Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir deney yapmışsın! Gel şimdi bu deneydeki soruyu birlikte analiz edelim ve cevabını bulalım. Unutma, fen bilimleri merak etmekle ve soru sormakla başlar.
Soru: Kalemlerin iki ucunu da parmak ucunuzda hissedip kolunuzun üzerinde hissedememenizin sebebi nedir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu sorunun cevabı, derimizin her yerinde aynı hassasiyete sahip olmamasında saklı. Vücudumuzun bazı bölgeleri dokunmaya karşı diğerlerinden çok daha duyarlıdır. Haydi bunu adımlar halinde inceleyelim.
Adım 1: Deneyde Ne Gözlemledik?
Önce şunu fark ettik: İki plastik çubuğun ucunu birbirine çok yakınken parmak ucumuza dokundurduğumuzda iki ayrı noktayı hissettik. Ama aynı işlemi kolumuza yaptığımızda, sanki tek bir nokta dokunuyormuş gibi hissettik, değil mi? İşte bu çok önemli bir ipucu!
Adım 2: Derimizdeki Gizli Yardımcılar: Alıcılar
Derimizin altında, dokunmayı, sıcaklığı, soğukluğu ve acıyı algılayan milyonlarca minicik yardımcı hücre bulunur. Bunlara “alıcılar” diyoruz. Bu alıcılar, beyne “Hey, buraya bir şey dokunuyor!” diye sinyal gönderen küçük haberciler gibidir.
Adım 3: Alıcıların Dağılımı Her Yerde Aynı Mı?
İşte sihirli nokta burası! Bu alıcılar vücudumuzda eşit olarak dağılmamıştır.
- Parmak uçlarımız, dudaklarımız gibi yerlerde bu alıcılardan çok ama çok fazla vardır ve birbirlerine çok yakındırlar. Bu yüzden bu bölgeler aşırı hassastır. Dünyayı tanımak için en çok parmaklarımızı kullanırız, bu yüzden bu mantıklı!
- Kolumuzun ön kısmı, sırtımız gibi yerlerde ise bu alıcılar daha azdır ve araları daha açıktır. Yani daha seyrek bulunurlar.
Adım 4: Sonuç
Kalemlerin (veya çubukların) iki ucu parmak ucuna dokunduğunda, birbirine yakın olan çok sayıdaki alıcıdan ikisini aynı anda uyarır. Beynimiz de “Tamam, iki farklı noktadan sinyal aldım.” der.
Ancak kalemlerin uçları koluna dokunduğunda, araları daha açık olan alıcılardan belki de sadece bir tanesine denk gelirler. Bu yüzden beynin tek bir noktadan sinyal alır ve sen de tek bir dokunuş hissedersin. İşte bütün sır bu!
Kısacası, bu durumun sebebi parmak uçlarımızdaki duyu alıcılarının (sinir uçlarının) kolumuzdakinden çok daha sık ve yoğun olmasıdır.