Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 3. sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle “Kuvveti Tanıyalım” ünitemizdeki alıştırmaları birlikte çözeceğiz. Bu sorular, kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini ne kadar iyi anladığımızı görmemize yardımcı olacak. Hazırsanız, kalemlerinizi ve defterlerinizi hazırlayın, hemen başlayalım!
A. Aşağıdaki bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
1. Duraktaki yolcuyu almak için otobüs şoförü yavaşlama hareketi yapar.
Çözüm: Haydi birlikte düşünelim. Hızla giden bir otobüs, durakta bekleyen bir yolcuyu almak için ne yapmalı? Tabii ki hızını azaltmalı, yani yavaşlamalı. Eğer yavaşlamazsa durakta duramaz. Bu yüzden bu bilgi doğrudur.
Sonuç: D
2. Hareket eden oyuncak bir arabayı durdurmak için hareket yönünde iteriz.
Çözüm: Bu ifadeye dikkat edelim. Oyuncak araba ileri doğru gidiyor. Onu durdurmak için ne yaparız? Ona ters yönde bir kuvvet uygularız, yani onu karşılarız. Eğer arabayı gittiği yönde, yani arkasından itersek onu durdurmak yerine daha da hızlandırmış oluruz. Bu yüzden bu bilgi yanlıştır.
Sonuç: Y
3. Her hareketi elimizle durdururuz.
Çözüm: Bu mümkün mü sizce? Örneğin, yuvarlanan bir topu elimizle durdurabiliriz. Ama hızla gelen bir arabayı, bir treni veya gökyüzünden düşen bir meteoru elimizle durduramayız, değil mi? Demek ki her hareketi elimizle durduramıyoruz. Bu yüzden bu bilgi yanlıştır.
Sonuç: Y
4. Pencereyi açarken çekme kuvveti uygularız.
Çözüm: Evimizdeki sürgülü pencereleri düşünelim. Pencereyi açmak için kolundan tutup kendimize veya yana doğru hareket ettiririz. Bir nesneyi kendimize doğru hareket ettirmeye çekme kuvveti diyoruz. Bu yüzden bu bilgi doğrudur.
Sonuç: D
5. Varlıkları hareket ettiren etkiye kuvvet denir.
Çözüm: Bu, kuvvetin en temel tanımıdır. Duran bir cismi harekete geçiren, hareket eden bir cismi durduran, hızlandıran, yavaşlatan veya yönünü değiştiren etkiye kuvvet denir. Bu tanım tamamen doğrudur.
Sonuç: D
B. Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerlere, verilen sözcüklerden uygun olanları yazalım.
Verilen sözcükler: yön değiştirme – yavaşlama – çekme – hareket – dönme – itme – hızlanma
1. Bir varlığın başka bir varlığa göre yer değiştirmesine ……………….. denir.
Çözüm: Bir cismin bulunduğu yerin zamanla değişmesine biz hareket diyoruz. Mesela okulunuza doğru yürürken evine göre yer değiştirmiş olursun. Bu bir harekettir.
Sonuç: hareket
2. Kendine doğru gelen tenis topuna vuran sporcu, topa ……………….. hareketi yaptırır.
Çözüm: Tenis topu önce sporcuya doğru bir yönde gelir. Sporcu raketiyle vurduğunda ise top tam tersi yöne doğru gitmeye başlar. Yani topun gittiği yol değişir. Bu duruma yön değiştirme diyoruz.
Sonuç: yön değiştirme
3. Tekerlek, ……………….. hareketi yapar.
Çözüm: Bir arabanın veya bisikletin tekerleğini gözünüzün önüne getirin. Olduğu yerde kendi etrafında döner, değil mi? İşte bu harekete dönme hareketi adı verilir.
Sonuç: dönme
4. Aşağıdan yukarı doğru atılan top, ……………….. hareketi yapar.
Çözüm: Bir topu havaya fırlattığımızda, en tepeye çıkana kadar hızı sürekli azalır. Bunun nedeni, Dünya’nın uyguladığı yer çekimi kuvvetinin topu aşağı doğru çekmesidir. Bir cismin hızının azalmasına yavaşlama hareketi denir.
Sonuç: yavaşlama
5. Varlıkları hareket ettirmek ya da durdurmak için uyguladığımız kuvvetleri ……………….. ve ……………….. olarak niteleriz.
Çözüm: Cisimlere uyguladığımız en temel iki kuvvet vardır. Bir kapıyı açarken kendimizden uzağa doğru hareket ettiriyorsak bu bir itme kuvvetidir. Ama kapıyı kendimize doğru hareket ettiriyorsak bu da bir çekme kuvvetidir. Dolayısıyla boşluklara bu iki kelime gelmelidir.
Sonuç: itme ve çekme
Harikasınız çocuklar! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Unutmayın, Fen Bilimleri etrafımızdaki dünyayı anlamanın en eğlenceli yoludur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere