Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki bu güzel etkinliği birlikte adım adım çözelim. Bu etkinlik, toplum içindeki farklı rollerimizi, bu rollerin bize getirdiği hakları ve sorumlulukları anlamamız için çok faydalı. Haydi başlayalım!
Soru: Aile içinde sahip olduğumuz rol ile bu role ilişkin hak ve sorumluluklar hangileridir?
Merhaba! Bu soruda ailemizin içindeki yerimizi, yani rolümüzü ve bu role bağlı hak ve sorumluluklarımızı bulmamız isteniyor. Görseldeki numaraları dikkatlice inceleyelim.
Adım 1: Rolümüzü Bulalım
Aile içinde biz neyiz? Tabii ki bir çocuğuz. Listeye baktığımızda 11 numarada “Çocuk” ifadesini görüyoruz. Bu bizim aile içindeki temel rolümüz.
Adım 2: Haklarımızı Bulalım
Bir çocuk olarak ailemizde ne gibi haklarımız var?
- 7 – Sağlıklı bir barınma imkânına sahip olmak: Ailemiz bize güvenli ve sağlıklı bir yuva sağlamalıdır. Bu en temel haklarımızdan biridir.
- 4 – Kararlar alınırken duygu ve düşüncelerimizi özgürce ifade etmek: Aile içinde bizi ilgilendiren bir karar alınırken bizim de fikrimizi söyleme hakkımız vardır.
Adım 3: Sorumluluklarımızı Bulalım
Peki ailemize karşı sorumluluklarımız neler?
- 8 – Ev işlerinde anne ve babamıza yardım etmek: Odamızı toplamak, sofrayı kurmaya yardım etmek gibi küçük işlerle ailemize destek olmak bir sorumluluktur.
- 10 – Başkalarının haklarına saygılı olmak: Ailedeki diğer bireylerin (annemizin, babamızın, kardeşlerimizin) haklarına da saygı göstermeliyiz.
- 1 – Araç ve gereçleri dikkatli kullanmak: Evdeki eşyaları, oyuncaklarımızı veya teknolojik aletleri özenli kullanmalıyız.
Sonuç:
Rol: 11 (Çocuk)
Haklar: 4, 7
Sorumluluklar: 1, 8, 10
Soru: Okulda sahip olduğumuz rol ile bu role ilişkin hak ve sorumluluklar hangileridir?
Şimdi de okuldaki durumumuza bakalım. Okulda kimliğimiz, yani rolümüz değişiyor, değil mi? Haydi okuldaki hak ve sorumluluklarımızı bulalım.
Adım 1: Rolümüzü Bulalım
Okula gittiğimizde en önemli rolümüz nedir? Elbette “Öğrenci” olmak. Bu da listede 9 numara ile gösterilmiş.
Adım 2: Haklarımızı Bulalım
Bir öğrenci olarak ne gibi haklara sahibiz?
- 2 – Sağlıklı bir çevrede eğitim almak: Okulumuzun temiz, güvenli ve sağlıklı bir yer olması bizim hakkımızdır.
- 12 – Oyun alanı, spor salonu ve laboratuvar gibi alanlardan faydalanabilmek: Okulun bize sunduğu bu imkânları kullanma hakkına sahibiz.
- 4 – Kararlar alınırken duygu ve düşüncelerimizi özgürce ifade etmek: Sınıfta veya okulla ilgili konularda düşüncelerimizi özgürce söyleyebilmeliyiz.
Adım 3: Sorumluluklarımızı Bulalım
Peki öğrenci olmanın getirdiği sorumluluklar neler?
- 5 – Derslere geç kalmamak: Derslere zamanında girmek en başta gelen sorumluluklarımızdandır.
- 1 – Araç ve gereçleri dikkatli kullanmak: Sıramızı, tahtayı, laboratuvardaki malzemeleri özenli kullanmalıyız.
- 10 – Başkalarının haklarına saygılı olmak: Arkadaşlarımızın ve öğretmenlerimizin haklarına saygı göstermeli, kimseyi rahatsız etmemeliyiz.
Sonuç:
Rol: 9 (Öğrenci)
Haklar: 2, 4, 12
Sorumluluklar: 1, 5, 10
Soru: Arkadaş grubunda sahip olduğumuz rol ile bu role ilişkin hak ve sorumluluklar hangileridir?
Sıra geldi arkadaşlarımızın yanındaki rolümüze. Orada ne öğrenciyiz ne de sadece bir çocuk. Orada farklı bir rolümüz var.
Adım 1: Rolümüzü Bulalım
Arkadaşlarımızla birlikteyken, özellikle oyun oynarken rolümüz nedir? Tabii ki “Oyun arkadaşı”. Bu da listede 6 numara ile belirtilmiş.
Adım 2: Haklarımızı Bulalım
Bir oyun arkadaşı olarak hakkımız nedir?
- 4 – Kararlar alınırken duygu ve düşüncelerimizi özgürce ifade etmek: Hangi oyunu oynayacağınıza karar verirken veya oyunun kurallarını belirlerken senin de söz hakkın olmalı.
Adım 3: Sorumluluklarımızı Bulalım
Arkadaşlarımıza karşı sorumluluklarımız nelerdir?
- 3 – Oyun oynarken kurallara uymak: Oyunun adil ve eğlenceli olması için belirlenen kurallara uymalıyız. Mızıkçılık yapmak olmaz!
- 10 – Başkalarının haklarına saygılı olmak: Arkadaşlarımızın fikirlerine, oyun sırasına saygı göstermeliyiz.
- 1 – Araç ve gereçleri dikkatli kullanmak: Eğer ortak bir oyuncakla veya topla oynuyorsak, ona zarar vermeden dikkatli kullanmalıyız.
Sonuç:
Rol: 6 (Oyun arkadaşı)
Haklar: 4
Sorumluluklar: 1, 3, 10
Soru: Etkinlik sonucunda ulaşılabilecek yargıları “✔” ile işaretleyiniz.
Şimdi de tüm bu yaptıklarımızdan hangi sonuçları çıkarabiliriz, ona bakalım. Cümleleri tek tek değerlendirelim.
✔ Dâhil olduğumuz gruplara göre rollerimiz değişmektedir.
Bu kesinlikle doğru! Etkinlikte gördüğümüz gibi, ailemizin yanında “çocuk”, okulda “öğrenci”, arkadaşlarımızla oynarken ise “oyun arkadaşı” rolündeyiz. Yani bulunduğumuz ortama göre rolümüz değişiyor.
✔ Bazı hak ve sorumluluklarımız birden fazla rolümüzle ilişkili olabilmektedir.
Bu da çok doğru. Mesela “Başkalarının haklarına saygılı olmak” (10) hem ailede, hem okulda hem de arkadaş grubunda geçerli bir sorumluluktur. “Düşüncelerimizi özgürce ifade etmek” (4) de hem ailede hem okulda sahip olduğumuz bir haktır.
✔ Dâhil olduğumuz ilk grup ailedir.
Evet, bu da doğru bir çıkarım. Hayata geldiğimizde ilk içinde bulunduğumuz sosyal grup ailemizdir. Etkinlikte “çocuk” rolünün olması da bunu destekliyor.
✔ Aynı anda birden fazla role sahip olabiliriz.
Kesinlikle! Sen aynı anda hem bir çocuk, hem bir öğrenci, hem bir arkadaş, belki bir takımın sporcusu veya bir kursun öğrencisisin. Yani hepimizin aynı anda birden çok rolü vardır. Bu da doğru.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Gördüğün gibi, hayatın farklı alanlarında farklı roller üstleniyoruz ve her rolün kendine özgü güzellikleri, hakları ve sorumlulukları var. Aklına takılan başka bir soru olursa çekinme, sorabilirsin!