Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte “Sözlük Özgürlüktür” adlı etkinliğimizi yapacağız. Bu etkinlikte, koyu yazılmış sözcük gruplarının anlamlarını tahmin etmeye çalışacak, sonra da bu anlamları cümlelerle eşleştireceğiz. En sonunda da öğrendiğimiz yeni sözcük gruplarıyla kendi cümlelerimizi kuracağız. Hazırsanız başlayalım!
—
1. Soru:
Yatma zamanına kadar teyzemi göz hapsine aldım.
Oyunda arkadaşım beni göz hapsine aldı.
Bu cümlelerdeki “göz hapsine almak” sözcük grubunun anlamı nedir?
* a) Çok açıkmak.
* b) Bakışlarını üzerinden ayırmamak.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, ilk cümlede teyzemizin bize “göz hapsine aldığını” söylüyor. Bu, teyzemizin bizi sürekli izlediği anlamına gelir. İkinci cümlede ise arkadaşımızın bizi “göz hapsine aldığını” söylüyor. Bu da arkadaşımızın oyunda bizi dikkatle izlediği anlamına gelir. Her iki durumda da birinin diğerini dikkatle izlediği, bakışlarını üzerinden ayırmadığı bir durum söz konusu.
Bu yüzden, “göz hapsine almak” sözcük grubunun doğru anlamı b) Bakışlarını üzerinden ayırmamak‘tır.
Sonuç: b) Bakışlarını üzerinden ayırmamak
—
2. Soru:
Çocukların gözleri fal taşı gibi açılmıştı.
Şaşkınlıktan gözleri fal taşı gibi açıldı.
Bu cümlelerdeki “gözleri fal taşı gibi açılmak” sözcük grubunun anlamı nedir?
* a) Çok sevinmek.
* b) Şaşkınlıkla hayretle bakmak.
Çözüm:
Şimdi de ikinci örneğimize bakalım. Cümlelerde “gözleri fal taşı gibi açılmak” ifadesi kullanılmış. Birinci cümlede çocukların gözlerinin “fal taşı gibi açıldığını” söylüyor. Bu, çocukların bir şeye çok şaşırdığını veya hayret ettiğini gösterir. İkinci cümlede de şaşkınlıktan gözlerinin “fal taşı gibi açıldığı” belirtiliyor. Bu da yine bir durum karşısında çok şaşırma, donup kalma halini anlatıyor.
“Fal taşı” zaten büyük ve yuvarlak bir nesne olduğu için, gözlerin bu şekilde büyümesi şaşırmayı veya hayret etmeyi ifade eder.
Bu nedenle, “gözleri fal taşı gibi açılmak” sözcük grubunun doğru anlamı b) Şaşkınlıkla hayretle bakmak‘tır.
Sonuç: b) Şaşkınlıkla hayretle bakmak
—
Bu etkinlikte yeni sözcük grupları öğrendik ve anlamlarını cümleler içinde tahmin etmeyi öğrendik. Unutmayın, her okuduğunuz metindeki yeni kelimeleri ve deyimleri öğrenmeye çalışmak, kelime hazinenizi zenginleştirir ve dilimizi daha iyi kullanmanıza yardımcı olur.
Sayfada en altta verilen www.sozluk.gov.tr adresini kullanarak bilmediğiniz kelimeleri ve deyimleri sözlük defterinize yazıp anlamlarını araştırabilirsiniz. Bu da sizin için harika bir öğrenme yolu olacaktır!