Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sayfası göndermişsin! Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan duyu organlarımızı ve özellikle dokunma duyumuzu anlatan bu bölümü incelemek çok güzel olacak. Hadi gel, bu etkinlikteki soruyu birlikte adım adım anlayalım ve cevaplayalım.
Soru:Düşünelim – Yazalım – Paylaşalım
Gözleriniz kapalı olduğu halde nesnelerin ne olduğunu tahmin edebildiniz mi? Arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soru, aslında yaptığımız “Dokun, Hisset Oyunu” etkinliğinin sonucunu düşünmemizi istiyor. Gel, bu oyunun amacını ve nasıl başarılı olduğumuzu adım adım inceleyelim.
Adım 1: Oyunu Hatırlayalım
Oyunda gözlerimizi bir tülbentle kapatıyorduk ve masanın üzerindeki farklı nesnelere dokunarak ne olduklarını anlamaya çalışıyorduk. Bu nesneler şunlardı:
- Taş
- Meyve
- Pamuk
- Kalem
- İki ayrı kapta soğuk ve sıcak su
Göremediğimiz halde bu nesneleri tanıyabildik mi? Evet, büyük ihtimalle çoğunu doğru tahmin ettik! Peki ama nasıl?
Adım 2: Süper Gücümüz: Derimiz!
İşte burada devreye en büyük duyu organımız olan derimiz giriyor. Gözlerimiz görmese bile derimiz bize dokunduğumuz nesneler hakkında bir sürü bilgi verir. Haydi düşünelim:
- Taşa dokunduğunda ne hissettin? Muhtemelen sert, pürüzlü veya pürüzsüz ve soğuk bir yüzey hissettin.
- Peki ya pamuğa dokunduğunda? O da çok yumuşak ve hafif geldi, değil mi?
- Kalemi eline aldığında, onun uzun, ince, sert yapısını ve bir ucunun daha sivri olduğunu hemen anladın.
- Meyveye dokunduğunda ise onun yuvarlak şeklini, kabuğunun dokusunu hissettin.
- Suyun içine parmağını soktuğunda ise birinin sıcak, diğerinin soğuk olduğunu anında fark ettin.
Gördüğün gibi, derimiz bir nesnenin sert mi yumuşak mı, sıcak mı soğuk mu, pürüzlü mü pürüzsüz mü olduğunu ve hatta şeklini anlamamızı sağlar.
Adım 3: Beynimiz Bilgileri Birleştiriyor
Derimizden gelen bu bilgileri (sert, yumuşak, soğuk vb.) beynimiz hemen işler. Daha önceden bu nesnelere dokunduğumuz için beynimiz bu hisleri tanır. “Hımm, bu hissettiğim şey sert ve pürüzlü, bu bir taş olmalı!” ya da “Bu çok yumuşak, kesin pamuk!” diyerek doğru tahminde bulunur.
Sonuç:
Evet, gözlerimiz kapalı olduğu halde nesnelerin ne olduğunu tahmin edebiliriz.
Çünkü dokunma duyu organımız olan derimiz, bize nesnelerin özelliklerini hissettirir. Beynimiz de derimizden gelen bu mesajları yorumlayarak nesneleri tanımamızı sağlar. Bu etkinlik, görme duyumuz olmadan da dokunma duyumuzla çevremizi ne kadar iyi algılayabildiğimizi bize göstermiştir.