Harika bir Fen Bilimleri sorusu! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel, bu sayfadaki soruları birlikte adım adım çözelim ve kuvvet ile hareket konusunu daha iyi anlayalım.
A. Aşağıdaki görsellerde varlıklara uygulanan itme veya çekme kuvvetlerini belirleyerek görsellerin altındaki noktalı yerlere yazınız.
Bu soruda bizden resimlerdeki eylemlerin itme mi yoksa çekme mi olduğunu bulmamız isteniyor. Unutma, bir nesneyi kendimizden uzaklaştırıyorsak itme, kendimize doğru yaklaştırıyorsak çekme kuvveti uygularız.
- Adım 1: Birinci görsel (Klavye)
Resimde bir kişi bilgisayar klavyesinin tuşlarına basıyor. Tuşlara basmak için parmaklarımızla onları aşağı doğru bastırırız, yani kendimizden uzaklaştırırız. Bu bir itme kuvvetidir.
- Adım 2: İkinci görsel (Tırmık)
Bahçedeki kişi toprağı tırmıkla düzeltiyor. Tırmığı toprağın üzerinde hareket ettirirken genellikle kendimize doğru çekeriz. Bu yüzden bu bir çekme kuvvetidir. (Bazen ileri de itebiliriz ama resimdeki duruş daha çok çekme hareketini gösteriyor.)
- Adım 3: Üçüncü görsel (Kaykay)
Kaykay süren çocuk, hızlanmak için ayağıyla yeri geriye doğru itiyor. Yeri ittiğinde kendisi ileri doğru hareket ediyor. Bu bir itme kuvvetidir.
- Adım 4: Dördüncü görsel (Balık Tutma)
Teknedeki kişi oltayla balık tutuyor. Oltanın misinasını makara ile sararak balığı kendine doğru yaklaştırıyor. Bu hareket bir çekme kuvvetidir.
- Adım 5: Beşinci görsel (Valiz)
Adam, tekerlekli valizini arkasından sürüklüyor. Valizi hareket ettirmek için onu kendine doğru çekiyor. Bu da bir çekme kuvvetidir.
- Adım 6: Altıncı görsel (Tekerlekli Sandalye)
Tekerlekli sandalyedeki kişi, tekerlekleri elleriyle ileri doğru çeviriyor. Tekerlekleri ileri doğru hareket ettirmek bir itme kuvvetidir.
B. Aşağıda verilen ifadelere uygun örnek olaylar yazınız.
Şimdi de bizden istenen hareket türlerine günlük hayattan örnekler vermemiz gerekiyor. Haydi birlikte düşünelim!
- 1. Sallanma Hareketi :
Parktaki salıncağın ileri geri hareketi veya duvar saatlerindeki sarkacın bir sağa bir sola gitmesi sallanma hareketine en güzel örnektir.
Örnek: Parktaki salıncakta sallanmak.
- 2. İtme Kuvveti :
Bir nesneyi ileri doğru hareket ettirdiğimiz her durum olabilir. Mesela market arabasını sürmek gibi.
Örnek: Market arabasını ileri doğru sürmek.
- 3. Çekme Kuvveti :
Bir nesneyi kendimize doğru yaklaştırdığımız durumları düşünebiliriz. Mesela odamızdaki çekmeceyi açmak gibi.
Örnek: Masanın çekmecesini açmak.
- 4. Hızlanma Hareketi :
Duran bir cismin harekete başlaması veya yavaş giden bir cismin hızını artırmasıdır. Kırmızı ışıkta duran bir arabanın yeşil yanınca harekete geçmesi gibi.
Örnek: Yokuş aşağı bırakılan bir bisikletin giderek hızlanması.
- 5. Yavaşlama Hareketi :
Hareket halindeki bir cismin hızını azaltmasıdır. Mesela istasyona yaklaşan bir trenin yavaşlaması gibi.
Örnek: Kırmızı ışığa yaklaşan bir arabanın frene basarak yavaşlaması.
- 6. Yön Değiştirme Hareketi :
Bir yönde giden bir cismin, uygulanan bir kuvvetle farklı bir yöne gitmesidir. Tenis oynarken rakibin attığı topa raketle vurup geri göndermek gibi.
Örnek: Duvara atılan topun duvara çarpıp geri dönmesi.
Harikasın! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Gördüğün gibi kuvvet ve hareket, her gün karşılaştığımız durumların içinde saklı. Eğer aklına takılan başka bir şey olursa, sormaktan hiç çekinme!