Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 6. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte, gönderdiğiniz görseldeki soruyu adım adım çözeceğiz. Bu etkinlik, demokrasinin temel ilkelerini daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Haydi başlayalım!
Soru: Deniz Eymen ve sınıf arkadaşlarının tahtaya yazmış olduğu kavramlardan demokrasi ile ilgili olanları aşağıdaki kavram haritasına yazınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruyu çözmek için öncelikle panoda verilen kavramları dikkatlice incelemeli ve hangilerinin demokrasinin temel özellikleri (nitelikleri) olduğunu bulmalıyız. Sonra da bu bulduğumuz kavramları, ortasında “DEMOKRASİNİN NİTELİKLERİ” yazan haritadaki boş kutucuklara yerleştireceğiz.
Hadi adımlarımızı takip edelim:
Adım 1: Panodaki Kavramları Değerlendirelim
Öncelikle panoda yazan tüm kavramlara bir göz atalım ve hangileri demokrasiyle ilgili, hangileri değil, birlikte karar verelim.
- Özgürlük: Demokrasinin temelidir! İnsanların düşüncelerini özgürce ifade edebilmesi, istediklerine inanabilmesi gerekir. Bu zaten haritada verilmiş. (Doğru)
- Katılım: Vatandaşların seçimlerde oy kullanarak, aday olarak veya sivil toplum kuruluşları aracılığıyla yönetime katılmasıdır. Bu, demokrasinin olmazsa olmazıdır. (Doğru)
- Çoğulculuk: Farklı siyasi görüşlerin, partilerin ve düşüncelerin bir arada özgürce var olabilmesidir. Herkes aynı şeyi düşünmek zorunda değildir. Bu da demokrasinin önemli bir özelliğidir. (Doğru)
- Eşitlik: Kanunlar önünde herkesin din, dil, ırk, cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin eşit olmasıdır. Demokrasinin en temel taşlarından biridir. (Doğru)
- Hukukun Üstünlüğü: Yöneticiler de dahil olmak üzere herkesin kanunlara uymak zorunda olmasıdır. Kimse kanunlardan üstün değildir. Bu da kesinlikle demokrasiyle ilgilidir. (Doğru)
- Milli Egemenlik: Yönetme gücünün (egemenliğin) millete ait olmasıdır. Halk, yöneticilerini seçimle belirler. Bu, demokrasinin tanımıdır zaten! (Doğru)
- Seçme ve Seçilme Hakkı: Vatandaşların oy kullanma (seçme) ve aday olma (seçilme) hakkıdır. Bu, milli egemenliğin ve katılımın en somut göstergesidir. (Doğru)
Şimdi de demokrasiyle ilgili olmayan veya demokrasinin karşıtı olan kavramlara bakalım:
- Esaret: Tutsaklık, kölelik demektir. Özgürlüğün tam zıttıdır. Demokrasiyle bağdaşmaz. (Yanlış)
- Kişi Egemenliği: Yönetme gücünün tek bir kişide (kral, padişah gibi) olmasıdır. Milli egemenliğin tam tersidir. Demokrasiyle bağdaşmaz. (Yanlış)
- Ayrımcılık: İnsanlara farklı özelliklerinden dolayı haksız davranmaktır. Eşitlik ilkesine tamamen aykırıdır. Demokrasiyle bağdaşmaz. (Yanlış)
- Milli Kimlik, Gelenek Görenek, Görgü: Bu kavramlar toplumsal yaşam için önemli olsalar da, doğrudan demokrasinin bir yönetim biçimi olarak temel nitelikleri arasında sayılmazlar.
Adım 2: Kavram Haritasını Dolduralım
İlk adımda demokrasiyle ilgili olduğunu bulduğumuz kavramları şimdi haritadaki boşluklara yerleştirebiliriz. Haritada “Özgürlük” zaten yazılmış. Geriye kalan 6 boşluğa şunları yazmalıyız:
- Katılım
- Çoğulculuk
- Eşitlik
- Hukukun Üstünlüğü
- Milli Egemenlik
- Seçme ve Seçilme Hakkı
Sonuç:
Kavram haritasındaki boşluklara, panoda verilen kavramlardan “Katılım”, “Çoğulculuk”, “Eşitlik”, “Hukukun Üstünlüğü”, “Milli Egemenlik” ve “Seçme ve Seçilme Hakkı” yazılmalıdır.
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi, demokrasiyi oluşturan bu temel ilkeleri anladığımızda, onu diğer yönetim biçimlerinden kolayca ayırabiliriz. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!