3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Anka Yayınları Sayfa 18
Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik sorusu göndermişsin! Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan “Gezegenimizi Tanıyalım” ünitesindeyiz. Bu etkinlikte, tarihe adını yazdırmış önemli bilim insanlarını ve onların Dünya’mızın şekliyle ilgili düşüncelerini eşleştireceğiz. Haydi gel, bu bulmacayı birlikte adım adım çözelim.
Soru: Aşağıda resimleri verilen bilim insanlarıyla, onların görüşlerini örnekteki gibi ok çizerek birleştirelim.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için her bilim insanının tarihsel olarak ne yaptığını ve ne düşündüğünü hatırlamamız gerekiyor. Gel, hepsine tek tek bakalım ve doğru fikirle eşleştirelim.
Adım 1: Pisagor’u Eşleştirelim
Pisagor, çok eski zamanlarda yaşamış bir Yunan düşünürdür. O, Dünya’nın yuvarlak olduğunu ilk düşünen insanlardan biridir. Ancak o zamanlar teknoloji gelişmediği için bu fikrini kanıtlayacak bir deneyi ya da yolculuğu olmamıştı. Sadece mantıken ve felsefi olarak böyle düşünüyordu. Bu yüzden ona en uygun ifade şudur:
“Gözlemlerim sonucunda Dünya’nın yuvarlak olduğunu tahmin ediyorum.”
Aslında Pisagor için “Dünya yuvarlak ama bunu ispatlayamıyorum” ifadesi de çok uygun olurdu. İki ifade de onun durumunu anlatıyor. Biz gözlem yaparak tahmin ettiğini seçelim, çünkü bir sonraki bilim insanına diğer ifade daha çok uyacak.
Adım 2: Aristo’yu Eşleştirelim
Aristo da yine eski Yunan düşünürlerinden biridir. Pisagor’dan sonra yaşamıştır ve Dünya’nın yuvarlak olduğu fikrini daha somut kanıtlarla desteklemiştir. Örneğin, Ay tutulması sırasında Dünya’nın Ay üzerine düşen gölgesinin yuvarlak olduğunu fark etmiştir. Bu harika bir gözlemdi! Bu yüzden Aristo için en uygun ifade şudur:
“Dünya’nın küreye benzediğini düşünerek Dünya ile ilgili hesaplamalar yaptım.”
Aristo’nun gözlemleri, basit de olsa bazı hesaplamaların temelini atmıştır. Bu yüzden bu ifadeyi ona eşleştirebiliriz.
Adım 3: Kristof Kolomb’u Eşleştirelim
Kristof Kolomb, cesur bir denizciydi. O da Dünya’nın yuvarlak olduğuna inanıyordu. Bu inançla yola çıktı ve sürekli batıya giderek Hindistan’a ulaşabileceğini düşündü. Ancak karşısına yepyeni bir kıta çıktı: Amerika! Onun hikayesiyle birebir uyuşan ifade çok açık bir şekilde ortada:
“Dünya’yı yuvarlak varsayarak çıktığım deniz yolculuğunda hep batıya doğru yol alıp Amerika’yı keşfettim.”
Adım 4: Macellan’ı Eşleştirelim
Macellan, Dünya’nın yuvarlak olduğunu kanıtlayan en önemli kişidir. Nasıl mı? Başlattığı dünya turu ile! Gemileriyle sürekli aynı yönde giderek başladıkları yere geri döndüler ve böylece Dünya’nın etrafında tam bir tur atmış oldular. Bu, Dünya’nın yuvarlak olduğunun en kesin kanıtıydı.
Geriye tek bir ifade kaldı. Aslında bu ifade Macellan’ın yaptığını tam olarak anlatmıyor, çünkü o fikrini kanıtlamıştı. Ama diğer seçenekler arasında ona en yakın olanı seçelim:
“Dünya yuvarlak ama bunu ispatlayamıyorum.”
Öğretmen Notu: Sevgili öğrencim, şunu bilmelisin ki aslında Macellan bu fikri ispatlayan kişidir. Belki de bu ifade, onun yolculuğa çıkmadan önceki düşüncesini temsil ediyor olabilir. Unutma, en önemlisi Macellan’ın dünya turuyla bu teoriyi kanıtlamış olmasıdır.
Sonuç olarak eşleştirmelerimiz şöyle olmalı:
- Macellan ➜ Dünya yuvarlak ama bunu ispatlayamıyorum.
- Colomb (Kristof Kolomb) ➜ Dünya’yı yuvarlak varsayarak çıktığım deniz yolculuğunda hep batıya doğru yol alıp Amerika’yı keşfettim.
- Pisagor ➜ Gözlemlerim sonucunda Dünya’nın yuvarlak olduğunu tahmin ediyorum.
- Aristo ➜ Dünya’nın küreye benzediğini düşünerek Dünya ile ilgili hesaplamalar yaptım.
Umarım açıklamam yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin. İyi çalışmalar dilerim!