Merhaba sevgili öğrencim! Ben Sosyal Bilgiler Öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
4. Soru: “… Batman’ın Kozluk ilçesinin kırsal kesimlerinde yaşayan insanlar, dağlardaki doğal kaynak sularından tuz elde ediyor. Biriktirme havuzlarında suyun buharlaşmasıyla elde edilen kaya tuzu, köylüler tarafından kimi zaman yol kenarında kimi zaman da çevre il ve ilçelerde satılıyor. Doğal ortamda kimyasal kullanılmadan üretilen kaya tuzu, birçok işletme tarafından özellikle salamura ürünler, kavurma, peynir ve turşu yapımında kullanılıyor…”
Verilen habere göre
I. Doğal kaynaklardan elde edilen ürünler, yörede geçim kaynağı olmuştur.
II. Elde edilen kaya tuzu, özellikle gıda üretimi sektöründe kullanılmaktadır.
III. Atık ürünlerin geri dönüşüm yoluyla doğaya kazandırılması amaçlanmıştır.
ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) I, II ve III
Çözüm:
Haydi bu soruyu metni dikkatlice okuyarak adım adım çözelim. Metinde hangi bilgilerin verildiğini bulacağız ve bu bilgilere göre öncülleri değerlendireceğiz.
Adım 1: Birinci ifadeyi (I) inceleyelim. “Doğal kaynaklardan elde edilen ürünler, yörede geçim kaynağı olmuştur.” diyor. Metinde ne yazıyor? “…kaya tuzu, köylüler tarafından … satılıyor.” Eğer köylüler ürettikleri tuzu satıyorlarsa, bu onlara para kazandırıyor demektir. Yani bu tuz, onlar için bir geçim kaynağıdır. O zaman I. ifade doğrudur.
Adım 2: İkinci ifadeyi (II) inceleyelim. “Elde edilen kaya tuzu, özellikle gıda üretimi sektöründe kullanılmaktadır.” diyor. Metne tekrar bakalım: “…birçok işletme tarafından özellikle salamura ürünler, kavurma, peynir ve turşu yapımında kullanılıyor…” Salamura, kavurma, peynir ve turşu birer gıda ürünüdür, değil mi? Demek ki kaya tuzu gıda sektöründe kullanılıyor. O zaman II. ifade de doğrudur.
Adım 3: Üçüncü ifadeyi (III) inceleyelim. “Atık ürünlerin geri dönüşüm yoluyla doğaya kazandırılması amaçlanmıştır.” diyor. Metni okuduğumuzda tuzun doğal kaynaklardan nasıl elde edildiği anlatılıyor. Metinde herhangi bir atık üründen veya geri dönüşümden bahsediliyor mu? Hayır, hiç bahsedilmiyor. Bu yüzden bu ifadeye metinden ulaşamayız. O zaman III. ifade yanlıştır.
Adım 4: Sonuç olarak, I. ve II. ifadelerin doğru olduğunu bulduk. Şıklara baktığımızda her ikisini de içeren seçenek B seçeneğidir.
Doğru Cevap: B) I ve II
Şimdi de diğer metne bağlı olan 5. ve 6. sorulara geçelim. Önce metni dikkatlice okuyalım:
“… Kocaeli’de ortaokul öğrencileri, günlük yaşamlarındaki ihtiyaçlarından hareketle hurda parçalarından teknolojik ürün geliştiriyor. Güneş enerjisiyle çalışan bisiklet, kuluçka makinesi, rüzgâr türbini, görme engelliler için sensörlü baston gibi 25 farklı tasarımı çalışır hâle getiren öğrenciler, çeşitli yarışmalara katılarak projelerine destek arıyor. Projeden sorumlu öğretmen Tolga Bey, öğrencilerinde ‘Yapabilirim.’ bilinci oluşturmaya çalıştıklarını, ilerleyen yıllarda ülke için teknolojik ürünler üreten bireylerin çoğalmasını istediklerini söyledi. Tolga Bey, öğrencilerin hayatlarında karşılaştıkları güçlüklere yönelik tasarımlar yaptıklarını bazı öğrencilerin de evlerinde olmayan bir ürünü tasarladıklarını dile getirdi…”
5. Soru: Verilen haberde aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabına ulaşılamaz?
- A) Tasarlanan ürünlerin desteklenmesi için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
- B) Öğrenciler hangi ürünü kullanarak tasarımlarını gerçekleştirmiştir?
- C) Tasarım fikrinin oluşmasında hangi faktörler etkili olmuştur?
- D) Öğrencilerin tasarımlarına yönelik inovasyon fikirleri nelerdir?
Çözüm:
Bu soruda metinde hangi sorunun cevabının olmadığını bulmamız isteniyor. Tek tek şıkları kontrol edelim.
Adım 1: A şıkkındaki soruyu inceleyelim: “Tasarlanan ürünlerin desteklenmesi için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?” Metinde “…çeşitli yarışmalara katılarak projelerine destek arıyor.” cümlesi var. Demek ki bu sorunun cevabı metinde mevcut.
Adım 2: B şıkkındaki soruyu inceleyelim: “Öğrenciler hangi ürünü kullanarak tasarımlarını gerçekleştirmiştir?” Metnin hemen başında “…hurda parçalarından teknolojik ürün geliştiriyor.” diyor. Yani tasarımlarını “hurda parçaları” kullanarak yapmışlar. Bu sorunun da cevabı var.
Adım 3: C şıkkındaki soruyu inceleyelim: “Tasarım fikrinin oluşmasında hangi faktörler etkili olmuştur?” Metinde “…günlük yaşamlarındaki ihtiyaçlarından hareketle…” ve “…öğrencilerin hayatlarında karşılaştıkları güçlüklere yönelik tasarımlar yaptıklarını…” ifadeleri var. Demek ki tasarım fikirleri, ihtiyaçlardan ve karşılaşılan zorluklardan ortaya çıkmış. Bu sorunun da cevabı var.
Adım 4: D şıkkındaki soruyu inceleyelim: “Öğrencilerin tasarımlarına yönelik inovasyon fikirleri nelerdir?” Metinde öğrencilerin güneş enerjili bisiklet, sensörlü baston gibi ürünler yaptığı söyleniyor ama bu ürünlerin tam olarak hangi yenilikçi (inovatif) özelliklere sahip olduğu, yani onları diğer benzer ürünlerden ayıran şeyin ne olduğu anlatılmıyor. Sadece ürünlerin isimleri sayılmış. Bu yüzden bu sorunun cevabına metinden ulaşamayız.
Doğru Cevap: D) Öğrencilerin tasarımlarına yönelik inovasyon fikirleri nelerdir?
6. Soru: Tolga Bey’in öğrencilere ürün tasarlatmasındaki amaç nedir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını bulmak için metinde öğretmen Tolga Bey’in söylediklerine odaklanmalıyız.
Adım 1: Metinde Tolga Bey’in amaçlarını doğrudan anlatan cümleyi bulalım: “Projeden sorumlu öğretmen Tolga Bey, öğrencilerinde ‘Yapabilirim.’ bilinci oluşturmaya çalıştıklarını, ilerleyen yıllarda ülke için teknolojik ürünler üreten bireylerin çoğalmasını istediklerini söyledi.”
Adım 2: Bu cümleden Tolga Bey’in iki temel amacı olduğunu anlıyoruz:
- Öğrencilere özgüven aşılamak, onlara “Ben de yapabilirim!” dedirtmek.
- Gelecekte ülkemiz için teknoloji üretecek, faydalı insanlar yetiştirmek.
Adım 3: Ayrıca metnin devamında öğrencilerin “hayatlarında karşılaştıkları güçlüklere” çözümler buldukları da söyleniyor. Bu da bir başka amaçtır: Öğrencilerin sorunlara çözüm üretme becerilerini geliştirmek.
Sonuç: Bu bilgileri birleştirerek sorunun cevabını yazabiliriz.
Cevap: Tolga Bey’in amacı; öğrencilerin kendilerine olan güvenlerini artırarak onlarda “Yapabilirim.” bilinci oluşturmak, günlük hayatta karşılaştıkları sorunlara çözüm bulma yeteneklerini geliştirmek ve gelecekte ülke için teknoloji üreten bireyler olmalarını sağlamaktır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Harika bir iş çıkardın! Başka sorun olursa çekinme, yine sorabilirsin.