5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 67
Harika bir etkinlik sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeninim. Gel, şimdi bu sayfadaki etkinliği birlikte adım adım anlayalım ve “çözelim”. Bu bir problem çözme etkinliği değil, bir konuyu farklı açılardan düşünme etkinliği. Çok da eğlencelidir!
ETKİNLİK: Yaşadığım İldeki Değişim
Bu etkinlikte, “Altı Şapkalı Düşünme Tekniği” adı verilen bir yöntemi kullanacağız. Amacımız, yaşadığımız şehirdeki doğal (örneğin ormanlar, nehirler) ve beşerî (insanların yaptığı binalar, yollar, fabrikalar) değişimlerin ne gibi etkileri olduğunu farklı bakış açılarıyla değerlendirmek. Haydi başlayalım!
Etkinliğin Amacı ve Adımları
Öncelikle bu etkinliği nasıl yapacağımızı yönergelere bakarak anlayalım.
- Adım 1: Öğretmenimizle birlikte sınıfta 6 tane grup oluşturacağız.
- Adım 2: Her grup, görseldeki şapkalardan birinin rengini seçecek. Yani bir grup “Sarı Şapka”, başka bir grup “Beyaz Şapka” olacak.
- Adım 3: Her grup kendi içinden bir sözcü seçecek. Bu sözcü, grubun ortak düşüncelerini tüm sınıfa anlatacak kişi olacak.
- Adım 4: En önemli kısım burası! Her şapka rengi, farklı bir düşünme biçimini temsil ediyor. Grubun hangi renk şapkayı seçtiyse, tartışırken sadece o şapkanın gerektirdiği gibi düşünmeli.
- Adım 5: Tüm gruplar şu soruyu tartışacak: “Yaşadığınız ildeki doğal ve beşerî çevrede meydana gelen değişimin ilinize etkileri neler olabilir?”
- Adım 6: Tartışma bittikten sonra grup sözcüleri, gruplarının ortak düşüncelerini sırayla sınıfa açıklayacak.
Şapkalar ve Anlamları: Hangi Şapka Nasıl Düşünür?
İşte bu etkinliğin “çözüm” kısmı burası. Her şapkanın ne anlama geldiğini ve o şapkayı takan grubun nasıl düşünmesi gerektiğini açıklayalım. Konumuzun “İlimize yeni ve büyük bir alışveriş merkezi (AVM) yapılması” olduğunu varsayalım ve şapkaları buna göre değerlendirelim.
-
Beyaz Şapka: Tarafsız ve Bilimsel Düşünce
Bu şapkayı takan grup, sadece net bilgileri, sayıları ve gerçekleri konuşur. Duygularını veya kendi yorumlarını katmaz. Tarafsızdır.
Örnek Düşünce: “Yapılacak AVM 50.000 metrekare alana kurulacak. İnşaat 2 yıl sürecek. İçinde 150 dükkân ve 8 sinema salonu olacağı söyleniyor. Bu AVM için 300 ağacın kesilmesi planlanıyor.” -
Kırmızı Şapka: Duygusal Düşünce
Bu şapka tamamen hislerle ilgilidir. Mantık veya gerekçe sunmak zorunda değilsiniz. Sadece o konu hakkında ne hissettiğinizi söylersiniz.
Örnek Düşünce: “Ben yeni AVM yapılacağı için çok heyecanlıyım! Yeni mağazalar ve sinema beni mutlu ediyor.” veya “AVM için ağaçların kesilecek olması beni çok üzüyor. Oraya gidince içim sıkılacak gibi hissediyorum.” -
Siyah Şapka: Karamsar ve Olumsuz Düşünce
Bu şapka, bir olayın olumsuz yönlerine, risklerine ve tehlikelerine odaklanır. “Neler yanlış gidebilir?” diye sorar. Eleştirel bir bakış açısıdır.
Örnek Düşünce: “AVM yüzünden şehrin trafiği daha da artacak. Küçük esnaf iş yapamaz hale gelecek ve dükkanlarını kapatmak zorunda kalacaklar. Ayrıca bu kadar büyük bir bina çevre kirliliğine yol açabilir.” -
Sarı Şapka: İyimser ve Olumlu Düşünce
Siyah şapkanın tam tersidir. Olayın sadece iyi ve faydalı yönlerine odaklanır. “Bu işin ne gibi avantajları var?” diye düşünür.
Örnek Düşünce: “AVM sayesinde şehrimize yeni iş imkanları gelecek, birçok insan iş sahibi olacak. Şehrimiz daha modern ve canlı bir yer haline gelecek. Alışveriş için başka şehirlere gitmemize gerek kalmayacak.” -
Yeşil Şapka: Yaratıcı ve Yenilikçi Düşünce
Bu şapka, yeni fikirler, çözümler ve alternatifler üretir. “Daha farklı ne yapabiliriz?” sorusuna cevap arar. Hayal gücünü kullanır.
Örnek Düşünce: “AVM’nin çatısını tamamen yeşil alan yapabiliriz, böylece kesilen ağaçların yerini bir nebze doldururuz. Ya da AVM’nin içine sadece yerel esnafın ürünlerini satacağı bir bölüm ekleyebiliriz. Belki de AVM yerine büyük bir park ve kültür merkezi yapsak daha iyi olur?” -
Mavi Şapka: Yönetici ve Toparlayıcı Düşünce
Bu şapka, düşünme sürecini yönetir. Olaylara yukarıdan bakar, diğer tüm şapkaların söylediklerini özetler ve bir sonuca bağlar. Genellikle tartışmayı yöneten kişi veya öğretmen bu şapkayı takar.
Örnek Düşünce: “Arkadaşlar, AVM’nin hem olumlu (Sarı Şapka) hem de olumsuz (Siyah Şapka) yönlerini gördük. Net veriler (Beyaz Şapka) ve hislerimiz (Kırmızı Şapka) de ortada. Şimdi bu olumsuzlukları azaltmak için yaratıcı çözümler (Yeşil Şapka) düşünelim ve bir karara varalım.”
Gördüğün gibi sevgili öğrencim, bu etkinlik sayesinde bir konuya tek bir açıdan değil, birçok farklı yönden bakmayı öğreniyoruz. Bu da bizim daha doğru ve adil kararlar vermemize yardımcı olur. Başarılar dilerim!