Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel, şimdi bu soruları birlikte adım adım, keyifli bir şekilde çözelim ve öğrendiklerimizi pekiştirelim.
A. Aşağıdaki bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
1. Çevremizde gördüğümüz varlıkların hepsi cansızdır.
Adım 1: Bu cümleyi dikkatlice okuyalım. “Hepsi cansızdır” diyor. Şöyle bir düşünelim, dışarı çıktığında sadece taş, toprak, araba mı görüyorsun? Elbette hayır! Kedileri, köpekleri, kuşları, ağaçları, çiçekleri ve diğer insanları da görüyorsun.
Adım 2: Bu saydıklarımız, yani insanlar, hayvanlar ve bitkiler canlı varlıklardır. O zaman çevremizdeki her şey cansız olamaz.
Sonuç: Bu ifade Yanlıştır.
2. Canlılar dünyası bitkilerden oluşur.
Adım 1: Canlılar dünyasını bir düşünelim. Evet, bitkiler canlılar dünyasının çok önemli bir parçasıdır. Ormanlar, çiçekler, otlar… Hepsi canlı.
Adım 2: Peki sadece bitkiler mi var? Hayvanlar (kediler, balıklar, arılar…), insanlar, mantarlar ve gözle göremediğimiz küçücük canlılar olan mikroorganizmalar da canlılar dünyasına aittir.
Sonuç: Bu ifade “sadece” bitkilerden oluşur gibi bir anlam taşıdığı için Yanlıştır.
3. Canlıların yaşamlarını sürdürdükleri ortama “çevre” denir.
Adım 1: Bir balığı düşünelim. Nerede yaşar? Suda. Bir sincabı düşünelim. Nerede yaşar? Ağaçların olduğu bir ormanda. Biz insanlar nerede yaşarız? Evlerimizin, okullarımızın olduğu şehirlerde veya köylerde.
Adım 2: İşte bir canlının hayatını devam ettirdiği, beslendiği, barındığı bu ortama biz çevre diyoruz. Bu tanım tam olarak bunu anlatıyor.
Sonuç: Bu ifade Doğrudur.
4. Çevremizde ya da ülkemizde ağaçlandırmayı artırmak, çevre kirliliğinin önlenmesine yardımcı olur.
Adım 1: Ağaçların ne işe yaradığını hatırlayalım. Ağaçlar bizim için oksijen üretir, yani havayı temizlerler. Tıpkı bir sünger gibi havadaki kirli gazları emerler.
Adım 2: Daha çok ağaç dikersek, havamız daha temiz olur. Bu da çevre kirliliğiyle savaşmak için harika bir yoldur.
Sonuç: Bu ifade kesinlikle Doğrudur.
5. Canlıların oluşturduğu ve içinde yaşadığı çevreye “doğal çevre” denir.
Adım 1: Doğal çevre ne demekti? İnsanların yapmadığı, kendiliğinden var olan çevrelerdi. Mesela ormanlar, göller, okyanuslar…
Adım 2: Bu ortamlarda canlılar yaşar ve bu ortamı şekillendirirler. Örneğin bir orman, içindeki binlerce ağaç, hayvan ve diğer canlılar tarafından oluşturulmuş bir bütündür. Bu yüzden bu tanım doğrudur. İnsanların yaptığı parklar, binalar ise yapay çevredir.
Sonuç: Bu ifade Doğrudur.
B. Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerlere, verilen sözcüklerden uygun olanları yazalım.
Verilen Sözcükler: hareket – üremek – çevre – doğal çevre – yaşam döngüsü
1. Canlılar, kendilerine benzer yavrular oluşturmak için ……… zorundadır.
Adım 1: Cümle bize “kendilerine benzer yavrular oluşturmaktan” bahsediyor. Bir kedinin yavrusunun kedi, bir insanın bebeğinin insan olması gibi.
Adım 2: Canlıların soylarını devam ettirmek için yavrular dünyaya getirmesi olayına ne ad veriyorduk? Yukarıdaki kelimelere bakalım… Evet, buldun! Bu olayın adı üremek‘tir.
Sonuç: Canlılar, kendilerine benzer yavrular oluşturmak için üremek zorundadır.
2. Bitkinin tohumdan başlayarak tohum üretene kadar geçirdiği döneme bitkinin ……………… denir.
Adım 1: Bir fasulye tohumunu toprağa ektiğimizi hayal edelim. Önce filizlenir, sonra büyüyüp bir bitki olur, çiçek açar ve sonunda o da yeni fasulye tohumları verir.
Adım 2: Bu süreç, yani bir canlının doğumu, büyümesi, üremesi ve ölümü bir döngü oluşturur. Tıpkı bir tekerlek gibi sürekli döner. Bu döngünün adı, kelimeler arasında da gördüğümüz gibi, yaşam döngüsü‘dür.
Sonuç: Bitkinin tohumdan başlayarak tohum üretene kadar geçirdiği döneme bitkinin yaşam döngüsü denir.
3. Canlıların yaşamlarını sürdürdükleri ve diğer varlıklarla ilişkilerini sürdürdüğü ortama ………………. denir.
Adım 1: Bu soru A bölümündeki 3. soruya çok benziyor, değil mi? Canlıların yaşadığı, diğer canlı ve cansız varlıklarla bir arada bulunduğu yere ne diyorduk?
Adım 2: Bu yer bizim evimiz, okulumuz, sokağımız, ormanlar, denizler… Hepsine genel olarak çevre adını veriyoruz.
Sonuç: Canlıların yaşamlarını sürdürdükleri ve diğer varlıklarla ilişkilerini sürdürdüğü ortama çevre denir.
4. Hayvanlar; beslenmek, savunmak, kaçmak için ………………. ederler.
Adım 1: Bir ceylanın aslandan kaçtığını düşünelim. Ya da bir kuşun solucanı yakalamak için uçtuğunu… Veya bir ayının balık avlamak için nehirde yürüdüğünü…
Adım 2: Bütün bu olaylarda hayvanlar ne yapıyor? Yer değiştiriyorlar, koşuyorlar, uçuyorlar, yüzüyorlar. Bütün bu eylemlerin ortak adı nedir? Elbette hareket!
Sonuç: Hayvanlar; beslenmek, savunmak, kaçmak için hareket ederler.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardın! Unutma, Fen Bilimleri çevremizdeki dünyayı anlamanın en eğlenceli yoludur. Başarılar dilerim