Merhaba sevgili öğrencim,
Fen Bilimleri dersimizin “Elektrikli Araçlar” ünitesiyle ilgili bu değerlendirme sorularını birlikte çözmeye ne dersin? Soruları dikkatlice okuyup adım adım ilerleyeceğiz. Eminim hepsini kolayca anlayacaksın. Haydi başlayalım!
A. Aşağıdaki bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
1. Evimizi süpürürken elektrikli araçlardan yararlanabiliriz.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU‘dur.
Adım 1: Evimizi ne ile süpürdüğümüzü düşünelim. Elektrik süpürgesi kullanıyoruz, değil mi?
Adım 2: Elektrik süpürgesi, fişini prize takarak çalıştırdığımız bir alettir. Yani elektrikle çalışır. Bu yüzden o bir elektrikli araçtır.
Sonuç: Cümle doğru olduğu için başına (D) yazmalıyız.
2. Elektrik ile çalışan cihazlar sadece pil ile çalışır.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ‘tır.
Adım 1: Etrafımızdaki elektrikli aletleri düşünelim. Mesela televizyon, buzdolabı, çamaşır makinesi, fırın…
Adım 2: Bu aletler pille mi çalışır, yoksa fişlerini prize mi takarız? Elbette prize takarız ve şehir elektriğini kullanırlar. “Sadece” kelimesi burada cümlenin yanlış olmasına sebep oluyor. Çünkü pille çalışan (kumanda, oyuncak araba gibi) aletler olduğu gibi, şehir elektriğiyle çalışan aletler de vardır.
Sonuç: Cümle yanlış olduğu için başına (Y) yazmalıyız.
3. Birden fazla pilden oluşturulmuş kaynaklara “batarya” denir.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU‘dur.
Adım 1: Tek bir kalem pil düşünelim. Bu bir pildir.
Adım 2: Cep telefonlarımızın veya dizüstü bilgisayarlarımızın içinde de piller vardır ama bunlar tek bir parçaymış gibi görünür ve daha güçlüdür. İşte bu gibi, birden çok pilin bir araya gelmesiyle oluşan daha büyük güç kaynaklarına batarya deriz.
Sonuç: Bu tanım doğru olduğu için başına (D) yazmalıyız.
4. Pil atıkları çok zararlıdır.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU‘dur.
Adım 1: Pillerin içinde kimyasal maddeler bulunur. Bu maddeler onlara enerji verir.
Adım 2: Pillerin içindeki bu kimyasallar, toprağa veya suya karıştığında çevremizi kirletir ve canlılara zarar verir. Bu yüzden bitmiş pilleri asla normal çöpe atmamalı, atık pil kutularına atmalıyız.
Sonuç: Cümle doğru olduğu için başına (D) yazmalıyız.
5. Elektrik yanlış kullanıldığında bize zarar vermez.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ‘tır.
Adım 1: Elektriğin ne kadar güçlü olduğunu biliyoruz. Bütün büyük makineleri, trenleri bile çalıştırabilir.
Adım 2: Bu kadar güçlü bir enerji, eğer dikkatli kullanılmazsa (ıslak elle prize dokunmak, yıpranmış kabloları kullanmak gibi) insan vücuduna ciddi zararlar verebilir. Buna elektrik çarpması diyoruz ve çok tehlikelidir.
Sonuç: Cümle kesinlikle yanlış olduğu için başına (Y) yazmalıyız.
B. Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerlere, verilen sözcüklerden uygun olanları yazalım.
Verilen Sözcükler: şehir elektriği – priz – pil – müzik dinlemek – çıplak elle – batarya
1. Cep telefonları …………………… ile çalışır.
Çözüm: Boşluğa “batarya” kelimesi gelmelidir.
Adım 1: Cep telefonları kablosuz kullandığımız, şarj ettiğimiz aletlerdir.
Adım 2: Yukarıda da öğrendiğimiz gibi, içinde birden fazla pilin birleşiminden oluşan ve şarj edilebilen güç kaynağına batarya denir.
Sonuç: Cümle şu şekilde tamamlanır: Cep telefonları batarya ile çalışır.
2. Barajlarda toplanan sular yardımıyla elektrik santrallerinde üretilip ev ve iş yerlerine dağıtılan elektrik, …………………… olarak adlandırılır.
Çözüm: Boşluğa “şehir elektriği” ifadesi gelmelidir.
Adım 1: Evimizdeki prizlere gelen elektriğin nereden geldiğini düşünelim. Bu elektrik, çok uzaklardaki büyük santrallerde üretilir.
Adım 2: Santrallerde üretilip kablolarla şehirlere, evlere, okullara dağıtılan bu elektriğe genel olarak şehir elektriği deriz.
Sonuç: Cümle şu şekilde tamamlanır: Barajlarda toplanan sular yardımıyla elektrik santrallerinde üretilip ev ve iş yerlerine dağıtılan elektrik, şehir elektriği olarak adlandırılır.
3. Elektrik çarpan birini gördüğümüzde ona …………………… müdahale etmemeliyiz.
Çözüm: Boşluğa “çıplak elle” ifadesi gelmelidir.
Adım 1: Elektrik, insan vücudu üzerinden kolayca geçebilir (iletkendir).
Adım 2: Eğer elektrik çarpan birine dokunursak, elektrik o kişinin vücudundan bizim vücudumuza geçer ve bize de elektrik çarpar. Bu çok tehlikeli bir durumdur. Bu yüzden asla ama asla ona çıplak elle dokunmamalıyız.
Sonuç: Cümle şu şekilde tamamlanır: Elektrik çarpan birini gördüğümüzde ona çıplak elle müdahale etmemeliyiz.
4. Çok fazla sayıda …………………… fiş takılı olması yangın riskini arttırır.
Çözüm: Boşluğa “priz” kelimesi gelmelidir.
Adım 1: Elektrikli aletlerin fişlerini nereye takarız? Duvardaki yuvalara, yani prizlere.
Adım 2: Bir prize veya üçlü prize çok fazla fiş takmak, kabloların aşırı ısınmasına neden olabilir. Aşırı ısınan kablolar da yangın çıkarabilir.
Sonuç: Cümle şu şekilde tamamlanır: Çok fazla sayıda prize fiş takılı olması yangın riskini arttırır. (Burada cümlenin anlamı “tek bir prize çok sayıda fiş takmak” şeklindedir.)
5. Radyo, kasetçalar gibi cihazlar şehir elektriği ile çalışır ve …………………… için kullanılır.
Çözüm: Boşluğa “müzik dinlemek” ifadesi gelmelidir.
Adım 1: Radyo ve kasetçaların ne işe yaradığını düşünelim.
Adım 2: Bu aletleri genellikle müzik, haber veya radyo tiyatrosu gibi sesli yayınları dinlemek için kullanırız. Verilen seçenekler arasında en uygun olanı “müzik dinlemek”tir.
Sonuç: Cümle şu şekilde tamamlanır: Radyo, kasetçalar gibi cihazlar şehir elektriği ile çalışır ve müzik dinlemek için kullanılır.
Harika iş çıkardın! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Unutma, elektriği doğru ve güvenli kullanmak çok önemlidir. Başarılarının devamını dilerim