Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi birlikte ders kitabımızdaki “Çevremizdeki Işık ve Sesler” ünitesinde yer alan bu güzel etkinliği inceleyeceğiz. Bu etkinlikteki soruları ve deneyin amacını size adım adım, kolayca anlayacağınız bir dille anlatacağım.
Hadi başlayalım!
Etkinliğimizin adı: Uygulama: Görmeden, renkleri algılayabilir miyiz?
Bu etkinlikte bir arkadaşımızın gözünü bağlıyoruz ve eline defter, kalem, silgi gibi nesneler verip rengini tahmin etmesini istiyoruz. Şimdi gelin, deneyin sonundaki soruları birlikte cevaplayalım.
Soru 1: Arkadaşımız cisimlerin rengini söyleyebildi mi?
Çözüm:
Hayır, söyleyemedi.
Açıklama:
- Adım 1: Arkadaşınızın gözleri bir bezle kapalı olduğu için, eline verdiğimiz nesnelere sadece dokunabilir. Dokunarak bir defterin, kalemin veya silginin ne olduğunu şeklinden, sertliğinden veya yumuşaklığından anlayabilir.
- Adım 2: Ancak bir nesnenin rengini anlamak için gözlerimizi kullanmamız gerekir. Gözlerimiz kapalıyken, yani göremiyorken, nesnelerin rengini de bilemeyiz. Bu yüzden arkadaşınız, elindeki belki de kıpkırmızı bir kalemin renginin ne olduğunu sadece dokunarak tahmin edemez.
Soru 2: Arkadaşımızın gözü kapalıyken cisimlerin rengini söyleyememesinin nedenlerini tartışalım.
Çözüm:
Bu sorunun cevabı aslında görme olayının nasıl gerçekleştiğinde saklı, çocuklar. Gelin bunu basit adımlarla öğrenelim.
Açıklama:
Görme olayının gerçekleşmesi için iki temel şeye ihtiyacımız vardır: GÖZ ve IŞIK.
- Adım 1: Bir cismi görebilmemiz için, önce bir ışık kaynağından (mesela Güneş veya odamızdaki lamba) çıkan ışınların o cisme çarpması gerekir.
- Adım 2: Daha sonra cisimden yansıyan bu ışınların gözümüze ulaşması gerekir. Gözümüz bu ışığı algılar ve beynimize bir mesaj gönderir. İşte o zaman biz o cismi ve rengini görürüz.
- Adım 3: Deneyde arkadaşımızın gözünü bir bezle kapattık. Bu durumda, defterden veya kalemden yansıyan ışık ışınları arkadaşımızın gözüne ulaşamadı. Gözüne ışık ulaşmadığı için de görme olayı gerçekleşmedi ve doğal olarak renkleri de algılayamadı.
Kısacası çocuklar, bu deney bize şunu öğretir: Çevremizdeki varlıkları ve onların güzel renklerini algılayabilmemiz için en önemli duyu organımız olan gözlerimizin sağlıklı olması ve ortamda yeterli ışığın bulunması şarttır. Gözümüz ne kadar iyi görürse görsün, zifiri karanlık bir odada hiçbir şeyi göremememizin sebebi de işte budur!