5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 129
Merhaba sevgili öğrencim, gel birlikte bu “Keşfedelim” sayfasındaki sorulara göz atalım ve geçmişe doğru keyifli bir yolculuk yapalım. Bu icatlar, bugün kullandığımız birçok şeyin temelini oluşturuyor. Hazırsan, başlayalım!
Soru 1: Görsel 3.34’te verilen icat nedir? Günümüzde hangi alanlarda kullanılıyor. Yazınız.
Merhaba! İlk sorumuz insanlık tarihinin en önemli buluşlarından biriyle ilgili. Hadi adım adım inceleyelim.
Adım 1: İcadı Tanıyalım
Görsel 3.34’te gördüğümüz bu yuvarlak ve ortası delik nesne, tahmin ettiğin gibi tekerlektir. Tekerlek, insanların hem yüklerini daha kolay taşımasını sağlamış hem de bir yerden bir yere çok daha hızlı gitmelerine olanak tanımıştır. Bu basit ama dâhice icat, medeniyetin gelişmesinde dev bir adım olmuştur.
Adım 2: Günümüzdeki Kullanım Alanları
Tekerleğin icadından binlerce yıl geçmiş olmasına rağmen, hayatımızın neredeyse her anında onunla birlikteyiz. Şöyle bir düşünelim:
- Ulaşım: Aklına gelen ilk şey tabii ki arabalar, otobüsler, bisikletler, motosikletler, trenler ve hatta uçakların iniş takımları! Tekerlek olmasaydı, bu araçların hiçbiri olmazdı.
- Sanayi ve Teknoloji: Fabrikalardaki makinelerin içinde dönen dişliler ve çarklar da aslında birer tekerlektir. Saatlerin içindeki minicik çarklardan devasa vinçlere kadar her yerde kullanılır.
- Günlük Hayat: Alışveriş arabaları, ofisimizdeki sandalyeler, kaykaylar, patenler, bavullar ve hatta bazı mobilyaların altında bile hayatımızı kolaylaştıran tekerlekler var.
Kısacası, tekerlek dönmeye devam ettikçe dünyamız da gelişmeye devam ediyor!
Soru 2: Görsel 3.35’te verilen icat nedir? Bu icat olmasaydı hayatımız nasıl olurdu?
Şimdi de bizi biz yapan, bilgiyi kalıcı kılan çok önemli bir icada bakalım.
Adım 1: İcadı Tanıyalım
Görsel 3.35’te gördüğümüz, üzerinde çiviye benzer şekiller olan bu kil tablet, Sümerler tarafından bulunan yazının ilk örneklerinden biridir. Yani bu görseldeki icat, en genel ve en önemli adıyla yazıdır. Yazı sayesinde insanlar, düşündüklerini, öğrendiklerini ve yaşadıklarını kaydedebilmeye başladılar.
Adım 2: Ya Yazı Olmasaydı?
Bu sorunun cevabını bir düşünelim… Yazının olmadığı bir dünya hayal etmek bile zor, değil mi?
Eğer yazı icat edilmeseydi, bilgi sadece konuşarak ve ezberleyerek nesilden nesile aktarılabilirdi. Bu da bilgilerin zamanla unutulmasına, değişmesine veya kaybolmasına neden olurdu. Tarihimizi, atalarımızın yaşadıklarını tam olarak bilemezdik. Bilimsel gelişmeler çok yavaş olurdu çünkü her bilim insanı her şeyi sıfırdan keşfetmek zorunda kalırdı. Okuduğumuz kitaplar, yazdığımız mektuplar, attığımız mesajlar, takip ettiğimiz kanunlar… Bunların hiçbiri olmazdı. Eğitim, bugünkü gibi sistemli bir şekilde yapılamazdı. Hayat, çok daha basit ve ilkel kalırdı.
Neyse ki yazı var ve bizler de onun sayesinde binlerce yıllık birikimin üzerine yeni bilgiler ekleyebiliyoruz!
Soru 3: Görsel 3.36’da verilen icat nedir? Bu icadın olmadığı bir hayatta ihtiyaçlarımızı nasıl giderirdik?
Gelelim son sorumuza. Bu küçük metal parçalar, alışverişin ve ticaretin seyrini tamamen değiştirmiş.
Adım 1: İcadı Tanıyalım
Görsel 3.36’da gördüğümüz bu nesneler, tarihteki ilk madenî paralardan bazılarıdır. Yani bu icat, paradır. Parayı ilk olarak Lidyalılar icat etmiştir. Para, ticareti kolaylaştıran standart bir değişim aracıdır.
Adım 2: Paranın Olmadığı Bir Hayat
Peki, para icat edilmeden önce insanlar ihtiyaçlarını nasıl karşılıyordu? O zamanlar insanlar “takas usulü” denilen bir yöntem kullanıyorlardı.
Takas, en basit anlatımıyla malın malla değiştirilmesidir. Örneğin:
- Bir çift ayakkabıya ihtiyacın var ve elinde de fazladan bir çuval buğdayın var.
- Önce ayakkabı yapan birini bulman gerekiyor.
- Sonra da bulduğun o ayakkabıcının bir çuval buğdaya ihtiyacı olması gerekiyor.
Eğer ayakkabıcı buğday değil de et istiyorsa, ticaret gerçekleşemezdi. İşte para bu sorunu çözdü! İnsanlar ürettikleri malları parayla satıp, kazandıkları parayla da istedikleri herhangi bir şeyi satın alabilir hâle geldiler. Bu da ticareti çok daha kolay ve hızlı bir hâle getirdi.