8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Nev Yayınları Sayfa 107
Merhaba sevgili öğrencim! Gönderdiğin görseldeki Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularını senin için bir öğretmen gözüyle inceledim. Gel şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir dille çözelim.
4. Soru: Kureyş kabilesinin ileri gelen kadınlarından biri hırsızlık yapar. Cezalandırılmamak için sahabeden birini aracı olarak Hz. Peygamber’e (s.a.v.) gönderir. Hz. Peygamber (s.a.v.), bu duruma kızar ve şöyle buyurur: “Nasıl oluyor da bazı kimseler Allah’ın emri karşısında aracı olmaya kalkışıyorlar. Sizden öncekilerin mahvolmasının sebebi şudur: İçlerinden asil, ileri gelen birisi hırsızlık yapınca onu serbest bırakıyor, zayıf ve fakir bir kimse hırsızlık yapınca onu cezalandırıyorlardı. Allah’a yemin ederim ki suç işleyen kızım Fatıma bile olsa onu cezalandırmaktan çekinmem.” (Buhari, Hudûd, 11.)
Bu olay, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) aşağıdaki ahlaki özelliklerden hangisine önem verdiğinin bir göstergesidir?
- A) Doğruluk
- B) Hakkı gözetmek
- C) Güvenilirlik
- D) Merhamet
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle soruda anlatılan olayı iyi anlamalıyız. Olayda, soylu bir kadın suç işliyor ve insanlar onun ceza almaması için Peygamberimizden ayrıcalık istiyorlar.
Adım 2: Peygamber Efendimizin tepkisine bakalım. O, bu duruma çok sinirleniyor ve kanunların herkes için eşit olduğunu vurguluyor. “Suçu işleyen kızım Fatıma bile olsa cezasını veririm.” demesi, adaletten ve haktan asla taviz vermeyeceğini gösteriyor. Zengin, fakir, soylu veya sıradan fark etmeksizin herkesin hak ve adalet önünde eşit olduğunu belirtiyor.
Adım 3: Şıkları incelediğimizde, bu durumun doğrudan “hakkı gözetmek” ile ilgili olduğunu görüyoruz. Çünkü hakkı gözetmek, adaleti sağlamak ve kimseye ayrıcalık tanımamaktır.
Sonuç: Doğru cevap B) Hakkı gözetmek şıkkıdır.
5. Soru: Medine’deki mescidin temizliğini yapan kimsesiz bir kadın vardı. Hz. Peygamber (s.a.v.), bir müddet o kadını göremeyince sahabeye onun niçin görünmediğini sordu. Onlar da kadının öldüğünü söylediler. Hz. Peygamber (s.a.v.), “Neden bana haber vermediniz?” buyurarak arkadaşlarına sitemde bulundu. Daha sonra kadının mezarına gitti ve onun için dua etti. (Müslim, Cenâiz, 71.)
Bu olay, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) aşağıdaki örnek davranışlardan hangisine önem verdiğini gösterir?
- A) Affediciliğe
- B) Merhamete
- C) İstişareye
- D) İnsana değer vermeye
Çözüm:
Adım 1: Bu sorudaki olayı düşünelim. Peygamberimiz, mescidi temizleyen ve toplumda belki de çok önemsenmeyen bir kadının yokluğunu fark ediyor. Onun vefat ettiğini öğrenince de üzülüyor ve neden kendisine haber verilmediği için sitem ediyor.
Adım 2: Peygamberimizin bu davranışı ne anlama geliyor? Onun için o kadının yaptığı iş de, kendisi de çok kıymetli. Toplumdaki konumu ne olursa olsun, her bir bireyin değerli olduğunu gösteriyor. Hatta mezarına kadar gidip onun için dua etmesi, bu değere en güzel örnektir.
Adım 3: Şıklara baktığımızda, bu davranışın en kapsayıcı açıklaması “insana değer verme” olduğunu anlıyoruz. Elbette bu davranışta merhamet de vardır, ancak asıl vurgulanan şey, o kişinin sosyal statüsüne bakılmaksızın bir insan olarak değerli görülmesidir.
Sonuç: Doğru cevap D) İnsana değer vermeye şıkkıdır.
Ç. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız.
1. ( D ) Hz. Muhammed (s.a.v.), verdiği sözü daima yerine getirir, tutamayacağı bir sözü asla vermezdi.
Açıklama: Peygamber Efendimiz, “Muhammedü’l-Emin” yani “Güvenilir Muhammed” lakabıyla tanınırdı. En önemli özelliklerinden biri sözünde durması ve güvenilir olmasıydı. Bu ifade doğrudur.
2. ( Y ) Özü ve sözü bir olmak anlamına gelen cesaret, insanın niyetinin söz ve eylemleriyle uyum içinde olması demektir.
Açıklama: “Özü ve sözü bir olmak” doğruluğun ve dürüstlüğün tanımıdır, cesaretin değil. Cesaret, zorluklar karşısında korkusuzca ve kararlılıkla hareket etmektir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
3. ( D ) Kur’an-ı Kerim’de, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) bildirilen özelliklerinden biri de onun “merhamet ve şefkat peygamberi” olmasıdır.
Açıklama: Kur’an-ı Kerim’de Peygamberimiz için “Biz seni ancak alemlere rahmet olarak gönderdik.” (Enbiyâ suresi, 107. ayet) buyrulur. Bu da onun merhamet peygamberi olduğunu gösterir. Bu ifade doğrudur.
4. ( Y ) Hz. Muhammed (s.a.v.), sadece insanlara sevgi ve merhamet gösterirdi.
Açıklama: Buradaki “sadece” kelimesi ifadeyi yanlış yapıyor. Peygamberimizin merhameti tüm canlıları kapsardı. Hayvanlara, bitkilere ve doğaya karşı da çok merhametliydi. Bu ifade yanlıştır.
5. ( D ) İnsanın merhametli oluşunu gösteren en temel özelliklerden biri affedici olmasıdır.
Açıklama: Merhamet ve affetmek birbiriyle çok yakından ilgilidir. Kalbinde merhamet olan bir insan, başkalarının hatalarını daha kolay affeder. Bu ifade doğrudur.
6. ( Y ) Emanet, suç ve suçluyla mücadeleyi bırakmadan düşmanlık ve intikamdan vazgeçmektir.
Açıklama: Bu tanım “emanet” kavramına ait değildir. Emanet, birine güvenerek bırakılan şey veya güvenilirlik anlamına gelir. Verilen tanım daha çok affetmek veya adaletle ilgili bir durumu anlatıyor. Bu ifade yanlıştır.
7. ( D ) Hz. Muhammed’in (s.a.v.) en önemli özelliklerinden biri de onun ihtiyaç duyduğu pek çok konuda sahabeyle istişare yapması, bilgi sahibi kişilerin görüşlerine başvurmasıydı.
Açıklama: Peygamberimiz, önemli kararlar almadan önce mutlaka çevresindeki bilgili ve tecrübeli insanlara danışırdı. Buna “istişare” denir ve bu onun en belirgin özelliklerindendir. Bu ifade doğrudur.
8. ( Y ) Cesaretin zıddı cürettir.
Açıklama: Cesaretin zıddı korkaklıktır. Cüret ise bazen cesaretle karıştırılsa da genellikle düşüncesizce, saygısızca atılganlık anlamında kullanılır ve zıddı değil, ona yakın ama olumsuz bir kavramdır. Bu ifade yanlıştır.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Başarılar dilerim!