Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersimizin “Hac ve Kurban” ünitesinden, “Umre ve Önemi” konusunu işleyeceğiz. Bu konuyla ilgili görseldeki soruları adım adım inceleyip çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
Soru 1: Hac mevsimi dışında Kâbe’ye giden tanıklarınız var mı? Arkadaşlarınızla konuşunuz.
Çözüm:
Bu soru, sınıfça bir sohbet başlatmak ve öğrencilerin kendi deneyimlerini veya duyduklarını paylaşmalarını sağlamak amacıyla sorulmuş. Bu nedenle her öğrencinin cevabı farklı olabilir.
- Öğretmen olarak ben bu soruya şöyle bir cevap verebilirdim: “Evet, benim bir komşum Kurban Bayramı’nda değil de, ilkbahar aylarında umreye gitmişti. Orada Kâbe’yi tavaf etmiş ve Safa ile Merve arasında say yapmış.”
- Sizler de çevrenizde umreye giden akrabalarınızı, komşularınızı veya arkadaşlarınızı düşünerek bu soruya kendi cevaplarınızı verebilirsiniz. Belki de ailenizle birlikte umreye gitmişsinizdir, kim bilir?
Unutmayın, bu tür soruların tek bir doğru cevabı yoktur. Önemli olan konuyu anlamanız ve kendi düşüncelerinizi ifade edebilmenizdir.
—
Soru: Umre yapmak isteyenler, mikat denilen yerlerde yani harem sınırında ihrama girerler. Umre tavafı için niyet ederler. Ardından Kâbe’ye giderek umre tavafı yaparlar. Sonra Safa ile Merve arasında umrenin say ibadetini yaparlar. Say tamamlandıktan sonra uygun bir yerde saçlarını tıraş ederler. Böylece umre tamamlanmış olur.
Yukarıdaki metinde umre ibadeti ile ilgili olarak Kur’an-ı Kerim’de “Haccı ve umreyi Allah için tam yapın…”2 buyrulmaktadır. Bu konuda Hz. Peygamber de “Umre, daha sonraki umreye kadar, ikisi arasında işlenen günahlar için kefarettir. Allah katında makbul haccın karşılığı ise ancak cennettir.”3 buyurarak Müslümanlar için umrenin ne kadar önemli olduğunu vurgulamıştır. Başka bir hadis-i şerifte “Hac ve umre yapanlar Allah’ın misafiridir. O’ndan bir şey isterlerse Allah onların istedikler-ine karşılık verir, af dilerlerse onlara affeder.”4 buyrularak umre ibadetinin günahların affı konusundaki yönüne dikkat çekilmiştir.
Müslümanlar, Hz. Peygamber’in doğup büyüdüğü, İslam’ı yaydığı ortamı görmek, kutsal toprakları ziyaret edip Rableriyle baş başa kalarak dua etmek isterler. Bu imkânı hac mevsimi dışında elde eden Müslümanlar için umre yapmak güzel bir fırsattır. Yapılan umrenin ardından Medine’ye geçerek orada Hz. Peygamber’in mescidinde namaz kılıp dua etmeyi her Müslüman arzular. (Görsel 2.13) Bu imkâna kavuşan Müslümanlar, Ravza-i Mutahhara’da dua ederek Hz. Peygamber’e olan özlemlerini giderirler.
Hac ile umre ibadetleri arasında yapılış yönünden farklılıklar vardır. Hac ibadetinin belirli bir tarihi varken umre ibadeti, hac günleri dışında her zaman yapılabilir. Hac ibadetinde Arafat’ta vakfe yapılır, kurban kesilir, umrede ise bu ibadetler yapılmaz.
Görsel 2.13: Umreye giden Müslümanlar, Mescid-i Nebevi’yi de ziyaret ederler.
Soru: Metinde verilen bilgilere göre umre ibadetinin faziletleri hakkında neler söylenebilir?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruda bizden umre ibadetinin önemini ve sevabını anlatan kısımları bulmamız isteniyor. Metne dikkatlice bakarsak, bu bilgilerin birkaç yerde geçtiğini görebiliriz:
- Öncelikle Hz. Peygamber’in bir hadisi var: “Umre, daha sonraki umreye kadar, ikisi arasında işlenen günahlar için kefarettir. Allah katında makbul haccın karşılığı ise ancak cennettir.” Bu hadisten anlıyoruz ki, umre yapmak, geçmişte yapılan günahlara keffaret oluyor, yani günahlarımızı temizlemeye yardımcı oluyor. Ayrıca kabul edilmiş bir haccın karşılığının cennet olduğunu da öğreniyoruz.
- Başka bir hadis-i şerifte ise şöyle buyruluyor: “Hac ve umre yapanlar Allah’ın misafiridir. O’ndan bir şey isterlerse Allah onların istediklerine karşılık verir, af dilerlerse onlara affeder.” Bu da bize umreye gidenlerin Allah’ın misafiri olduğunu ve Allah’tan isteklerinin kabul edileceğini, günahlarının affedileceğini gösteriyor.
- Ayrıca metinde, umre yapanların Allah’ın misafiri olduğu ve Allah’ın onlara istediklerini vereceği veya günahlarını affedeceği belirtiliyor.
- Metnin sonunda da umreye gidenlerin Hz. Peygamber’in mescidinde namaz kılıp dua ederek ona olan özlemlerini giderebilecekleri söyleniyor. Bu da manevi bir huzur ve yakınlık sağlıyor.
Yani özetle, umre ibadeti günahların affına, Allah katında makbul bir amel olmaya, duaların kabulüne ve manevi huzura vesile olan çok faziletli bir ibadettir.
—
Soru: Hac ile umre ibadetleri arasında yapılış yönünden ne gibi farklılıklar vardır?
Çözüm:
Bu soruda ise hac ve umre ibadetlerinin nasıl yapıldığı arasındaki farkları bulmamız isteniyor. Metnin son paragrafına dikkatlice bakarsak bu farkları açıkça görebiliriz:
- Yapılış Zamanı: Hac ibadeti belirli bir zaman diliminde yapılır. Yani hac için belirlenmiş aylar ve günler vardır. Ama umre ibadeti ise hac günleri dışında yılın her zamanı yapılabilir. Bu, umrenin daha esnek bir ibadet olduğunu gösterir.
- Hac İbadetinin Özelikleri: Hac ibadetinde bazı özel bölümler vardır ki, bunlar umrede yoktur. Bunlardan en önemlisi Arafat’ta vakfe yapmaktır. Ayrıca hacda kurban kesmek de vardır.
- Umre İbadetinin Özellikleri: Metinde de belirtildiği gibi, umrede Arafat’ta vakfe yapılmaz ve kurban kesilmez. Umre, daha çok tavaf ve say gibi temel ibadetlerden oluşur.
Kısacası, hac daha kapsamlı ve belirli zamanlarda yapılan bir ibadetken, umre daha kısa sürede ve yılın herhangi bir zamanında yapılabilen bir ibadettir. Hacda vakfe ve kurban gibi özel bölümler bulunurken, umrede bu özel bölümler bulunmaz.
—
Umarım bu açıklamalarım, soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Hepinize başarılar dilerim!