3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 152

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugünkü “Ses Hangisinden Geldi?” deneyimizle ilgili soruları birlikte cevaplayalım. Bu deney, sesin farklı kaynaklardan nasıl farklı çıktığını anlamamız için harika bir etkinlik! Haydi bakalım, soruları ve cevaplarını adım adım inceleyelim.

Soru 1: Bağladığımız cisimlere cetvelle yavaşça vurarak çıkardıkları sesleri dinleyelim. Çıkardıkları sesler aynı mı?

Çözüm:

Hayır, çıkardıkları sesler aynı değildir. Her bir cisimden farklı bir ses duyarız.

Açıklaması:

Sevgili çocuklar, bu deneyde kullandığımız her bir eşya farklı bir maddeden yapılmıştır. Tahta, metal, plastik (pet şişe) ve teneke (konserve kutusu) gibi… Bir cisme vurduğumuzda o cisim titreşir ve bu titreşimler havada yayılarak kulağımıza ses olarak gelir.

• Tahta parçası daha tok ve kalın bir ses çıkarır.
• Metal parçası daha tiz, çınlama gibi bir ses çıkarır.
• Konserve kutusu metal parçasına benzer ama daha farklı, yankılı bir ses çıkarabilir.
• Pet şişe ise daha boğuk ve plastik bir ses çıkarır.

Yani, her cismin yapıldığı madde farklı olduğu için çıkardıkları sesler de birbirinden farklıdır. Buna sesin tınısı veya sesin rengi de diyebiliriz. Her eşyanın kendine özgü bir sesi vardır!

Soru 2: Bir arkadaşınız arkasını dönsün, cetvelle tekrar cisimlere vuralım? Hangi cisme vurduğumuzu arkadaşımız doğru tahmin edebildi mi?

Çözüm:

Evet, büyük bir ihtimalle arkadaşınız hangi cisme vurduğunuzu doğru tahmin edebilmiştir.

Açıklaması:

Adım 1: İlk soruda ne öğrenmiştik? Her cismin kendine özgü, farklı bir sesi vardı değil mi?

Adım 2: Arkadaşınız arkası dönük olsa bile, kulakları sayesinde bu farklı sesleri duyabilir. Beynimiz daha önce duyduğu sesleri tanır ve birbirinden ayırt eder.

Tıpkı annenizin ya da en yakın arkadaşınızın sesini telefonda duyduğunuzda, yüzünü görmeseniz bile kim olduğunu hemen anlamanız gibi! Çünkü onların sesleri size tanıdık gelir. İşte bu deneyde de arkadaşınız, tahtanın tok sesini, metalin çınlamasını veya pet şişenin plastik sesini birbirinden ayırarak hangi cisme vurduğunuzu kolayca tahmin edebilir. Çünkü her ses kaynağının ürettiği ses farklıdır.

Soru 3 (Düşünelim – Yazalım – Paylaşalım): Doğada insanların müdahalesiyle ses çıkaran varlıklara örnekler yazınız.

Çözüm:

İnsanların bir şeyler yaparak ses çıkarmasını sağladığı varlıklara yapay ses kaynakları deriz. İşte bazı örnekler:

Bu soruda bizden istenen, kendi kendine ses çıkarmayan ama biz dokunduğumuzda, çaldığımızda veya çalıştırdığımızda ses çıkaran şeylerdir.

• Müzik aletleri: Gitar, piyano, keman, flüt, davul… (Biz çalmadan ses çıkarmazlar.)
• Taşıtlar: Arabanın kornası, trenin düdüğü, uçağın motor sesi… (İnsanlar çalıştırdığı için ses çıkarırlar.)
• Elektronik aletler: Telefonun zili, televizyonun sesi, kapı zili, çalar saat…
• Diğer eşyalar: Islık çalmak, alkış yapmak, düdük çalmak, bir bardağa kaşıkla vurmak…

Unutmayın, rüzgarın uğultusu, yağmurun sesi veya bir kuşun cıvıltısı doğal ses kaynaklarıdır. Çünkü bunlar için bir insanın bir şey yapmasına gerek yoktur. Bizim sorumuz ise insanların yaptığı yapay sesleri soruyordu.

Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Fen Bilimleri ne kadar eğlenceli değil mi? Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun