Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin bu güzel etkinliği birlikte inceleyelim ve nasıl yapacağını adım adım konuşalım. Bu bir Sosyal Bilgiler etkinliği ve senden yaşadığın ilin “göreceli konumu” hakkında bilgi kartları hazırlaman isteniyor. Göreceli konum, bir yerin başka yerlere (komşu şehirlere, denizlere, dağlara vb.) göre nerede olduğunu tarif etmektir.
Haydi bakalım, bu bilgi kartlarını nasıl dolduracağımızı örnek bir şehir üzerinden, mesela Ankara‘yı seçerek, adım adım inceleyelim. Sen de bu adımları kendi yaşadığın şehir için uygulayabilirsin.
Bilgi Kartı 1: Komşu illere göre göreceli konumu
Çözüm: Bu kartta, yaşadığın şehrin etrafındaki komşu şehirleri belirterek konumunu anlatman gerekiyor. Yani, şehrinin kuzeyinde, güneyinde, doğusunda ve batısında hangi şehirler var, bunları yazacaksın.
Örnek (Ankara için):
- Adım 1: Bir Türkiye siyasi haritası aç ve yaşadığın şehri bul. Ben Ankara’yı buldum.
- Adım 2: Ankara’nın sınırlarına değen komşu illere bak. Bunlar: Konya, Eskişehir, Bolu, Çankırı, Kırıkkale, Kırşehir ve Aksaray.
- Adım 3: Şimdi bu bilgiyi kartına güzelce yaz. Şöyle cümleler kurabilirsin:
“Başkentimiz Ankara, İç Anadolu Bölgesi’nin merkezine yakın bir konumdadır. Ankara’nın güneyinde Konya ve Aksaray, batısında Eskişehir, kuzeyinde Bolu ve Çankırı, doğusunda ise Kırıkkale ve Kırşehir illeri yer alır.”
Bilgi Kartı 2: Su kaynaklarına göre göreceli konumu
Çözüm: Bu kartta şehrinin önemli su kaynaklarına (deniz, göl, akarsu) göre nerede olduğunu belirtmelisin. Şehrinin denize kıyısı var mı? Yakınında büyük bir göl veya içinden geçen önemli bir nehir var mı?
Örnek (Ankara için):
- Adım 1: Türkiye fiziki haritasını aç ve Ankara’nın çevresindeki deniz, göl ve akarsuları incele.
- Adım 2: Ankara’nın denize kıyısı olmadığını göreceksin. Ama yakınında Tuz Gölü, içinden veya yakınından geçen Sakarya ve Kızılırmak nehirleri var.
- Adım 3: Bu bilgileri kartına not al. Mesela:
“Ankara, bir iç bölge şehri olduğu için denize kıyısı yoktur. Ancak Türkiye’nin en büyük ikinci gölü olan Tuz Gölü, Ankara’nın güneydoğusunda yer alır. Ülkemizin en önemli akarsularından Sakarya Nehri ve Kızılırmak, il topraklarından geçerek şehrin su kaynakları açısından konumunu önemli kılar.”
Bilgi Kartı 3: Yeryüzü şekillerine göre göreceli konumu
Çözüm: Burada ise şehrinin dağlara, ovalara, platolara yani yeryüzü şekillerine göre konumunu anlatacaksın. Yaşadığın yer dağlık mı, düzlük mü, yoksa yüksek bir plato üzerinde mi?
Örnek (Ankara için):
- Adım 1: Yine fiziki haritadan veya internetten Ankara’nın yeryüzü şekillerini araştır.
- Adım 2: Ankara’nın genel olarak bir plato üzerinde yer aldığını ve etrafında dağlar olduğunu öğreneceksin. Mesela Elmadağ gibi.
- Adım 3: Kartına şu şekilde yazabilirsin:
“Ankara, ortalama yükseltisi fazla olan İç Anadolu Platosu üzerinde kurulmuştur. Şehrin çevresi yüksek düzlüklerden oluşur. Doğusunda Elmadağ, güneyinde ise Haymana Platosu gibi önemli yeryüzü şekilleri bulunmaktadır.”
Bilgi Kartı 4: Tarihî mekanlar ve doğal güzelliklere göre göreceli konumu
Çözüm: Bu son kartta, şehrini meşhur yapan önemli tarihî yerlere veya doğal güzelliklere göre tanıtacaksın. Şehrin hangi önemli yapıya ev sahipliği yapıyor? Bu da bir konum belirtme şeklidir.
Örnek (Ankara için):
- Adım 1: Ankara’daki önemli tarihî ve turistik yerleri düşün veya araştır. Aklımıza ilk gelenler Anıtkabir, Ankara Kalesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi…
- Adım 2: Bu mekanların şehrin neresinde olduğunu ve önemini düşün.
- Adım 3: Kartını şu cümlelerle doldurabilirsin:
“Ankara, Türkiye Cumhuriyeti’nin kalbidir ve kurucumuz Mustafa Kemal Atatürk’ün ebedi istirahatgâhı olan Anıtkabir‘e ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin merkezinde, tarihe tanıklık etmiş olan Ankara Kalesi bulunur. Ayrıca, çok sayıda müzeye ve Beypazarı gibi tarihi evlere sahip olmasıyla kültürel bir merkez konumundadır.”
Unutma, ben sana örnek olması için Ankara’yı anlattım. Sen de bu adımları takip ederek kendi yaşadığın şehir (İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Trabzon…) için harika bilgi kartları hazırlayabilirsin. Kartlarına şehrinle ilgili küçük resimler veya çizimler eklemeyi de sakın unutma! Başarılar dilerim!