Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte metin okuyup anlamaya ve kelime bilgimizi geliştirmeye yönelik harika sorular çözeceğiz. Hazırsanız, ilk görsele bir göz atalım ve soruları tek tek inceleyelim.
***
**Soru 1**
Oldukça yavaş bir biçimde.
Bu cümlenin anlamını metne göre bulacağız. Metinde “Orhan ile Türkan araştırmayı çok seven iki kardeşti. Çocuklar okul ihtiyaçlarıyla birlikte de büyüteç almak istiyorlardı. Her hafta sonu, evlerine hastanede laborant olarak çalışan Nurcan teyzeleri gelirdi. Nurcan Hanım’ın iş gereği günü hep mikroskopla geçiyordu. Yeğenleri konuşurken bir büyüteç almak istediklerini duydu. Bir sonraki gelişte de onlara bir büyüteç getirdi. (…)” deniyor.
Metinde “laborant” kelimesi geçiyor. Nurcan Hanım’ın “laborant” olarak çalıştığı söyleniyor. Laborant, laboratuvarda araştırma yapan kişidir. Bu bilgiye göre, “Oldukça yavaş bir biçimde” ifadesinin hangi kelimeyle eşleştiğini bulacağız.
Metinde “laborant” kelimesi geçiyor. Nurcan Hanım’ın “laborant” olarak çalıştığı söyleniyor. Laborant, laboratuvarda araştırma yapan kişidir. Bu bilgiye göre, “Oldukça yavaş bir biçimde” ifadesinin hangi kelimeyle eşleştiğini bulacağız.
Şimdi metne tekrar dönelim ve “laborant” kelimesinin geçtiği yeri bulalım: “Her hafta sonu, evlerine hastanede laborant olarak çalışan Nurcan teyzeleri gelirdi.”
Bu cümle bize laborantın ne iş yaptığını anlatıyor. Metinde bize verilen kelimelerden hangisi bu anlama geliyor?
*
laborant
*
mikroskop
*
ayrıntı
*
usulca
Metinde “laborant” kelimesi, hastanede çalışan ve araştırma yapan kişi olarak açıklanıyor.
Şimdi sorumuza geri dönelim: “Oldukça yavaş bir biçimde.” Bu cümlenin anlamı, metinde verilen kelimelerden hangisiyle eşleşiyor? Metinde “Nurcan Hanım’ın iş gereği günü hep mikroskopla geçiyordu.” diyor. Mikroskop, cisimleri büyüterek görmemizi sağlayan bir alettir.
Şimdi diğer kelimelere bakalım. “Ayrıntı” bir şeyin detaylı kısmı demek. “Usulca” ise yavaş ve nazikçe anlamına gelir.
“Oldukça yavaş bir biçimde” ifadesi, “usulca” kelimesinin anlamıyla aynıdır.
Sonuç:
usulca
***
**Soru 2**
Laboratuvar araştırmalarında çalışan yardımcı kişi.
Bu cümlenin anlamını yine metne bakarak bulacağız. Metinde “Her hafta sonu, evlerine hastanede laborant olarak çalışan Nurcan teyzeleri gelirdi.” diyor.
Burada Nurcan teyzenin “laborant” olduğu belirtiliyor. Laborant, laboratuvar araştırmalarında çalışan kişidir.
Şimdi seçeneklere bakalım:
*
laborant
*
mikroskop
*
ayrıntı
*
usulca
Gördüğümüz gibi, “laborant” kelimesi tam olarak bu tanıma uyuyor.
Sonuç:
laborant
***
**Soru 3**
Çıplak gözle görülmeyenleri büyütüp belirgin hale getirmeye yarayan alet.
Bu cümlenin anlamını metinden bulacağız. Metinde “Çocuklar okul ihtiyaçlarıyla birlikte de büyüteç almak istiyorlardı.” ve “Bir sonraki gelişte de onlara bir büyüteç getirdi.” ifadeleri geçiyor.
Büyüteç, küçük şeyleri daha büyük gösteren bir alettir. Bu da çıplak gözle zor görülen şeyleri büyütür.
Şimdi seçeneklere bir göz atalım:
*
laborant
*
mikroskop
*
ayrıntı
*
usulca
Metinde “Nurcan Hanım’ın iş gereği günü hep mikroskopla geçiyordu.” diyor. Mikroskop da benzer bir alettir. Ancak “büyütüp belirgin hale getirmeye yarayan alet” tanımı büyüteç için daha genel ve uygundur. Metindeki “büyüteç” kelimesi bize ipucu veriyor.
“Mikroskop” da bir büyüteç türüdür ama metinde doğrudan “büyüteç” kelimesi kullanılarak bu tanıma en uygun olan kelimeyi bulmamız isteniyor.
Soruda verilen tanım, büyütecin ne işe yaradığını anlatıyor. Metinde “büyüteç” kelimesi geçiyor ve bu kelime, çıplak gözle görülmeyenleri büyütmeye yarayan bir alettir. Seçeneklerde doğrudan “büyüteç” kelimesi yok. Ancak “mikroskop” da büyüteç benzeri bir alettir.
Şimdi seçeneklere tekrar bakalım. Soruda verilen açıklama, bir büyütecin ne olduğunu anlatıyor. Metinde “büyüteç” kelimesi geçiyor. Bu kelimeyi bulacağız.
Seçeneklerde “mikroskop” kelimesi var. Mikroskop da bir büyütme aracıdır. Metinde “Nurcan Hanım’ın iş gereği günü hep mikroskopla geçiyordu.” deniyor. Mikroskop, çok küçük şeyleri görmek için kullanılır.
Şimdi soruda verilen tanıma bakalım: “Çıplak gözle görülmeyenleri büyütüp belirgin hale getirmeye yarayan alet.” Bu tanıma en uygun kelime hangisi?
*
laborant
*
mikroskop
*
ayrıntı
*
usulca
Metinde “büyüteç” kelimesi geçiyor. Mikroskop da bir tür büyüteçtir. Ancak, soruda verilen tanım daha genel bir büyüteci ifade ediyor. Metindeki “mikroskopla” kelimesi, bu tanıma en yakın seçenektir.
Sonuç:
mikroskop
***
**Eşleşmeyen Sözcüğün Anlamını Bulalım ve Yazalım**
Şimdi, eşleşmeyen bir sözcük bulmamız ve anlamını yazmamız isteniyor. Yukarıdaki eşleştirmelerimize göre, “ayrıntı” kelimesi eşleşmedi. “Ayrıntı” kelimesinin anlamını metinden yola çıkarak veya genel bilgimizle bulalım.
Metinde “ayrıntı” kelimesi geçmiyor. Ancak, “ayrıntı” kelimesinin anlamı, bir şeyin daha küçük, detaylı parçasıdır.
Eşleşmeyen sözcük:
ayrıntı
Anlamı:
Bir şeyin daha küçük, detaylı parçası veya özelliği.
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Bu sorularla hem kelime bilgimizi geliştirdik hem de metni daha iyi anladık. Aferin size!