Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Haklarım ve Sorumluluklarım” ünitemizle ilgili çok güzel bir etkinliği inceleyeceğiz. Görseldeki soru, bizden çocukların karar alma süreçlerine ne kadar katılabildiklerini düşünmemizi istiyor. Haydi, hep birlikte bu örnek durumları analiz edelim ve en doğru cevabı bulalım.
Soru: Aşağıdaki örnek durumların hangisinde çocuğun alınan kararlara katılım düzeyi diğerlerinden daha fazladır? Tartışınız.
Şimdi bu soruyu cevaplamak için verilen örnek durumları adım adım inceleyelim.
Adım 1: Örnek Durum 1’i Anlayalım
Bu durumda, çocuğun ailesi kışlık ayakkabı alırken ona fikrini soruyor. Ancak çocuk bir ayakkabı beğenmesine rağmen, ailesi tabanının kayabileceğini düşünerek başka bir ayakkabı alıyor. Burada çocuğun fikri sorulmuş olsa da, sonuçta karar ailesi tarafından verilmiş ve çocuğun isteği dikkate alınmamış. Bu duruma “Fikir Sorma” aşaması diyebiliriz. Katılım var ama kararı etkilemiyor.
Adım 2: Örnek Durum 2’yi Anlayalım
İkinci durumda ise aile, bayram tatilini nerede geçireceklerini hep birlikte konuşuyor. Ramazan Bayramı’nda annenin köyüne, Kurban Bayramı’nda ise babanın köyüne gitmeye karar veriyorlar. Metinde özellikle belirtildiği gibi, bu kararı alırken hem çocuğun düşünceleri hem de anne ve babasının istekleri dikkate alınıyor. Yani bu, ortak bir karardır. Buna “Beraber Karar Alma ve Uygulama” diyebiliriz. İlk duruma göre katılım düzeyi çok daha yüksek.
Adım 3: Örnek Durum 3’ü Anlayalım
Üçüncü ve son durumda, çocuk sokak hayvanlarının zor durumda olduğunu fark ediyor ve onlara yardım etmek için bir derneğe üye olmak istiyor. Bu kararı tamamen kendi başına alıyor ve ailesine söylüyor. Ailesi ise ona “kararın tamamen sana ait olduğunu” söyleyerek destek oluyor. Çocuk bu kararı aldıktan sonra derneğe üye oluyor ve arkadaşlarıyla projeler üretiyor. Bu durum “Kendi Kararını Alma ve Uygulama” aşamasıdır. Burada kararı başlatan, alan ve uygulayan doğrudan çocuğun kendisidir.
Sonuç
Şimdi üç durumu karşılaştıralım:
- Durum 1: Fikri soruldu ama karara etki etmedi. (Düşük Katılım)
- Durum 2: Fikri alındı ve ortak bir karar verildi. (Yüksek Katılım)
- Durum 3: Kararı kendisi aldı ve uyguladı, ailesi sadece destek oldu. (En Yüksek Katılım)
Bu karşılaştırmaya göre, çocuğun alınan kararlara katılım düzeyinin en fazla olduğu durum açıkça Örnek Durum 3’tür. Çünkü bu durumda çocuk, sadece bir fikre ortak olmakla kalmıyor, kararın tamamını kendisi veriyor ve sorumluluğunu alarak uyguluyor. Bu, bir birey olarak kararlara katılımın en üst seviyesidir.
Umarım konuyu daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, sizin de ailenizde, okulunuzda ve arkadaş çevrenizde alınan kararlara katılma hakkınız var!
