Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sayfası göndermişsin! Bu etkinlik, en sevdiğim duyu organlarımızdan ikisi olan burun ve dil arasındaki o muhteşem takım çalışmasını anlamamızı sağlıyor. Gel, şimdi bu deneydeki soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim.
Soru: Burnunuz kapalıyken içecekleri doğru tahmin etmekte zorlanmanızın nedeni ne olabilir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını anlamak için, tat ve koku duyularımızın nasıl birbiriyle bağlantılı olduğunu keşfetmemiz gerekiyor. Haydi bakalım!
Adım 1
Öncelikle şunu düşünelim: Bir yemeği ya da içeceği tattığımızda sadece dilimiz mi çalışır? Aslında hayır! Bir şeyin lezzetini tam olarak alabilmemiz için hem dilimizle tadına bakmamız hem de burnumuzla kokusunu almamız gerekir. Tat ve koku, ayrılmaz iki dost gibidir.
Adım 2
Dilimiz bize bir şeyin sadece temel tatlarını söyler. Bunlar; tatlı, tuzlu, ekşi ve acı gibi temel tatlardır. Mesela bir meyve suyunun tatlı olduğunu dilimizle anlarız. Ama o meyve suyunun çilekli mi, vişneli mi yoksa portakallı mı olduğunu anlamamızı sağlayan asıl şey kokusudur.
Adım 3
Deneyde burnumuzu kapattığımızda ne oluyor peki? Burnumuzu kapattığımızda, koku alma duyumuzu geçici olarak engellemiş oluyoruz. Yani, tat ve koku arasındaki o güçlü takım oyununu bozuyoruz. Koku duyusu oyundan çıkınca, dilimiz tek başına kalıyor. Bu yüzden içtiğimiz şeylerin ne olduğunu anlamakta çok zorlanıyoruz. Sadece “tatlı bir sıvı” ya da “ekşi bir sıvı” diyebiliyoruz ama tam olarak ne olduğunu kestiremiyoruz.
Adım 4
Bunu nezle olduğumuz zamanlara benzetebiliriz. Burnumuz tıkalıyken en sevdiğimiz yemeğin bile tadını alamadığımızı fark etmişsindir. Çünkü yemeğin kokusu burnumuza ulaşamaz ve bu yüzden lezzeti de bize eksik gelir.
Sonuç: Burnumuz kapalıyken içecekleri tahmin etmekte zorlanırız, çünkü lezzet dediğimiz şey sadece tat almaktan ibaret değildir; tat ve koku duyularının birlikte çalışmasıyla ortaya çıkan bir histir. Koku almayınca, tatları birbirinden ayırt etme yeteneğimiz oldukça azalır.
Umarım bu açıklama, tat ve koku arasındaki bu harika ilişkiyi daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!