7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları FCM Yayıncılık Sayfa 83
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle kitabımızdaki “Ölçme Değerlendirme” bölümündeki soruları birlikte çözeceğiz. Bu sorular, öğrendiğimiz konuları ne kadar anladığımızı görmemiz için harika bir fırsat. Unutmayın, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, aynı zamanda neden o cevabın doğru olduğunu anlamaktır. Haydi başlayalım!
A. Aşağıdaki açık uçlu soruları cevaplandırınız.
Bu sorularda sizden kendi cümlelerinizle açıklamalar yapmanız isteniyor. Ben size yol göstermek için cevapların nasıl olması gerektiğini anlatacağım.
1. Güzel ahlakın birey ve toplum açısından önemi nedir? Açıklayınız.
Sevgili arkadaşlar, güzel ahlak hem bizim için hem de içinde yaşadığımız toplum için çok önemlidir.
- Birey açısından: Güzel ahlaklı bir insan, dürüst, güvenilir, adaletli ve merhametli olur. Bu özellikleri sayesinde çevresindeki insanlar tarafından sevilir ve saygı görür. Kendi içinde huzurlu ve mutlu olur. Zorluklar karşısında sabırlı olmayı bilir.
- Toplum açısından: Bir toplumda güzel ahlaklı insanlar çoğaldıkça o toplumda güven, huzur, adalet ve dayanışma artar. İnsanlar birbirlerinin haklarına saygı gösterir, yardımlaşırlar. Bu da toplumsal barışı ve mutluluğu getirir. Kısacası güzel ahlak, bir toplumu ayakta tutan en temel direklerden biridir.
2. Dinimizin güzel ahlaka verdiği önemi ayet ve hadislerden örneklerle anlatınız.
İslam dini, güzel ahlakı imanın bir parçası olarak görür. Bu konuya ne kadar önem verildiğini hem Kur’an-ı Kerim’deki ayetlerde hem de Peygamber Efendimizin (s.a.v.) sözlerinde (hadislerinde) görebiliriz.
“Şüphesiz sen, yüce bir ahlak üzeresin.” (Kalem suresi, 4. ayet)
Bu ayette Allah, Peygamberimizi güzel ahlakı ile övmektedir. Peygamberimiz de bizim için en güzel örnektir.
Bir hadisinde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Ben, güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.”
Bu da bize İslam’ın temel amaçlarından birinin insanları güzel ahlaklı yapmak olduğunu gösterir.
3. Peygamberimizin (s.a.v.) adalete verdiği önemi bir örnekle açıklayınız.
Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.), adalet konusunda çok hassastı ve kimseye ayrıcalık tanımazdı. Bunun en güzel örneklerinden biri şudur:
Adım 1: Vaktiyle Kureyş kabilesinden soylu bir kadın hırsızlık yapmıştı. Bazı kişiler, kadının ailesinin saygınlığından dolayı cezalandırılmamasını istediler ve durumu Peygamberimize iletmesi için çok sevdiği sahabelerden Üsame b. Zeyd’i aracı koydular.
Adım 2: Peygamberimiz bu duruma çok üzüldü ve sinirlendi. İnsanları toplayarak onlara şöyle seslendi:
Adım 3:
“Sizden önceki milletler, içlerinden soylu biri hırsızlık yapınca onu affettikleri, zayıf ve kimsesiz biri hırsızlık yapınca onu cezalandırdıkları için helak oldular. Allah’a yemin ederim ki, Muhammed’in kızı Fatıma hırsızlık yapsaydı, onun da cezasını verirdim!”
Bu olay, Peygamberimizin adaleti uygularken zengin-fakir, soylu-soysuz ayrımı yapmadığını ve hukukun herkese eşit uygulanması gerektiğini ne kadar önemsediğini açıkça göstermektedir.
… (Diğer açık uçlu sorular için benzer açıklamalar yapılabilir) …
B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruların doğru seçeneğini belirleyip işaretleyiniz.
Şimdi de test sorularına geçelim. Her soruyu dikkatlice okuyup mantığını birlikte kavrayalım.
1. “Müminlerin iman bakımından en üstünü, ………………….. en güzel olandır.” (Ebu Davud, es-Sünne, Sünnet, 15.) hadisindeki boş bölüm, hangi ifadeyle tamamlanmalıdır?
A) Ahlakı
B) Yaşayışı
C) İbadeti
D) Sözleri
Çözüm:
Adım 1: Bu hadis-i şerif, imanın sadece kalpteki bir inançtan ibaret olmadığını, davranışlarımıza ve karakterimize yansıması gerektiğini anlatır.
Adım 2: Peygamberimiz (s.a.v.), imanı en kâmil, en olgun olan müminin, aynı zamanda ahlakı en güzel olan kimse olduğunu belirtmiştir. Davranışlarımız, karakterimiz, yani ahlakımız, imanımızın bir aynasıdır.
Sonuç: Bu nedenle boşluğa gelmesi gereken en uygun kelime “Ahlakı” kelimesidir.
Doğru Cevap: A
2.
I. Hak ve hukuka uygunluk
II. Kanunları herkese eşit uygulamak
III. Çok ibadet etmek
IV. Herkese hak ettiğini vermek
Yukarıdakilerden hangileri, adaletin anlamları arasında yer alır?
A) Sadece I
B) I ve II
C) I, II ve III
D) I, II ve IV
Çözüm:
Adım 1: Adalet kavramının anlamlarını düşünelim. Adalet, her şeyi yerli yerine koymak, herkese hakkını vermektir.
Adım 2: Şimdi maddeleri tek tek inceleyelim:
- I. Hak ve hukuka uygunluk: Evet, adalet tam olarak bunu gerektirir. Doğrudur.
- II. Kanunları herkese eşit uygulamak: Evet, adalet kimseye ayrıcalık tanımamayı, kanun önünde herkesin eşit olmasını gerektirir. Doğrudur.
- III. Çok ibadet etmek: Çok ibadet etmek kişisel bir dindarlık göstergesidir ve çok güzel bir davranıştır. Ancak bu, adaletin doğrudan bir tanımı değildir. Bir insan çok ibadet edip yine de adaletsiz davranabilir. Bu yüzden bu madde adaletin tanımı değildir.
- IV. Herkese hak ettiğini vermek: Bu, adaletin en temel ve en bilinen tanımlarından biridir. Doğrudur.
Adım 3: Bu durumda I, II ve IV numaralı ifadeler adaletin anlamları arasında yer alır.
Sonuç: Doğru seçenek bu üç maddeyi de içeren D şıkkıdır.
Doğru Cevap: D
3. “Nerede olursan ol, Allah’tan kork. Kötülüğün ardından bir iyilik yap ki onu silsin. İnsanlara güzel ahlakla muamele et.” (Tirmizi, Birr, 55.)
Yukarıdaki hadis, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle doğrudan ilişkili değildir?
A) Öz denetim
B) Alçak gönüllülük
C) İyilik
D) Ahlak
Çözüm:
Adım 1: Hadis-i şerifi bölümlere ayırarak hangi kavramlarla ilişkili olduğunu bulalım.
- “Nerede olursan ol, Allah’tan kork.” ifadesi, insanın her an Allah tarafından görüldüğünü bilmesi ve kendini kontrol etmesi anlamına gelir. Bu, A) Öz denetim ile doğrudan ilişkilidir.
- “Kötülüğün ardından bir iyilik yap ki onu silsin.” ifadesi, doğrudan C) İyilik yapmayı öğütler.
- “İnsanlara güzel ahlakla muamele et.” ifadesi ise zaten doğrudan D) Ahlak kavramıyla ilgilidir.
Adım 2: Hadiste tevazu, yani alçak gönüllü olmaktan doğrudan bahseden bir ifade yoktur. Alçak gönüllülük de güzel bir ahlak özelliğidir ancak bu hadisin ana konuları arasında direkt olarak sayılmamıştır.
Sonuç: Bu nedenle hadis, B) Alçak gönüllülük kavramıyla doğrudan ilişkili değildir.
Doğru Cevap: B
4. “Amellerin en faziletlisi Allah için ………………….. ve Allah için buğzetmektir.” (Ebu Davud, Sünnet, 2.)
Yukarıdaki hadisin doğru bir şekilde tamamlanabilmesi için boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi yazılmalıdır?
A) Sevmek
B) Cömert olmak
C) Sabretmek
D) Çalışmak
Çözüm:
Adım 1: Bu hadis, yaptığımız işlerdeki niyetimizin ne kadar önemli olduğunu vurgular. Özellikle sevgi ve nefret gibi en temel duygularımızın bile Allah rızasına yönelik olması gerektiğini anlatır.
Adım 2: Hadisin yapısına bakalım: “Allah için … ve Allah için buğzetmek (nefret etmek, sevmemek)”. Burada zıt anlamlı bir eylemden bahsediliyor. Buğzetmenin zıttı sevmektir. Yani bir şeyi Allah rızası için sevmek ve başka bir şeyi de yine Allah rızası için sevmemek.
Adım 3: Bu bağlamda, boşluğa gelmesi gereken en mantıklı kelime “Sevmek”tir. Hadisin tam hali “Amellerin en faziletlisi Allah için sevmek ve Allah için buğzetmektir.” şeklindedir.
Sonuç: Boşluğu doğru şekilde tamamlayan ifade A şıkkındadır.
Doğru Cevap: A
Umarım açıklamalar faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!