Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün 7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersimizin çok önemli bir konusunu, “İslam Düşüncesinde Yorumlar” ünitesinin alıştırmalarını birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, ilk bölümümüz olan “Listele Yelim” ile başlayalım!
***
### 1. LİSTELEYELİM
Bu bölümdeki ilk görevimiz, verilen kutucuklardaki kelimeleri, alttaki sorulara göre doğru yerlere yerleştirmek olacak. Biraz bulmaca çözer gibi düşünebilirsiniz.
**Soru 1:** Hangi kutudakiler tasavvufi yorumlardan biridir?
Bu soruda, tasavvufun ne olduğunu hatırlayalım. Tasavvuf, Allah’a ulaşmak için yapılan manevi yolculuk ve bu yolculukla ilgili bilgileri ifade eder. Şimdi kutucuklara bakalım ve bu anlama uygun olanları bulalım.
* **Çözüm:** Kutucuklardaki kelimelere baktığımızda, 1 numaradaki Hızır, 15 numaradaki Mevlevilik ve 20 numaradaki Tasavvufi yorumlar bu gruba girer. Hızır, tasavvufta önemli bir yere sahiptir. Mevlevilik ise bir tasavvufi tarikattır. “Tasavvufi yorumlar” zaten doğrudan tanımı veriyor.
* **Sonuç:** 1, 15, 20
**Soru 2:** Hangileri cemde on iki hizmetten biridir?
Cem, Alevi-Bektaşi inancında önemli bir ibadettir. Bu ibadet sırasında yerine getirilen çeşitli görevler vardır. Bu görevlere “on iki hizmet” denir. Şimdi bu hizmetlerden hangilerinin kutucuklarda olduğunu bulalım.
* **Çözüm:** Kutucuklarda on iki hizmet ile ilgili karşımıza çıkanlar şunlardır: 6 numaradaki Muharrem (Muharrem orucu tutulur ve bu cemle bağlantılıdır), 10 numaradaki Kadirilik (Kadir gecesi ile ilgilidir, ancak cemdeki hizmetlerden biri değildir, bu daha çok bir tarikat adıdır), 17 numaradaki Gülbank (Cem sırasında okunan dualardır ve bir hizmettir). Soruda “on iki hizmetten biri” sorulduğu için, Gülbank doğrudan bir hizmettir. Muharrem de cemle bağlantılıdır. Kadirilik ise burada tam olarak uymuyor. Ancak, verilen şıklara göre en uygun olanları seçmeliyiz. Sorunun formatı boşluk doldurma şeklinde olduğu için, doğru olduğunu düşündüğümüz hizmetleri yazacağız.
* **Sonuç:** 17 (Gülbank), 6 (Muharrem) – (Not: Bu soruda daha net bir cevap için kutulardaki diğer kelimelere de bakmak gerekir. Eğer seçenekler olsaydı daha kolay olurdu. Ancak soruda boşluk doldurma olduğu için, cemle en ilgili olanları seçiyoruz.)
**Soru 3:** Hangileri İslam düşüncesinde ortaya çıkan yorum biçimleridir?
İslam düşüncesi, zaman içinde farklı anlayışlar ve yorumlar geliştirmiştir. Bu yorumlar, dini metinlerin anlaşılması ve uygulanması konusunda farklı yaklaşımlar sunar. Kutucuklardaki kelimelere bakarak bu yorum biçimlerini bulacağız.
* **Çözüm:** Bu kategoriye girenler şunlardır: 3 numaradaki Fıkhi yorumlar (İslam hukuku ile ilgili yorumlar), 13 numaradaki İnançla ilgili yorumlar (İslam’ın temel inançları hakkındaki yorumlar), 20 numaradaki Tasavvufi yorumlar (Daha önce de bahsettiğimiz manevi yorumlar).
* **Sonuç:** 3, 13, 20
**Soru 4:** Hangi kutudakiler Alevilik-Bektaşilikte cem çeşitlerinden biridir?
Alevilik-Bektaşilik inancında cem ibadeti farklı şekillerde yerine getirilebilir. Bu farklı cemlere çeşitli isimler verilir. Kutucuklardan bu isimleri bulacağız.
* **Çözüm:** Alevilik-Bektaşilikteki cem çeşitleri ile ilgili kutucuklarda bulabileceklerimiz: 14 numaradaki Görgü cemi ve 19 numaradaki İkrar cemi. Bunlar Alevi-Bektaşi geleneğindeki önemli cem çeşitlerindendir.
* **Sonuç:** 14, 19
**Soru 5:** Alevilik-Bektaşilikte önem verilen oruçlar hangileridir?
Alevi-Bektaşilik inancında da oruç ibadeti vardır. Bu oruçlar, bazı özel zamanlarda tutulur ve belirli anlamlar taşır. Kutucuklardan bu oruçlarla ilgili olanları bulmaya çalışalım.
* **Çözüm:** Kutucuklara baktığımızda, doğrudan oruçla ilgili bir kelime göremiyoruz. Ancak sorunun bağlamı düşünüldüğünde, Muharrem ayının orucu Alevi-Bektaşilikte önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle 6 numaradaki Muharrem‘i bu kategoriye dahil edebiliriz.
* **Sonuç:** 6 (Muharrem)
**Soru 6:** Hangisi Alevilik-Bektaşilikte dua anlamına gelir?
Dua, Allah ile iletişim kurma şeklimizdir. Alevi-Bektaşilik geleneğinde de dualar ve yakarışlar bulunur. Kutucuklardan bu anlama gelen kelimeyi bulacağız.
* **Çözüm:** Bu sorunun cevabı için kutucuklara baktığımızda, 17 numaradaki Gülbank kelimesi karşımıza çıkıyor. Gülbank, Alevi-Bektaşi geleneğinde yapılan bir tür dua veya yakarıştır.
* **Sonuç:** 17
***
### 2. BULALIM
Şimdi sıra geldi ikinci bölümümüze: “BULALIM”. Bu bölümde bize bazı bilgiler verilecek ve biz de bu bilgiler doğruysa “Doğru”, yanlışsa “Yanlış” diyerek ilerleyeceğiz. Sonunda bir çıkışa ulaşacağız. Haydi başlayalım!
Burada bir akış şeması var. Üstteki ifadeleri okuyup doğru mu yanlış mı olduğuna karar vererek okları takip edeceğiz.
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur. Cemevi, Alevi-Bektaşi inancında hem ibadet yeri hem de sosyal bir merkezdir ve bu bağlamda “meydan evi” olarak da adlandırılır.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Yanlış‘tır. Bu durum, cemdeki hizmetlerden biri olan “müsahip”lik ile ilgilidir, ancak burada verilen tanım tam olarak doğru değildir. Müsahiplik, evli çiftlerin birbirlerine “yol kardeşi” olmaları anlamına gelir ve bu, Alevi-Bektaşi inancında önemli bir yere sahiptir.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem ayininde mumları yakan kişiye iznikçi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur. Cem ibadetinde mumları yakan kişiye “iznikçi” denir.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Artık bir çıkışa ulaştık. Bu çıkış numarası sorumuzun cevabı olacak.
*
Bu çıktı 2. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de diğer yolu deneyelim, baştan başlayalım:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Yanlış‘tır.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur. Cem yapılan yerler genellikle “ocak” olarak da adlandırılır.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte Allah’a (cc) yalvarıp dua etmeye gülbank denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur. Gülbank, Allah’a yapılan bir yakarıştır.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Beşinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa daha ulaştık.
*
Bu çıktı 7. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Yanlış” yolunu takip ederek devam edelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte Allah’a (cc) yalvarıp dua etmeye gülbank denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 8. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Yanlış” yolunu takip edelim ve ardından gelen “Yanlış” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 6. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Doğru olarak kabul edelim.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte dedenin soylarını belirtmek için ocak kavramı kullanılır.
*
Bu bilgi Doğru‘dur. Dede ocakları, Alevilikte soyun ve manevi mirasın aktarıldığı yerlerdir.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 1. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Doğru olarak kabul edelim.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte dedenin soylarını belirtmek için ocak kavramı kullanılır.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 3. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim, sonra gelen “Doğru” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Yanlış‘tır.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte Allah’a (cc) yalvarıp dua etmeye gülbank denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Beşinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 8. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Yanlış‘tır.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 6. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Yanlış” yolunu izleyelim, sonra gelen “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Doğru” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte Allah’a (cc) yalvarıp dua etmeye gülbank denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 7. çıkış olarak belirtilmiş.
**Şimdi de ilk baştaki “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim, sonra gelen “Doğru” yolunu izleyelim, sonra gelen “Yanlış” yolunu izleyelim:**
**Başlangıç Noktası:**
*
Cemevi Bektaşilikte meydan evi denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**İkinci Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Evli olan iki ailenin pir huzurunda ikrar vererek yol arkadaşı olma-sına razılık denir.
*
Bu ifade Yanlış‘tır.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Üçüncü Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Cem erkanının yapıldığı yere ocak denir.
*
Bu bilgi Doğru‘dur.
*
Doğru yolunu takip edelim.
**Dördüncü Durak (Doğru Yolu İzleyerek):**
*
Alevilik Bektaşilikte Allah’a (cc) yalvarıp dua etmeye gülbank denir.
*
Bu bilgi Yanlış olarak kabul edelim.
*
Yanlış yolunu takip edelim.
**Beşinci Durak (Yanlış Yolu İzleyerek):**
*
Bir çıkışa ulaştık.
*
Bu çıktı 7. çıkış olarak belirtilmiş.
Umarım bu alıştırmaları çözerken hem keyif almışsınızdır hem de konuyu daha iyi anlamışsınızdır. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hepinizi sevgiyle selamlıyorum!