Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte bu güzel Türkçe çalışma kağıdını inceleyip, soruları adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
ÇALIŞMA KAĞIDI
Metnin konusunu yazınız. Dinleme öncesi yaptığınız tahmin ile metnin konusunu karşılaştırınız.
Bu soruda bizden istenen, öncelikle dinlemeden önce metnin ne hakkında olabileceğini tahmin etmemiz. Ardından metni dinledikten sonra konusunu yazmamız ve ilk tahminimizle karşılaştırmamız. Bu, okuduğunu anlama ve tahmin yürütme becerilerimizi geliştiren harika bir egzersiz.
Çözüm:
Bu kısım için metni dinlememiz gerekiyor. Metni dinledikten sonra konusunu belirleyip tahminimizle karşılaştıracağız. Örneğin, metin hayvanlar hakkındaysa, tahminimiz de bu yöndeyse konuyu “Hayvanlar” olarak yazabiliriz. Eğer hayvanların yaşam alanları hakkında ise, tahminimiz “Hayvanlar ve yaşam alanları” şeklinde olabilir.
SÖZLÜK ÖZGÜRLÜKTÜR
Koyu yazılmış sözcüklerin anlamlarını cümlelerden hareketle tahmin ediniz. Sözcüklerin ve sözcük grubunun sözlük anlamlarını yazarak cümle içerisinde kullanınız.
Bu bölümdeki asıl amacımız, bilmediğimiz kelimelerin anlamlarını cümlenin bağlamından yola çıkarak tahmin etmek ve sonra da bu tahminlerimizi sözlükten kontrol ederek doğruluğunu teyit etmek. En sonunda da bu kelimeleri kendi cümlelerimizde kullanmak.
1. SÖYLEŞİ
Metinde geçen cümleler:
Okul müdürümüzle söyleşi yaptım.
En sevdiğim kitabın yazarı ile söyleşi yapmak isterdim.
Adım 1: Cümlelerdeki “söyleşi” kelimesini dikkatlice okuyalım. İlk cümlede okul müdürüyle, ikinci cümlede ise bir yazarla bir etkileşimden bahsediliyor. Bu etkileşimlerin genellikle soru-cevap şeklinde olduğunu biliyoruz.
Adım 2: Bu ipuçlarından yola çıkarak “söyleşi” kelimesinin anlamının, bir konu hakkında karşılıklı konuşma, soru sorma ve cevaplama gibi bir şey olabileceğini tahmin edebiliriz. Genellikle birisi soru sorar, diğeri cevaplar.
Adım 3: Sözlükten “söyleşi” kelimesinin anlamına baktığımızda, “bir konu üzerinde karşılıklı konuşma, görüşme” gibi anlamlara geldiğini görürüz. Tahminimiz doğruymuş!
Sözlük Anlamı: Bir konu üzerinde karşılıklı konuşma, görüşme.
Cümlem: Gazeteci, ünlü oyuncuyla kısa bir söyleşi yaptı.
2. ÇARDAK
Metinde geçen cümleler:
Arkadaşlarımla çardakta oturup çekirdek çitledik.
Yazın sıcağında çardak altında serinledik.
Adım 1: Bu cümlelerde “çardak” kelimesinin geçtiği yerlere bakalım. İlk cümlede arkadaşlarla oturulan bir yer, ikinci cümlede ise yazın sıcağında serinlenen bir yer olarak bahsediliyor. Genellikle bahçelerde, parklarda gördüğümüz, üstü örtülü, etrafı açık olan ve oturup dinlenilen yerler aklımıza geliyor.
Adım 2: Bu bilgilerle “çardak” kelimesinin, açık havada oturup dinlenmek için yapılmış, genellikle üstü kapalı bir yapı olabileceğini tahmin edebiliriz.
Adım 3: Sözlüğe baktığımızda “çardak” kelimesinin, “Bahçelerde oturmak için üstü kapalı, etrafı açık yapılan küçük yapı” anlamına geldiğini öğreniriz. Tahminimiz yine tuttu!
Sözlük Anlamı: Bahçelerde oturmak için üstü kapalı, etrafı açık yapılan küçük yapı.
Cümlem: Akşamları çardakta oturup sohbet etmeyi çok severiz.
3. HAYIR DUA
Metinde geçen cümleler:
Annemin hayır duasını aldığım için mutluyum.
Büyüklerimizin hayır duasını almalıyız.
Adım 1: “Hayır dua” kelime grubunu bu cümlelerdeki kullanımlarına bakalım. İlk cümlede anneden alınan bir şeyden bahsediliyor ve bu durum mutluluk veriyor. İkinci cümlede ise büyüklerden alınması gereken bir şey olduğu söyleniyor. Genellikle büyüklerimizden, bize iyilik dileyen insanlardan duyduğumuz güzel sözler akla gelir.
Adım 2: Buradan “hayır dua”nın, birinin iyiliğimizi dilemesi, bize iyi şeyler söylemesi ve bunun da güzel bir şey olduğu anlamında kullanıldığını tahmin edebiliriz.
Adım 3: Sözlükten baktığımızda “hayır dua”nın, “iyilik dileme, iyi dilek” anlamına geldiğini görürüz. Harika tahmin ettik!
Sözlük Anlamı: İyilik dileme, iyi dilek.
Cümlem: Dedemin hayır duasını alarak yola çıktım.
Dinlerken belirlediğiniz sözcüklerin anlamını www.sozluk.gov.tr adresinden araştırıp sözlük defterinize yazınız.
Bu son bölüm ise öğrendiklerimizi pekiştirmek için bir görev. Dinlediğimiz metinde anlamını bilmediğimiz kelimeler olursa, bunları internetteki güvenilir bir sözlük sitesinden bulup kendi sözlük defterimize yazacağız. Bu hem kelime dağarcığımızı zenginleştirir hem de sözlük kullanma alışkanlığı kazandırır.