Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sorusu göndermişsin! Fen Bilimleri dersimizin en sevdiğim konularından biri olan varlıkların hareket özelliklerini inceleyeceğiz. Gel, bu etkinliği birlikte adım adım yapalım ve soruları cevaplayalım. Tıpkı okul bahçesindeymişiz gibi hayal edelim ve etrafımıza bakalım.
Birlikte Yapalım 3.1. Hangisi Hareketli?
Okul bahçesine çıkarak sabit bir konumda duralım. Çevremizdeki hareket eden ve hareket etmeyen varlıkları gözlemleyerek aşağıdaki tabloya yazalım.
Çözüm:
Şimdi okulun bahçesinde durduğumuzu ve etrafımıza dikkatlice baktığımızı düşünelim. Gördüklerimizi “Hareketsiz Varlıklar” ve “Hareketli Varlıklar” olarak iki gruba ayıralım.
Hareketsiz Varlıklar (Yerinde Duranlar)
Bunlar, biz onlara bir kuvvet uygulamadıkça kendi başlarına yer değiştirmeyen varlıklardır.
- 1- Okul binası
- 2- Bayrak direği
- 3- Oturma bankları
- 4- Çöp kutusu
- 5- Kaydırak
- 6- Park etmiş bir araba
- 7- Ağaçlar
- 8- Okul bahçesinin duvarı
- 9- Yerde duran bir taş
- 10- Pota
Hareketli Varlıklar (Yer Değiştirenler)
Bunlar ise gözlemlediğimiz sırada yer değiştiren, hareket halinde olan varlıklardır.
- 1- Koşan çocuklar
- 2- Uçan bir kuş
- 3- Rüzgârda sallanan yapraklar
- 4- Yürüyen bir öğretmen
- 5- Zıplayan bir top
- 6- Yürüyen bir karınca
- 7- Gökyüzündeki bulutlar
- 8- Okulun önünden geçen araba
- 9- Uçan bir kelebek
- 10- Salıncakta sallanan bir öğrenci
Düşünelim – Yazalım – Paylaşalım
Kendiliğinden hareket edebilen veya edemeyen varlıklar hakkında neler söylenebilir?
Çözüm:
Bu çok güzel bir soru! Çevremizdeki varlıkları hareket etme şekillerine göre ikiye ayırabiliriz. Gel birlikte inceleyelim.
Adım 1
Bazı varlıklar kendi başlarına, yani dışarıdan bir yardım almadan hareket edebilirler. Biz bunlara canlı varlıklar diyoruz. Örneğin insanlar yürüyebilir, koşabilir. Hayvanlar uçar, yüzer veya koşar. Canlılar beslenmek, korunmak veya yer değiştirmek için kendileri hareket ederler. Uçan kuş, koşan kedi, yürüyen bizler buna en güzel örnekleriz.
Adım 2
Bazı varlıklar ise kendi başlarına hareket edemezler. Onların hareket etmesi için mutlaka dışarıdan bir etki gerekir. Bu etki itme, çekme, rüzgâr veya bir motorun gücü olabilir. Bu varlıklara da cansız varlıklar diyoruz. Örneğin, yerde duran bir topa vurmazsak sonsuza kadar orada durur. Park etmiş bir araba, motoru çalıştırılmadan hareket edemez. Rüzgâr esmediğinde yapraklar kımıldamaz.
Sonuç:
Kısacası, canlı varlıklar (insanlar, hayvanlar) kendi enerjilerini kullanarak, kendiliğinden hareket edebilirken; cansız varlıklar (taş, top, araba) hareket etmek için rüzgâr, itme, çekme gibi dışarıdan bir güce ihtiyaç duyarlar. Aralarındaki en temel fark budur.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!