Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte bu değerlendirme testindeki soruları çözeceğiz. Unutmayın, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, aynı zamanda konuyu tam olarak anlamaktır. Hadi gelin, soruları adım adım inceleyip cevaplayalım!
A. Aşağıdaki açık uçlu soruları cevaplandırınız.
1. Varlıklar sadece gördüklerimizle mi sınırlıdır? Bu konuda bilgi veriniz.
Merhaba arkadaşlar, bu çok güzel bir soru. Hayır, varlıklar alemi sadece beş duyu organımızla algıladıklarımızdan, yani gördüklerimizden ibaret değildir. Bizim göremediğimiz ama var olduğunu bildiğimiz pek çok şey var. Mesela aklımızı, sevgimizi, rüyalarımızı göremeyiz ama var olduklarını biliriz. Aynı şekilde, dinimiz bize gözle göremediğimiz ama inanmamız gereken varlıklar olduğunu öğretir. Bu varlıkların bulunduğu aleme “gayb alemi” denir. Melekler, cinler ve şeytan bu alemin varlıklarındandır. Yani evren, bizim gördüğümüz (şehadet alemi) ve göremediğimiz (gayb alemi) olmak üzere iki kısımdan oluşur.
2. Meleklere imanın dinimizdeki önemi hakkında bilgi veriniz.
Meleklere inanmak, İslam’ın inanç esaslarından, yani imanın altı şartından birisidir. Bu o kadar önemlidir ki, meleklere inanmayan bir kimsenin imanı tam sayılmaz. Peki neden bu kadar önemli? Çünkü Allah (c.c.), peygamberlere vahiylerini melekler aracılığıyla göndermiştir. Örneğin, Kuran-ı Kerim’i Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) getiren melek Cebrail‘dir. Eğer meleklere inanmazsak, o zaman dinin ve kutsal kitapların bize nasıl ulaştığı konusundaki en temel halkayı eksik bırakmış oluruz. Bu yüzden meleklere iman, dinin temellerini sağlam bir şekilde kabul etmemiz için çok önemlidir.
3. Meleklere inanmak, insanın güzel ahlaklı olmasına nasıl katkı sağlar? Açıklayınız.
Bu sorunun cevabı aslında günlük hayatımızla çok ilişkili. Düşünsenize, her an yanımızda yaptığımız iyi ve kötü her şeyi yazan meleklerin olduğuna inanıyoruz. Bu meleklere “Kirâmen Kâtibîn” diyoruz. Sağ omzumuzdaki melek iyiliklerimizi, sol omzumuzdaki ise kötülüklerimizi yazar.
İşte bu inanç, insanın davranışlarına çeki düzen vermesini sağlar. Kimsenin görmediği bir yerde bile yalnız olmadığını, her an izlendiğini ve kayıt altına alındığını bilen bir insan, kötülük yapmaktan çekinir. Aynı şekilde, yaptığı en küçük bir iyiliğin bile kaybolmayacağını, melekler tarafından yazıldığını bilmek, kişiyi daha fazla iyilik yapmaya teşvik eder. Bu da insanın daha dürüst, daha yardımsever, kısacası daha güzel ahlaklı bir birey olmasına yardımcı olur.
4. Rahmet melekleri ve Münker Nekir melekleri hakkında kısaca bilgi veriniz.
Tabii ki, hemen açıklayalım:
- Rahmet Melekleri: Adından da anlaşılacağı gibi, bu melekler Allah’ın rahmetini, sevgisini ve bereketini taşırlar. İnsanlar için dua ederler, onların bağışlanmasını isterler. Özellikle ilim öğrenilen, Kur’an okunan, Allah’ın anıldığı güzel meclislere gelirler ve oradaki insanlara huzur verirler.
- Münker ve Nekir: Bu iki melek ise sorgu melekleridir. Bir insan vefat edip kabre konulduktan sonra, Münker ve Nekir melekleri gelerek ona “Rabbin kim? Dinin ne? Peygamberin kim?” gibi temel inanç sorularını sorarlar. Bu, ahiret hayatının ilk aşaması olan kabirdeki sorgulamadır.
5. Dünya ile ahiret hayatındaki ilişkiyi açıklayınız.
Dünya hayatı ile ahiret hayatı arasında çok güçlü bir bağ vardır. Bunu bir tarlaya benzetebiliriz. Dünya, bizim için bir “tarla” gibidir. Bu tarlaya ne ekersek, ahirette onu biçeriz.
Adım 1: Dünya hayatında yaptığımız her şey; kıldığımız namazlar, tuttuğumuz oruçlar, yaptığımız iyilikler, söylediğimiz güzel sözler bu tarlaya ektiğimiz güzel tohumlardır.
Adım 2: Ahiret ise “hasat” zamanıdır. Dünyada ektiğimiz bu güzel tohumların karşılığını cennet olarak alırız. Eğer dünyada kötülükler, günahlar ekmişsek, maalesef ahirette de onun kötü sonucunu görürüz. Bu yüzden “Dünya ahiretin tarlasıdır.” sözü bu ilişkiyi çok güzel özetler.
6. Allah’ın (c.c.) adil, merhametli ve affedici olması ile ahiret inancı arasında nasıl bir ilişki vardır? Söyleyiniz.
Allah’ın güzel isimleri ve sıfatları ile ahiret inancı arasında doğrudan bir ilişki vardır.
- Adalet (Adil olması): Bu dünyada bazen iyilerin zorluk çektiğini, kötülerin ise rahat yaşadığını görebiliriz. İşte Allah’ın mutlak adaleti, ahirette tecelli edecektir. Herkes yaptığının karşılığını tam olarak alacaktır. Hiç kimseye haksızlık yapılmayacaktır. Ahiret, ilahi adaletin gerçekleştiği yerdir.
- Merhamet ve Affedicilik: İnsan olarak hata yapabiliriz, günah işleyebiliriz. Ancak Allah çok merhametlidir ve tövbe edenleri affeder. Ahiret inancı, bize Allah’ın bu merhametine ve affına sığınma umudu verir. Yaptığımız hatalardan pişman olup tövbe ettiğimizde, ahirette Allah’ın bizi bağışlayacağına inanırız. Bu da bizi asla umutsuzluğa düşürmez.
7. Kıyamet ve yeniden diriliş hakkında bilgi veriniz.
Kıyamet, evrenin düzeninin bozulup dünya hayatının tamamen sona ermesidir. İsrafil (a.s.) isimli meleğin “Sûr”a ilk kez üflemesiyle yeryüzündeki ve gökyüzündeki tüm canlılar ölecek ve dünya hayatı bitecektir.
Yeniden Diriliş (Ba’s), İsrafil’in Sûr’a ikinci kez üflemesiyle gerçekleşir. Bu üflemeyle birlikte, yaratılmış olan bütün insanlar yeniden diriltilerek mahşer adı verilen büyük bir alanda toplanacaklardır. Bu toplanma, dünyada yaptıklarının hesabını vermek ve ilahi adaletin gerçekleşmesi içindir. Tıpkı kışın ölü gibi görünen toprağın, baharda yeniden canlanması gibi, Allah da insanları ahirette yeniden diriltecektir.
B. Aşağıdaki soruların doğru seçeneğini işaretleyiniz.
1. I. Melekler II. Cinler III. İnsan IV. Şeytan
Yukarıdakilerden kaç tanesi, gayb âlemine ait varlıklardandır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Çözüm: Sevgili arkadaşlar, “gayb alemi” gözümüzle göremediğimiz, duyu organlarımızla algılayamadığımız alem demektir.
Adım 1: Listeye bakalım. Melekleri göremeyiz, onlar gayb alemindendir. (1)
Adım 2: Cinleri de göremeyiz, onlar da gayb alemindendir. (2)
Adım 3: İnsan, bizim kendimiz. Birbirimizi görüyoruz. Dolayısıyla insan, görünen (şehadet) alemindendir.
Adım 4: Şeytanı da göremeyiz, o da gayb alemindendir. (3)
Bu durumda Melekler, Cinler ve Şeytan olmak üzere toplam 3 varlık gayb alemine aittir.
Doğru Cevap: C) 3
2. Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Melekler gelecekle ilgili her şeyi bilebilirler.
B) Cinler ateşten yaratılmış varlıklardır.
C) Cinler de Allah’a (c.c.) iman ve ibadetle yükümlüdürler.
D) Melekler nurdan yaratılmış varlıklardır.
Çözüm: Hadi şıkları tek tek inceleyelim.
- B şıkkı doğrudur, cinlerin ateşin özünden yaratıldığı Kur’an’da belirtilir.
- C şıkkı doğrudur, cinlerin de insanlar gibi iradeleri vardır ve Allah’a inanıp ibadet etmekle sorumludurlar.
- D şıkkı doğrudur, melekler nurdan (ışıktan) yaratılmış varlıklardır.
- A şıkkı ise yanlıştır. Geleceği, yani gaybı bütünüyle bilen yalnızca ve yalnızca Allah’tır. Melekler, Allah’ın kendilerine bildirdiği kadarını bilebilirler, gelecekle ilgili her şeyi bilemezler.
Doğru Cevap: A) Melekler gelecekle ilgili her şeyi bilebilirler.
3. “Şunu iyi bilin ki üzerinizde bekçiler, değerli yazıcılar vardır. Onlar, yapmakta olduklarınızı bilir.” (İnfitâr suresi, 10-12. ayetler.)
Yukarıdaki ayet hangi meleklerden söz etmektedir?
A) Kirâmen Kâtibîn
B) Dört büyük melek
C) Rahmet melekleri
D) Koruyucu melekler
Çözüm: Ayette geçen “değerli yazıcılar” ve “yapmakta olduklarınızı bilir” ifadeleri kilit noktalarımızdır.
Adım 1: İnsanların yaptığı iyi ve kötü tüm davranışları yazmakla görevli olan meleklere Kirâmen Kâtibîn (Değerli Yazıcılar) denir.
Adım 2: Ayetteki tanım, bu meleklerin göreviyle birebir örtüşmektedir.
Doğru Cevap: A) Kirâmen Kâtibîn
4. “O gün amellerin tartılması da haktır. Kimlerin sevabı ağır basarsa işte onlar kurtuluşa erenlerdir.” (A’râf suresi, 8. ayet.)
Yukarıdaki ayette, aşağıdaki kavramlardan hangisinden söz edilmektedir?
A) Mizan
B) Sûr
C) Dünya
D) Cehennem
Çözüm: Ayette geçen anahtar ifade “amellerin tartılması”dır.
Adım 1: Ahirette, insanların dünyada yaptıkları iyilik ve kötülüklerin tartılacağı ilahi adalet terazisine Mizan denir.
Adım 2: Ayet, sevapların ağır basmasından bahsederek tam olarak bu teraziyi, yani Mizan’ı anlatmaktadır. Sûr, kıyamet için üflenen borudur. Dünya, hayatı yaşadığımız yerdir. Cehennem ise bir sonuçtur.
Doğru Cevap: A) Mizan
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Başarılar dilerim