindiğine ve bir gün bunların karşılığını göreceğine inandığı zaman, davranışlarına çok daha fazla dikkat eder. Sadece bilgimiz veya vicdanımız bizi bazen yanıltabilir, bazen zayıf kalabiliriz. Ancak Allah’a olan inanç ve O’na hesap verme bilinci, ahlakımız için en güçlü temeldir. Bu inanç, bizi her zaman ve her yerde, kimse görmese bile iyi ve doğru olmaya yönlendirir.