Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün Sosyal Bilgiler dersimizden çok keyifli bir etkinliği birlikte yapacağız. Bu etkinlik, içinde bulunduğumuz grupları, bu gruplardaki rollerimizi, haklarımızı ve sorumluluklarımızı daha iyi anlamamızı sağlayacak. Unutma, hepimiz hayatımızın farklı alanlarında (ailede, okulda, arkadaş çevresinde) farklı grupların birer üyesiyiz ve bu üyelikler bize bazı roller yükler.
Hadi şimdi görseldeki etkinliği adım adım birlikte tamamlayalım!
1. Soru ve Etkinlik: Verilen yönergeye göre dâhil olduğunuz grupları ve bu gruplardaki rollerinizi yazınız.
Bu bölümde, hayatımızın üç farklı alanında yer aldığımız grupları ve o gruplarda üstlendiğimiz rolleri düşüneceğiz. Tıpkı bir tiyatro oyunundaki karakterler gibi, her grupta farklı bir rolümüz olabilir. İşte ben senin için örnek bir tablo doldurdum, sen de kendi gruplarını ve rollerini düşünerek benzer bir tablo oluşturabilirsin.
Yakın çevrenizde
- Dâhil Olduğunuz Gruplar: Aile, Mahalle Arkadaş Grubu
- Gruplardaki Rolleriniz: Evlat, Kardeş, Arkadaş
Okulunuzda
- Dâhil Olduğunuz Gruplar: Okul Basketbol Takımı, Satranç Kulübü
- Gruplardaki Rolleriniz: Takım oyuncusu, Kulüp üyesi
Sınıfınızda
- Dâhil Olduğunuz Gruplar: 6/B Sınıfı, Fen Bilimleri Proje Grubu
- Gruplardaki Rolleriniz: Öğrenci, Sınıf Başkanı, Grup Sözcüsü
Gördüğün gibi, bir kişi aynı anda hem evlat, hem takım oyuncusu, hem de sınıf başkanı olabilir. Her rolün kendine özgü güzellikleri ve görevleri vardır.
2. Soru ve Etkinlik: Ortaokul öğrencisi olarak dâhil olduğunuz gruplarda ne gibi değişimler oldu? Bu gruplardaki yeni rolleriniz neler olabilir? Yukarıda oluşturduğunuz gruplarda rollerinizin getirdiği hak ve sorumlulukları tartışarak aşağıdaki ilgili alanlara yazınız.
Şimdi de bu rollerin bize getirdiği hak ve sorumlulukları biraz daha derinlemesine inceleyelim. Bazı hak ve sorumluluklarımız tüm gruplarda benzerken, bazıları ise sadece o gruba özeldir. Hadi bunları ayırt edelim.
Adım 1: Benzer Haklar ve Sorumlulukları Bulalım
Farklı gruplarda olsak da bazı haklarımız ve sorumluluklarımız hiç değişmez. Bunlar genellikle temel insani değerlerle ilgilidir.
Rollerimizin Getirdiği Benzer Haklar
- İçinde bulunduğum her grupta düşüncelerimi özgürce söyleme hakkım vardır.
- Tüm gruplarda diğer üyeler tarafından saygı görme hakkına sahibim.
- Grubu ilgilendiren kararlarda söz sahibi olma ve fikrimin dinlenmesini isteme hakkım vardır.
Rollerimizin Getirdiği Benzer Sorumluluklar
- Katıldığım her grubun kurallarına uymakla sorumluyum. (Örneğin ailedeki kurallar, okuldaki kurallar, oyunun kuralları…)
- Grup arkadaşlarıma karşı anlayışlı, dürüst ve yardımsever olmak ortak bir sorumluluktur.
- Üstlendiğim görevleri (ödevimi yapmak, odamı toplamak, antrenmana katılmak gibi) zamanında ve özenli bir şekilde yerine getirme sorumluluğum vardır.
Adım 2: Farklı Haklar ve Sorumlulukları Bulalım
Şimdi de sadece belirli bir role özgü olan, gruptan gruba değişen hak ve sorumluluklara bakalım.
Rollerimizin Getirdiği Farklı Haklar
- Ailede bir evlat olarak barınma, beslenme, eğitim gibi temel ihtiyaçlarımın karşılanmasını isteme hakkım varken, arkadaş grubumda böyle bir hakkım yoktur.
- Sınıf başkanı olarak, sınıf arkadaşlarımı temsil etme ve onların isteklerini öğretmene iletme hakkım vardır. Ancak proje grubundaki bir üye olarak böyle bir yetkim olmaz.
Rollerimizin Getirdiği Farklı Sorumluluklar
- Evde bir abi/abla olarak küçük kardeşime derslerinde yardım etme ve ona iyi örnek olma sorumluluğum olabilir. Fakat okul takımında böyle bir sorumluluğum yoktur, oradaki temel sorumluluğum iyi bir sporcu olmaktır.
- Basketbol takımının bir oyuncusu olarak antrenmanlara düzenli katılma ve maçlarda takım için mücadele etme sorumluluğum vardır. Bu sorumluluk, satranç kulübündeki sorumluluklarımdan (turnuvalara hazırlanmak gibi) farklıdır.
Umarım bu örnekler, içinde bulunduğun grupları ve rollerini daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, her rol değerlidir ve her rolün getirdiği hakları bilmek kadar sorumluluklarımızı yerine getirmek de önemlidir. Başarılar dilerim!