Merhaba sevgili öğrenciler,
Bugün birlikte tarih şeritlerini nasıl okuyacağımızı ve yorumlayacağımızı öğreneceğiz. Önümüzdeki bu görsel, bize Mezopotamya ve Anadolu’da yaşamış bazı önemli medeniyetlerin ne zaman kurulduğunu ve ne kadar süre var olduklarını gösteriyor. Haydi şimdi soruları adım adım, dikkatlice inceleyerek cevaplayalım!
1. Mezopotamya’da ilk kurulan devlet hangisidir?
Bu soruyu cevaplamak için Mezopotamya Medeniyetleri Tarih Şeridi’ne bakmamız gerekiyor. Tarih şeridinde en solda, yani en eski tarihte başlayan medeniyeti bulmalıyız.
- Adım 1: Mezopotamya tarih şeridini inceliyoruz. Bu şeritte Sümerler, Babilliler ve Asurlular var.
- Adım 2: Bu medeniyetlerin başlangıç tarihlerine bakıyoruz. Sümerler MÖ 4000 yılında başlıyor. Babilliler ve Asurlular ise MÖ 2000 yılı civarında başlıyor.
- Adım 3: En eski tarih MÖ 4000’dir. Bu da demek oluyor ki Mezopotamya’da kurulan ilk devlet Sümerler‘dir.
2. Aynı dönemlerde yaşayan devletler hangileridir?
Bu soruda, tarih şeritlerinde aynı zaman diliminde var olmuş, yani çubukları üst üste gelen medeniyetleri bulmamız isteniyor. Hem Mezopotamya hem de Anadolu şeridine bakmalıyız.
- Adım 1: Şeritleri dikkatlice inceleyelim. Hangi renkli çubukların aynı dikey hizada olduğunu bulmaya çalışalım.
- Adım 2: Mezopotamya şeridinde, Babilliler ve Asurlular’ın çubukları MÖ 2000’den MÖ 1000’e kadar büyük oranda üst üste geliyor. Demek ki Babilliler ve Asurlular aynı dönemde yaşamış.
- Adım 3: Anadolu şeridinde, Lidyalılar ve İyonyalılar’ın çubukları neredeyse tamamen aynı zaman dilimini kapsıyor. O halde Lidyalılar ve İyonyalılar da aynı dönemde yaşamış.
- Adım 4: İki şeridi karşılaştırdığımızda, Mezopotamya’daki Babilliler ve Asurlular ile Anadolu’daki Hititler‘in de aynı dönemlerde yaşadığını görebiliriz.
Kısacası, aynı dönemde yaşayan devletler için birkaç örnek verebiliriz: Babilliler ile Asurlular, Lidyalılar ile İyonyalılar, Hititler ile Babilliler ve Asurlular.
3. Anadolu’da ilk kurulan devlet hangisidir?
Şimdi de Anadolu Medeniyetleri Tarih Şeridi’ne odaklanalım ve en eski tarihte başlayanı bulalım.
- Adım 1: Anadolu tarih şeridindeki medeniyetlere bakıyoruz: Lidyalılar, Hititler, İyonyalılar.
- Adım 2: Hititler MÖ 2000 civarında, Lidyalılar ve İyonyalılar ise MÖ 1200 civarında kurulmuş.
- Adım 3: En eski tarih MÖ 2000 olduğu için, Anadolu’da kurulan ilk devlet Hititler‘dir.
4. En uzun süre yaşayan devlet hangisidir?
Burada her medeniyetin renkli çubuğunun uzunluğunu, yani ne kadar süre yaşadığını karşılaştırmamız gerekiyor. Bu biraz da matematik sorusu gibi!
- Adım 1: Sümerler’in yaşadığı süreye bakalım. MÖ 4000’de başlayıp MÖ 2000 civarında bitiyor. Yaklaşık 4000 – 2000 = 2000 yıl sürmüş.
- Adım 2: Asurlular’a bakalım. MÖ 2000’de başlayıp MÖ 600’lü yıllarda bitiyor. Yaklaşık 2000 – 600 = 1400 yıl sürmüş.
- Adım 3: Babilliler’e bakalım. MÖ 2000’de başlayıp MÖ 1000 civarında bitiyor. Yaklaşık 2000 – 1000 = 1000 yıl sürmüş.
- Adım 4: Hititler’e bakalım. MÖ 2000’de başlayıp MÖ 1200 civarında bitiyor. Yaklaşık 2000 – 1200 = 800 yıl sürmüş.
- Adım 5: Lidyalılar ve İyonyalılar MÖ 1200’de başlayıp MÖ 500’lü yıllarda bitiyor. Yaklaşık 1200 – 500 = 700 yıl sürmüşler.
- Adım 6: Bu süreleri karşılaştırdığımızda (2000, 1400, 1000, 800, 700), en uzun olanın 2000 yıl olduğunu görüyoruz. Bu süre Sümerler‘e aittir.
5. Mezopotamya’da en son yıkılan devlet hangisidir?
Bu soruda Mezopotamya şeridinde, bitiş tarihi günümüze en yakın olan medeniyeti bulmalıyız. Unutmayın, MÖ tarihlerde sayı küçüldükçe günümüze yaklaşırız.
- Adım 1: Mezopotamya medeniyetlerinin yıkılış tarihlerine (çubuklarının sağdaki ucuna) bakıyoruz.
- Adım 2: Sümerler MÖ 2000, Babilliler MÖ 1000, Asurlular ise MÖ 600’lü yıllarda yıkılmış.
- Adım 3: MÖ 600’lü yıllar, MÖ 1000 ve MÖ 2000’e göre günümüze daha yakın bir tarihtir. Dolayısıyla en son yıkılan devlet Asurlular‘dır.
6. Anadolu’da en son yıkılan devlet hangisidir?
Aynı mantıkla şimdi de Anadolu şeridine bakalım.
- Adım 1: Anadolu medeniyetlerinin yıkılış tarihlerine bakıyoruz.
- Adım 2: Hititler MÖ 1200 civarında yıkılmış. Lidyalılar ve İyonyalılar ise MÖ 500’lü yıllarda yıkılmışlar.
- Adım 3: MÖ 500’lü yıllar MÖ 1200’den daha yakın bir tarih olduğu için, en son yıkılan devletler Lidyalılar ve İyonyalılar‘dır.
7. MÖ 2000 yılından önce kurulan devletler hangileridir?
Tarih şeritlerinde başlangıç noktası MÖ 2000 çizgisinin solunda (daha eski tarafında) kalan medeniyetleri bulmamız gerekiyor.
- Adım 1: Her iki tarih şeridini de gözden geçirelim ve MÖ 2000 yılı çizgisini referans alalım.
- Adım 2: Babilliler, Asurlular ve Hititler tam MÖ 2000 yılı civarında kurulmuşlar. Lidyalılar ve İyonyalılar ise çok daha sonra kurulmuş.
- Adım 3: Sadece Sümerler’in başlangıç tarihi olan MÖ 4000, MÖ 2000’den daha eskidir (yani öncesidir).
- Adım 4: Bu durumda MÖ 2000 yılından önce kurulan devlet Sümerler‘dir.
Umarım bu açıklamalarla tarih şeritlerini okumak artık sizin için çok daha kolay olmuştur. Aferin çocuklar, harika bir iş çıkardınız