Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte 7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersimizin 5. Ünitesi olan “İslam Düşüncesinde Yorumlar” konusundan gelen soruları çözeceğiz. Bu sorular, konuyu ne kadar iyi anladığımızı görmek için harika bir fırsat olacak. Hadi başlayalım!
***
**5. soru**
Aşağıdakilerden hangisi Yesevilik ile ilgili bir kavram değildir?
- Yesevilik
- Kadirilik
- Mevlevilik
- Nakşibendilik
- Alevilik Bektaşilik
isimleri verilen tasavvufi yorumlar
I. toplumda ahlakı bireylerin artması,
II. insanlar arasında sevgi ve saygının pekiştirilmesi,
III. toplumsal barış ve kardeşliğin sağlanması,
IV. mutlu birey ve toplumun oluşması durumlarından hangilerini amaçlamak- tadır?
- A) Yalnız II
- B) I ve III
- C) I ve IV
- D) I, II, III ve IV
Çözüm:
Bu soruda bizden, verilen tasavvufi yorumların hangi amaçları güttüğünü bulmamız isteniyor.
Adım 1: Öncelikle verilen tasavvufi yorumlara bir göz atalım. Yesevilik, Kadirilik, Mevlevilik, Nakşibendilik ve Alevilik Bektaşilik gibi isimler görüyoruz. Bu isimler, İslam’ın farklı düşünce ve yorumlarını temsil eden tasavvufi ekollerdir.
Adım 2: Şimdi bu tasavvufi yorumların temel amaçlarını düşünelim. Genel olarak tasavvufi yorumlar, insanları manevi olarak olgunlaştırmayı, ahlaki güzellikleri yaymayı, toplumda sevgi ve barışı sağlamayı hedefler.
Adım 3: Soruda verilen amaçlara bakalım:
- I. toplumda ahlakı bireylerin artması: Tasavvufi yorumların temel hedeflerinden biridir.
- II. insanlar arasında sevgi ve saygının pekiştirilmesi: Bu da tasavvufun önemli bir amacıdır.
- III. toplumsal barış ve kardeşliğin sağlanması: Tasavvuf, toplumsal uyumu ve kardeşliği destekler.
- IV. mutlu birey ve toplumun oluşması: Ahlaki ve manevi gelişimle birlikte mutlu bireyler ve dolayısıyla mutlu toplumlar hedeflenir.
Adım 4: Gördüğümüz gibi, verilen amaçların hepsi tasavvufi yorumların genel amaçları ile örtüşmektedir. Bu nedenle, tüm bu amaçlar, tasavvufi yorumların hedefleri arasındadır.
Sonuç:
D) I, II, III ve IV
***
**6. soru**
İslam coğrafyasının genişlemesiyle birlikte yeni kültürlerle karşılaşıldı. Bu durum bazı dinî problemleri de beraberinde getirdi. Hz. Peygamber vefat etmiş olduğu için bu problemleri çözüme kavuşturmak, her sorunun cevabını bulmak güçleşti. Bu süreçte sonunda dinî yorumlar oluştu.
Buna göre dinî yorumlarla ilgili
I. Ortaya çıkmalarında farklı kültürlerin etkisi olmuştur.
II. Dine yeni hükümler, yeni emir ve yasaklar getirmişlerdir.
III. Din gibi bağlayıcı değildirler.
IV. Zaman içinde değişiklik gösterebilirler.
yargılarından hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) III ve IV
- D) I, III ve IV
Çözüm:
Bu soruda, İslam coğrafyasının genişlemesiyle ortaya çıkan dinî yorumların özelliklerini doğru bir şekilde belirlememiz gerekiyor.
Adım 1: Soruda verilen bilgiyi dikkatlice okuyalım. İslam’ın yayıldığı coğrafyanın genişlemesi ve farklı kültürlerle karşılaşılması, dinî yorumların ortaya çıkmasına neden olmuş. Ayrıca Hz. Peygamber’in vefatı da bu yorumların önemini artırmış.
Adım 2: Şimdi verilen yargıları teker teker inceleyelim:
- I. Ortaya çıkmalarında farklı kültürlerin etkisi olmuştur: Evet, coğrafya genişledikçe farklı kültürlerle etkileşim kaçınılmazdır. Bu etkileşimler, doğal olarak dinî anlayışları ve yorumları da etkilemiştir. Yani bu yargı doğrudur.
- II. Dine yeni hükümler, yeni emir ve yasaklar getirmişlerdir: Dinî yorumlar, mevcut dini metinleri (Kur’an ve Sünnet) anlama ve uygulama biçimleridir. Kendi başlarına yeni hükümler, emirler veya yasaklar getirmezler. Var olanları açıklarlar veya yorumlarlar. Bu nedenle bu yargı yanlıştır.
- III. Din gibi bağlayıcı değildirler: Dinî yorumlar, kişilerin veya grupların anlama biçimleridir. Dinin kendisi bağlayıcıdır ancak bu yorumlar kişiden kişiye değişebilir ve herkesi bağlamak zorunda değildir. Bu nedenle bu yargı doğrudur.
- IV. Zaman içinde değişiklik gösterebilirler: Toplumlar, kültürler ve bilimsel anlayışlar değiştikçe, dinî metinlerin yorumlanması da zamanla farklılık gösterebilir. Bu, dinî yorumların dinamik bir yapısı olduğunu gösterir. Bu nedenle bu yargı doğrudur.
Adım 3: Doğru bulduğumuz yargıları bir araya getirelim. I, III ve IV numaralı yargılar doğrudur.
Sonuç:
D) I, III ve IV
***
**7. soru**
Beyza bilinçli bir Müslüman olarak ibadetlerini en düzgün şekilde nasıl yapacağını, nikahtan mirasa kadar haklarının neler olduğunu ve İslam hukukuna dair konuları öğrenebileceği bir kitap okumaktadır.
Buna göre Beyza’nın okuduğu kitap aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
- A) Kelam
- B) Fıkıh
- C) Tasavvuf
- D) İslam inanç esasları
Çözüm:
Bu soruda, Beyza’nın okuduğu kitabın içeriğine göre hangi ilim dalına ait olduğunu bulmamız gerekiyor.
Adım 1: Beyza’nın okuduğu kitabın içeriğine dikkat edelim. Kitapta nelerden bahsediliyor? İbadetlerin düzgün yapılması, nikah, miras gibi konular var. Bunlar, günlük yaşamda Müslümanların uyması gereken kuralları ve hükümleri içeren konulardır.
Adım 2: Şimdi şıklarda verilen ilim dallarının ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- A) Kelam: Kelam ilmi, Allah’ın varlığı, birliği, sıfatları gibi temel inanç konularını akli delillerle açıklayan ilim dalıdır.
- B) Fıkıh: Fıkıh ilmi, ibadetler, muamelat (alışveriş, evlilik, miras gibi toplumsal ilişkiler) ve cezalar gibi dini ve hukuki konuları inceleyen ilim dalıdır.
- C) Tasavvuf: Tasavvuf, İslam’da manevi arınmayı, nefsi terbiye etmeyi ve Allah’a yakınlaşmayı amaçlayan mistik bir akımdır.
- D) İslam inanç esasları: Bunlar, Kelam ilminin temel konularıdır; yani Allah’a iman, meleklere iman gibi konuları kapsar.
Adım 3: Beyza’nın okuduğu kitabın içeriği, yani ibadetler, nikah, miras gibi konular, en çok hangi ilim dalıyla örtüşüyor? Gördüğümüz gibi, bu konular Fıkıh ilminin konularıdır.
Sonuç:
B) Fıkıh
***
**8. soru**
Zekât vermenin farz olduğu hem Kur’an’da hem de çeşitli hadislerde açık bir şekilde belirtilmiştir. Ancak zengin olmasına rağmen men henüz ergenlik çağına ulaşmamış kişilerin zekât ibadetiyle yükümlü olup olmadığı konusunda Kur’an’da ya da hadislerde farklılıklar herhangı bir açıklamaya yer verilmemiştir. Bazı mezhepler bu konuyla ilgili görüşlerini ifade etmiştir.
Bu konuyla aşağıdaki mezheplerden hangisinin ilgilenmesi beklenir?
- A) Eşarilik
- B) Hanefilik
- C) Matüridilik
- D) Mevlevilik
Çözüm:
Bu soruda, zekât gibi dini hükümlerin yorumlanması ve uygulanmasıyla ilgilenen mezhebi bulmamız isteniyor.
Adım 1: Soruda “zekât vermenin farz olduğu” ve “bazı mezheplerin bu konuyla ilgili görüşlerini ifade ettiği” belirtiliyor. Bu, dini hükümlerin anlaşılması ve yorumlanmasıyla ilgili bir durum.
Adım 2: Şıklarda verilen mezheplere bakalım ve ne ile ilgilendiklerini hatırlayalım:
- A) Eşarilik ve C) Matüridilik: Bu iki mezhep, İslam’da itikadi (inançla ilgili) mezheplerdir. Daha çok Allah’ın varlığı, sıfatları gibi temel inanç konularını akli ve nakli delillerle açıklar.
- B) Hanefilik: Hanefilik mezhebi, İslam’ın dört büyük Sünni fıkıh mezhebinden biridir. İbadetler, muamelat gibi dini ve hukuki konuların detaylı bir şekilde incelenmesi ve yorumlanmasıyla ilgilenir.
- D) Mevlevilik: Mevlevilik, tasavvufi bir tarikattır. Manevi eğitim ve ahlaki gelişim üzerine odaklanır.
Adım 3: Beyza’nın okuduğu kitabın içeriği zekât gibi dini hükümlerle ilgiliydi. Bu tür dini hükümlerin yorumlanması ve uygulanması, Fıkıh mezheplerinin görevidir. Hanefilik de bu fıkıh mezheplerinden biridir. Eşarilik ve Matüridilik inançla, Mevlevilik ise tasavvufla ilgilenir.
Sonuç:
B) Hanefilik
***
**9. soru**
Sözlükte bir araya gelmek, toplanmak ve bütünleşmek gibi anlamlara gelir.
- Alevilik Bektaşilikde dedelerin yönetimin de gerçekleştirilen ve insanların Allah’a (cc) olan kulluk duygusunu güçlendiren tasavvufi ayine denir.
- Görgü, ikrar ve Abdal Musa gibi çeşitleri bulunmaktadır.
Hakkında bilgi verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cem
- B) Gülbank
- C) Muharrem orucu
- D) Musahiplik
Çözüm:
Bu soruda, verilen tanım ve açıklamalara bakarak hangi kavramın kastedildiğini bulmamız gerekiyor.
Adım 1: İlk olarak verilen sözlük anlamına bakalım: “Bir araya gelmek, toplanmak ve bütünleşmek”. Bu anlam, bir topluluğun bir araya gelmesini ifade ediyor.
Adım 2: Sonraki açıklamalara bakalım. Alevilik-Bektaşilik’te dedelerin yönettiği, insanların Allah’a kulluk duygusunu güçlendiren bir ayinden bahsediliyor. Ayrıca bu ayinin görgü, ikrar ve Abdal Musa gibi çeşitleri olduğu belirtilmiş.
Adım 3: Şimdi şıklardaki kavramların ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- A) Cem: Alevilik-Bektaşilik inancında, toplu olarak yapılan dini ve sosyal bir törendir. Bu törende bir araya gelinir, ibadet edilir ve toplumsal dayanışma pekiştirilir. Sözlük anlamı da “toplanmak”tır.
- B) Gülbank: Genellikle Alevilik-Bektaşilik’te yapılan dua veya niyazdır.
- C) Muharrem orucu: Muharrem ayında tutulan oruçtur ve özellikle Alevi toplumu için önemli bir ibadettir.
- D) Musahiplik: Alevilik-Bektaşilik’te iki kişinin kardeş gibi birbirine bağlanmasıdır.
Adım 4: Verilen sözlük anlamı ve Alevilik-Bektaşilik’teki ayin tanımı ile en çok örtüşen kavram “Cem”dir. Cem törenleri, tam da tarif edildiği gibi insanların bir araya geldiği, toplandığı ve kulluk duygusunu güçlendirdiği ayinlerdir.
Sonuç:
A) Cem
***
Umarım bu çözümlerimiz ve açıklamalarımız, konuları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Hepinize çalışmalarınızda başarılar dilerim!