Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben Sosyal Bilgiler öğretmenin. Gel şimdi bu sayfadaki soruları birlikte, adım adım inceleyelim ve cevaplayalım. Eminim hepsini kolayca anlayacaksın.
Soru 1: Yaşadığınız çevrede toprak, su, orman ve maden kaynaklarına dayalı ekonomik faaliyetleri ilgili görsellerin altına yazınız.
Bu soruda bizden, gördüğümüz resimlerin temsil ettiği doğal kaynaklarla yapılabilecek ekonomik faaliyetleri, yani para kazanma yollarını düşünmemiz isteniyor. Hadi resimlere sırayla bakalım.
- Birinci Resim (Toprak): Bu resimde avuç içinde tutulan verimli bir toprak görüyoruz. Toprak bizim için en temel geçim kaynaklarından biridir.
Çözüm: Toprak sayesinde tarım yapabiliriz (buğday, mısır, sebze, meyve ekmek gibi). Ayrıca toprağı hayvancılık için de kullanırız, hayvanlarımız otlar. Topraktan çanak, çömlek, tuğla gibi ürünler yapmak da bir ekonomik faaliyettir. Yani buraya tarım, hayvancılık, seramikçilik yazabiliriz.
- İkinci Resim (Su): Burada yemyeşil bir doğanın içinden akan bir şelale, yani su kaynağı görüyoruz. Su, hayatın kendisidir ve birçok ekonomik faaliyete olanak tanır.
Çözüm: Su kaynakları sayesinde balıkçılık yapabiliriz. Deniz, göl veya nehir kenarlarında turizm gelişir (oteller, restoranlar). Akarsular üzerine kurulan barajlarla elektrik enerjisi üretilir. Ayrıca tarlaları sulamak için de sudan faydalanırız. Kısacası buraya balıkçılık, turizm, enerji üretimi (hidroelektrik) yazabiliriz.
- Üçüncü Resim (Orman): Bu resimde ise sık ağaçların olduğu bir orman var. Ormanlar da çok değerli bir doğal kaynaktır.
Çözüm: Ormanlardan elde edilen ağaçlar sayesinde mobilyacılık ve kağıt sanayisi gelişir. Ormanlar aynı zamanda arıcılık için de harika bir yerdir, yani bal üretimi yapılabilir. Ayrıca insanlar ormanlarda doğa yürüyüşü yapar, kamp kurar; bu da turizm faaliyetidir. Buraya ormancılık, mobilyacılık, arıcılık yazabiliriz.
- Dördüncü Resim (Maden): Son resimde bir maden ocağında çalışan bir iş makinesi görüyoruz. Yerin altından çıkarılan değerli minerallere maden diyoruz.
Çözüm: Bu resim doğrudan madencilik faaliyetini gösteriyor. Toprağın altından kömür, demir, bakır, bor, mermer gibi madenler çıkarılır. Kömür enerji üretiminde, demir sanayide, mermer inşaatta kullanılır. Bu yüzden buraya madencilik, enerji üretimi, sanayi yazabiliriz.
Soru 2: Ailenizde çalışan bireyler hangi ekonomik faaliyet alanı ile ilgilenmektedir? Yazınız.
Bu soru sana ve ailene özel bir soru. Cevabını en iyi sen bilebilirsin. Cevabı bulmak için şu adımları izleyebilirsin:
Adım 1: Annem, babam veya ailende çalışan diğer büyüklerin ne iş yaptıklarını düşün.
Adım 2: Yaptıkları işin hangi ekonomik faaliyet alanına girdiğini bulmaya çalış.
Örnekler vereyim sana:
- Eğer baban çiftçilik yapıyorsa, ekonomik faaliyet alanı tarım‘dır.
- Eğer annen bir fabrikada işçi ise, ekonomik faaliyet alanı sanayi‘dir.
- Eğer baban öğretmense, doktorsa veya bir dükkanda satıcıysa, ekonomik faaliyet alanı hizmet‘tir.
- Eğer bir yakının arıcılık yapıyorsa hayvancılık, ormanda çalışıyorsa ormancılık yazabilirsin.
Büyüklerine ne iş yaptıklarını sorarak bu bölümü kolayca doldurabilirsin.
Soru 3: Örnek haberde olduğu gibi çevrenizdeki doğal kaynaklardan ülke ekonomisine katkıda bulunmak için nasıl bir ekonomik faaliyet gerçekleştirilebilir? Düşüncelerinizi yazınız.
Bu soruyu cevaplamadan önce yukarıdaki haberi tekrar bir hatırlayalım. Haberdeki Aynur Onur, dedesinden kalan boş tarlalarda (doğal kaynak: toprak) normal ürünler yerine lavanta, kekik, ada çayı gibi tıbbi bitkiler yetiştirmiş. Hatta bir adım daha ileri giderek bu bitkilerin yağını çıkaracak bir tesis kurmuş. Yani hem toprağı değerlendirmiş hem de ürettiği ürüne değer katarak daha fazla para kazanmış.
Şimdi biz de kendi çevremizi düşünerek böyle yaratıcı fikirler bulalım.
Adım 1: Yaşadığın yerde hangi doğal kaynaklar var? Deniz mi, orman mı, verimli tarlalar mı, dağlar mı? Önce bunu düşün.
Adım 2: Bu kaynakları Aynur Onur gibi farklı ve akıllıca nasıl kullanabiliriz?
İşte sana birkaç fikir:
- Diyelim ki ormanlık bir bölgede yaşıyorsun. Sadece odun satmak yerine, ormanda doğal olarak yetişen ve çok lezzetli olan mantarları, kestaneleri veya dağ çileklerini toplayıp bunları paketleyerek büyük şehirlere satabilirsin. Hatta bu ürünlerden reçel veya konserve yapıp satarsan daha da fazla kazanırsın. Bu ülke ekonomisine katkı olur.
- Eğer deniz kenarında bir yerde yaşıyorsan, sadece balıkçılık yapmak yerine, belki de o bölgeye özgü deniz kabuklarından veya taşlardan süs eşyaları, takılar yapıp turistlere satabilirsin. Bu da bir ekonomik faaliyettir.
- Eğer geniş ve verimli tarlaların olduğu bir yerdeysen, herkesin ektiği buğday yerine, haberdaki gibi pazar değeri daha yüksek olan lavanta, safran gibi bitkiler yetiştirebilirsin. Veya tamamen organik tarım yapıp ürünlerini “organik” etiketiyle daha iyi bir fiyata satabilirsin.
Gördüğün gibi, önemli olan çevremizdeki doğal kaynaklara bakıp “Ben bununla farklı ne yapabilirim?” diye sormak. Bu şekilde hem kendimiz kazanırız hem de ülkemizin ekonomisine katkı sağlamış oluruz.