7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları FCM Yayıncılık Sayfa 31
Merhaba sevgili öğrencim,
Hac ve Kurban ünitesi için hazırlık çalışmalarını birlikte yapalım. Bu konular dinimizin en önemli ibadetlerinden bazıları. Sana bu soruların cevaplarını bir öğrencinin anlayacağı şekilde, adım adım açıklayacağım. Haydi başlayalım!
Soru 1: Hac, umre ve kurban kavramlarının anlamları hakkında bir araştırma yapınız.
Bu üç kavram, dinimizde çok özel anlamları olan ibadetlerdir. Gel, hepsine tek tek bakalım:
- Hac: Hac, kelime olarak “yönelmek, ziyaret etmek” demektir. Dini bir terim olarak ise, imkanı olan Müslümanların, yılın belirli günlerinde (Zilhicce ayında) Kâbe’yi ve çevresindeki kutsal yerleri, belirlenmiş kurallara uyarak ziyaret etmesidir. Hac, İslam’ın beş şartından biridir ve gücü yeten her Müslümana ömründe bir defa farzdır. Yani, yapılması zorunlu bir ibadettir.
- Umre: Umre de hac gibi Kâbe’yi ziyaret etmektir. Ancak hacdan farklı olarak, umrenin belirli bir zamanı yoktur, yılın herhangi bir zamanında yapılabilir. Hac gibi farz değil, sünnettir. Yani yapılması çok sevap olan ama zorunlu olmayan bir ibadettir. Hacca göre daha kısa sürer.
- Kurban: Kurban, “yaklaşmak, Allah’a yakınlaşmaya vesile olan şey” demektir. Dini olarak ise, ibadet niyetiyle, belirli şartları taşıyan bir hayvanı, Kurban Bayramı günlerinde usulüne uygun olarak kesmektir. Kurban keserek hem Allah’a olan bağlılığımızı gösteririz hem de etini ihtiyaç sahipleriyle paylaşarak toplumsal dayanışmayı güçlendiririz.
Soru 2: Hac ibadetinin kimlere farz olduğunu araştırıp defterinize not ediniz.
Hac ibadetinin bir kişiye farz, yani zorunlu olması için bazı şartlar gerekir. Bu şartları taşıyan kişiye hac farz olur. İşte o şartlar:
- Müslüman olmak: Hac, Müslümanlara farz kılınmış bir ibadettir.
- Akıllı olmak: Akıl sağlığı yerinde olmayan kişilere hac farz değildir.
- Ergenlik çağına ulaşmış olmak: Çocuklara hac farz değildir.
- Hür olmak: Köle veya esir olmamak gerekir.
- Maddi imkâna sahip olmak: Hacca gidip gelme masraflarını ve döndüğünde ailesinin geçimini sağlayacak kadar zengin olmak gerekir. Buna “istitaat” denir.
- Sağlıklı olmak: Hac yolculuğuna ve oradaki ibadetleri yapmaya engel olacak ciddi bir sağlık sorunu olmamalıdır.
- Yol güvenliğinin olması: Gidilecek yolda can ve mal güvenliği tehlikesi olmamalıdır.
Soru 3: Haccın nasıl yapıldığını Diyanet İşleri Başkanlığının resmî sitesinden, ilmihâl kitaplarından vb. kaynaklardan araştırınız. Bu konuyla ilgili araştırmanızı sunu hâline getirip sınıfınızda akıllı tahta, projeksiyon cihazı gibi iletişim araçları vasıtasıyla arkadaşlarınızla paylaşınız.
Harika bir proje konusu! Hac, belirli adımları olan bir ibadettir. Sunumunda kullanabileceğin temel adımları sana özetleyeyim:
Adım 1: İhrama Girmek: Hac yolculuğuna başlarken “Mikat” denilen sınırlarda, erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür, kadınlar ise normal, sade kıyafetlerini giyerler. Bu, dünyevi her şeyden arınmanın bir sembolüdür. İhramdayken bazı yasaklar başlar (tırnak kesmek, parfüm sıkmak, bitkilere zarar vermek gibi).
Adım 2: Kâbe’de Tavaf ve Sa’y Yapmak: Mekke’ye varınca Kâbe’nin etrafında yedi defa dönülür, buna tavaf denir. Sonra, Hz. Hacer’in oğlu İsmail’e su arayışını anmak için Safa ve Merve tepeleri arasında yedi defa gidip gelinir, buna da sa’y denir.
Adım 3: Arafat’ta Vakfe Yapmak: Haccın en önemli rüknü budur. Arefe günü Arafat Dağı’nda toplanılır ve Allah’a dua edilir, tövbe edilir. Peygamberimiz “Hac, Arafat’tır” buyurmuştur.
Adım 4: Müzdelife ve Mina’daki Görevler: Arafat’tan sonra Müzdelife’ye geçilir, burada bir süre beklenir. Bayramın birinci günü Mina’ya gidilir ve “şeytan taşlama” olarak bilinen sembolik görev yerine getirilir. Sonra kurban kesilir.
Adım 5: Tıraş Olup İhramdan Çıkmak: Kurban kesildikten sonra saçlar kesilir veya kısaltılır ve böylece ihramdan çıkılmış olur. Artık ihram yasaklarının çoğu biter. Son olarak tekrar Kâbe’ye gidilip “Ziyaret Tavafı” yapılır ve hac ibadeti tamamlanmış olur.
Soru 4: Kurban ibadetinin önemini belirten bir ayet ve bir hadis öğrenerek bunları defterinize yazınız.
Elbette, kurban ibadetinin önemini anlatan çok güzel ayet ve hadisler var. İşte sana birer örnek:
Ayet: “Öyleyse, Rabbin için namaz kıl ve kurban kes.” (Kevser suresi, 2. ayet)
Hadis: “Âdemoğlu kurban bayramı günü Allah katında kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmamıştır…” (Tirmizî, Edâhî, 1)
Soru 5: Dinimizde kaç çeşit kurban vardır? Araştırıp öğreniniz.
Kurban sadece Kurban Bayramı’nda kesilen değildir. Niyetine göre farklı kurban çeşitleri vardır. Başlıcaları şunlardır:
- Udhiyye Kurbanı: Kurban Bayramı’nda kesilen, vacip (yapılması gereken) olan kurbandır.
- Adak Kurbanı: “Şu işim olursa kurban keseceğim” gibi, bir dileğin gerçekleşmesine bağlı olarak kesilmesi söz verilen kurbandır. Bu kurbanın etinden adak sahibi ve ailesi yiyemez, tamamı fakirlere dağıtılır.
- Akîka Kurbanı: Yeni doğan çocuk için Allah’a şükür amacıyla kesilen kurbandır. Sünnettir.
- Şükür Kurbanı: Bir nimete kavuşulduğunda veya bir dilek gerçekleştiğinde Allah’a şükretmek için kesilen kurbandır.
Soru 6: Hz. İsmail (a.s.) ve onun kurban edilmesi olayı hakkında bir araştırma yapınız.
Bu olay, teslimiyetin ve imanın en güzel örneklerinden biridir. Kısaca anlatayım:
Hz. İbrahim, Allah’a çok bağlı bir peygamberdi. Bir gece rüyasında, çok sevdiği oğlu Hz. İsmail’i kurban ettiğini gördü. Peygamberlerin rüyaları vahiy olduğu için bunun Allah’tan bir emir olduğunu anladı. Bu durumu oğlu İsmail’e anlattığında, o da büyük bir teslimiyetle “Babacığım, sana emredileni yap. İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın.” dedi.
Hz. İbrahim, oğlunu kurban etmek için hazırlıklarını yaptığında, Allah onların bu samimi bağlılıklarını ve teslimiyetlerini kabul etti. Tam o sırada Cebrail (a.s.) aracılığıyla gökten bir koç gönderdi ve Hz. İbrahim’e oğlunun yerine bu koçu kurban etmesini emretti.
Bu olay, Allah’a olan sevgi ve bağlılığın her şeyden üstün olduğunu, Allah’ın emrine teslim olmanın ne kadar büyük bir erdem olduğunu bize öğretir. Kurban ibadeti de bu olayın bir hatırasıdır.
Soru 7: En’âm suresinin 162. ayetinin mealini bir Kur’an mealinden bulup defterinize yazınız. Bu ayetten ne anladığınızı defterinize not ediniz.
Çok anlamlı bir ayet seçilmiş. İşte o ayetin meali ve çıkarabileceğimiz ders:
En’âm Suresi, 162. Ayet Meali: “De ki: ‘Şüphesiz benim namazım da, diğer ibadetlerim de, hayatım da, ölümüm de âlemlerin Rabbi Allah içindir.'”
Bu Ayetten Anladıklarım:
Bu ayet, bir Müslümanın hayat felsefesini özetliyor aslında. Sadece namaz kılmak, oruç tutmak veya kurban kesmek gibi belirli ibadetleri değil, bütün bir hayatı Allah için yaşamamız gerektiğini anlatıyor. Yani attığımız her adım, yaptığımız her iş, kurduğumuz her hayal, hepsi Allah’ın rızasına uygun olmalı. Hayatımızın merkezine Allah’ı koymalıyız. Yaşarken O’nun için yaşamalı, öldüğümüzde de O’na kavuşacağımızın bilinciyle hareket etmeliyiz. Kısacası, bu ayet bize samimiyet ve teslimiyet dersi veriyor.
Umarım bu açıklamalar ödevine ve derslerine yardımcı olur. Başarılar dilerim!