Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben sizin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninizim. Gönderdiğiniz bu güzel soruları şimdi hep birlikte, adım adım çözeceğiz. Hazırsanız, hemen başlayalım!
13. Işığı ve sesi algıladığımız duyu organlarımız hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Haydi bu soruyu çözmek için önce duyu organlarımızı ve görevlerini hatırlayalım. Bizim beş duyu organımız var, değil mi?
- Göz: Çevremizdeki varlıkları, renkleri, yani ışığı görmemizi sağlar.
- Kulak: Etrafımızdaki sesleri, konuşmaları, müziği, yani sesi duymamızı sağlar.
- Burun: Çiçeklerin, yemeklerin kokusunu almamızı sağlar.
- Dil: Yiyeceklerin tatlı, tuzlu, ekşi veya acı olduğunu anlamamızı sağlar.
- Deri: Dokunduğumuz şeylerin sıcak, soğuk, sert veya yumuşak olduğunu hissetmemizi sağlar.
Şimdi sorumuza geri dönelim. Soru bizden ışığı ve sesi algılayan organlarımızı istiyor.
Adım 1: Işığı hangi organımızla algılarız? Yukarıdaki listeye bakarsak, ışığı gözümüzle algıladığımızı görürüz.
Adım 2: Sesi hangi organımızla algılarız? Yine listemize baktığımızda, sesi kulağımızla duyduğumuzu hatırlarız.
Adım 3: Öyleyse doğru sıralama “Göz – kulak” olmalıdır. Şıklara bakalım:
- A) Deri – dil
- B) Burun – göz
- C) Göz – kulak
Gördüğünüz gibi, doğru cevabımız C seçeneğidir.
Sonuç: C) Göz – kulak
14. Aşağıdaki görsellerden hangisinde arabanın ses şiddetinin arttığını duyarız?
Bu soruyu cevaplamak için sesin şiddeti hakkında küçük bir kuralı hatırlamamız gerekiyor. Bir ses kaynağı, mesela bir araba, bize yaklaştıkça sesini daha güçlü, yani ses şiddetini artmış duyarız. Bizden uzaklaştıkça da sesini daha zayıf, yani ses şiddetini azalmış duyarız. Tıpkı yanımızdan geçen bir ambulansın sireni gibi, değil mi? Yaklaşırken sesi artar, uzaklaşırken azalır.
Şimdi görselleri inceleyelim:
Adım 1: A görselini inceleyelim.
Araba sola doğru giderek adamdan uzaklaşıyor. Adam da sağa doğru giderek arabadan uzaklaşıyor. İkisi de birbirinden uzaklaştığı için sesin şiddeti azalır.
Adım 2: B görselini inceleyelim.
Araba sola doğru giderek duran adamdan uzaklaşıyor. Aralarındaki mesafe arttığı için sesin şiddeti azalır.
Adım 3: C görselini inceleyelim.
Araba sağa doğru, yani adama doğru geliyor. Adam da sola doğru, yani arabaya doğru yürüyor. İkisi de birbirine yaklaşıyor! Bu durumda aralarındaki mesafe azaldığı için adam, arabanın ses şiddetinin arttığını duyar.
Soruda bizden ses şiddetinin arttığı durumu bulmamız isteniyordu. Bu yüzden doğru cevabımız C seçeneğidir.
Sonuç: C
15. Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Bu soruda bize üç tane ifade verilmiş ve hangilerinin doğru olduğunu bulmamız isteniyor. Haydi ifadeleri tek tek inceleyelim.
- ● Ses kaynağından uzaklaştıkça ses şiddeti artar.
- ▲ Davul, zurna, flüt yapay ses kaynaklarıdır.
- ★ Rüzgâr sesi, dalga sesi doğal ses kaynaklarıdır.
Adım 1: ● (Daire) ifadesini değerlendirelim.
“Ses kaynağından uzaklaştıkça ses şiddeti artar.” diyor. Az önceki soruda ne öğrenmiştik? Bir ses kaynağından uzaklaştıkça sesi daha zayıf duyarız, yani ses şiddeti azalır. Bu ifade tam tersini söylüyor. O zaman bu ifade yanlıştır.
Adım 2: ▲ (Üçgen) ifadesini değerlendirelim.
“Davul, zurna, flüt yapay ses kaynaklarıdır.” diyor. Yapay ses kaynakları, insanlar tarafından yapılmış ve ses çıkaran aletlerdir. Davul, zurna, flüt gibi müzik aletleri insanlar tarafından yapılmıştır. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
Adım 3: ★ (Yıldız) ifadesini değerlendirelim.
“Rüzgâr sesi, dalga sesi doğal ses kaynaklarıdır.” diyor. Doğal ses kaynakları, doğada kendiliğinden bulunan ve insan müdahalesi olmadan ses çıkaran varlıklardır. Rüzgâr, dalgalar, şelaleler, hayvanlar doğal ses kaynaklarıdır. Bu yüzden bu ifade de doğrudur.
Adım 4: Sonuca ulaşalım.
Hangi ifadelerin doğru olduğunu bulduk? Üçgen (▲) ve Yıldız (★) ifadeleri doğru. Şimdi şıklarda bu ikisinin bir arada olduğu seçeneği bulalım.
- A) ▲ – ★
- B) ● – ▲
- C) ● – ★
Doğru olanlar A seçeneğinde bir araya getirilmiş.
Sonuç: A) ▲ – ★
16. Ses ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bu soruda dikkatli olmalıyız, bizden yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyor. Sesin özelliklerini düşünerek şıkları inceleyelim.
Adım 1: A seçeneğini inceleyelim.
“Ses her yöne yayılır.” Bu ifade doğrudur. Bir odanın ortasında konuştuğunuzda, odanın her yerindeki insanlar sizi duyabilir. Çünkü ses, kaynağından çıktıktan sonra su dalgaları gibi her yöne doğru yayılır.
Adım 2: B seçeneğini inceleyelim.
“Ses kaynağının bize olan uzaklığı duyduğumuz ses şiddetini etkilemez.” Bu ifade yanlıştır. 14. soruda da konuştuğumuz gibi, bir ses kaynağı bize yakınsa sesini güçlü (şiddetli), uzaksa zayıf (şiddeti az) duyarız. Yani uzaklık, sesin şiddetini kesinlikle etkiler.
Adım 3: C seçeneğini inceleyelim.
“Ses dalgalar halinde yayılır.” Bu ifade doğrudur. Sesi göremeyiz ama ses, havada veya suda tıpkı suya atılan bir taşın oluşturduğu dalgalar gibi yayılarak kulağımıza ulaşır.
Soru bizden yanlış olanı istediği için doğru cevabımız B seçeneğidir.
Sonuç: B) Ses kaynağının bize olan uzaklığı duyduğumuz ses şiddetini etkilemez.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Fen Bilimleri ne kadar eğlenceli, değil mi? Başarılar dilerim!