Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri öğretmeninim. Hadi gel, bu sayfadaki soruları birlikte adım adım inceleyip çözelim. Bu konular, hem kendimizi hem de sevdiklerimizi korumak için çok önemli.
Soru 1: Ailenizden birine AFAD’dan (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) görseldeki gibi bir uyarı mesajı gelseydi neler yapardınız? Yazınız.
Çözüm:
Bu çok önemli bir soru! AFAD gibi kurumların gönderdiği uyarı mesajları hayat kurtarabilir. Böyle bir mesaj aldığımızda panik yapmadan, sakin ve planlı hareket etmeliyiz. İşte yapmamız gerekenler:
- Adım 1: Öncelikle mesajı dikkatlice okurum ve hemen aile büyüklerime (anneme, babama veya evdeki diğer yetişkinlere) gösteririm. Onlarla durumu konuşmak en doğrusu olur.
- Adım 2: Mesajda belirtilen “sağanak yağış” ve olası “sel, su baskını” gibi tehlikelere karşı evde ne gibi önlemler alabileceğimizi hep birlikte düşünürüz.
- Adım 3: Ailemle birlikte hemen hazırlıklara başlardık. Mesela:
- Eğer varsa, bodrum katındaki veya su basma riski olan yerlerdeki değerli eşyaları daha yüksek bir yere kaldırırdık.
- Pencerelerin ve kapıların sızdırmaz olduğundan emin olurduk.
- Acil durum çantamızı kontrol ederdik. İçinde el feneri, piller, biraz su, konserve gibi bozulmayacak yiyecekler ve ilk yardım malzemeleri var mı diye bakardık.
- Tehlike geçene kadar dışarı çıkmamaya karar verirdik. Özellikle dere yatakları gibi suyun birikebileceği yerlerden kesinlikle uzak dururduk.
- Televizyon, radyo veya internetten yetkililerin yapacağı yeni duyuruları takip ederdik.
Unutma, önlem almak, olası bir felaketin zararlarını en aza indirmenin en etkili yoludur.
Soru 2: Gelen mesajda boş bırakılan yerde neler yazıyor olabilir? Sınıfta tartışınız.
Çözüm:
Mesajda “YAŞANABİLECEK ………………… GİBİ OLUMSUZLUKLARA KARŞI TEDBİRLİ OLUNUZ.” deniyor. Bu boşluğa, sağanak yağışın neden olabileceği tehlikeler yazılmalıdır. Hadi birlikte düşünelim, şiddetli yağmur ne gibi sorunlara yol açar?
- Adım 1: Aklımıza ilk gelen en büyük tehlike tabii ki sel ve su baskınlarıdır. Şehirlerde yollar göle dönebilir, evlerin alt katlarını su basabilir.
- Adım 2: Eğer yaşadığımız yer dağlık veya yamaç bir bölgeyse, aşırı yağış toprağı yumuşatır ve bu da heyelan yani toprak kayması riskini artırır.
- Adım 3: Şiddetli rüzgar ve fırtına da yaşanabilir. Bu durum, çatıların uçmasına veya ağaçların devrilmesine neden olabilir. Bu da ulaşımda aksamalara yol açar.
- Adım 4: Bazen fırtına nedeniyle elektrik telleri kopabilir ve elektrik kesintileri yaşanabilir.
Yani o boşlukta muhtemelen şunlar yazıyordur: “sel, su baskını, heyelan ve ulaşımda aksamalar”.
Soru 3: Görselde anlatılmak istenilen nedir? Düşüncelerinizi yazınız (Görsel 2.23).
Çözüm:
Bu görsel bize çok önemli bir ders veriyor. Resimleri sırayla inceleyerek ne anlatmak istediğini kolayca anlayabiliriz.
- Adım 1: İlk resimde sadece bir dağ yamacı ve ağaçlar var. Her şey doğal ve normal görünüyor.
- Adım 2: İkinci resimde, o dağ yamacının hemen dibine bir ev yapıldığını görüyoruz. Bu, aslında “riskli bir başlangıç” demek. Çünkü ev, olası bir toprak kaymasının tam yolunun üzerine inşa edilmiş.
- Adım 3: Üçüncü ve son resimde ise korkulan oluyor. Dağdan toprak kayıyor (heyelan) ve doğrudan evin üzerine gelerek ona zarar veriyor. Evin duvarlarında çatlaklar oluşmuş, yani ev hasar görmüş.
Sonuç olarak, bu görsel bize şunu anlatmak istiyor:
Evlerimizi veya herhangi bir yapıyı inşa ederken doğanın kurallarını göz ardı etmemeliyiz. Heyelan, sel, çığ gibi doğal afet riski taşıyan yerlere yerleşim kurmak, can ve mal güvenliğimizi tehlikeye atmak demektir. Yani, “Nereye ev yapacağımızı doğru seçmeliyiz.” Bu görsel, yanlış yerleşim seçimlerinin doğal olayları nasıl birer felakete dönüştürebileceğini çok güzel bir şekilde özetliyor.