7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Erkad Yayınları Sayfa 126

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeniniz. Bugün elimize geçen bu harika soruyu birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

—

**2. Kadirilik**

Tasavvufi yorumlardan biri de Kadirilik’tir. Kadirilik, Abdülkadir Geylani’nin (öl. 1166) görüşleri etra-fında oluşmuştur (Görsel 5.9). Abdülkadir Geylani, Hazar Denizi’nin güneybatısında bulunan Geylan bölgesinde doğmuştur. On sekiz yaşına geldiğinde İslami ilimler alanında eğitim almak için Bağdat’a gitmiştir. Bağdat’ın önde gelen âlimlerinden ders alarak dinî eğitimini tamamlamıştır. Bir dönemden son-ra tamamen tasavvufa yönelmiştir. Medreselerde hocalık yapmış ve öğrenci yetiştirmiştir. Zamanla dönemin en önemli mutasavvıflarından biri hâline gelen Abdülkadir Geylani, bir süre inzivaya çekildik-ten sonra Bağdat’ta vefat etmiştir.¹

Kadirilikte esas olan Kur’an-ı Kerim ve sünnete bağlı kalmaktır. Yapılan merasimden sonra şeyhten-hırka alınarak mürit olunmaktadır. Kadirilikte zikre önem verilir. Oturarak, ayakta veya dönerek zikir ya-pılabilir. Kırk güne varan halvetler yapılmaktadır. Kadirilik; cö-mert ve sabırlı olmayı, hakkına razı olmayı, sade yaşayıp mü-tevazı olmayı ve alçak gönüllü olmayı gerektirir. Kadiriliğin temel ilkeleri: Emeğini artıranın Allah (cc) katında derecesi yükselir. Haram-lardan sakınanı Allah (cc) korur. Allah (cc) için hizmetini artıran keramet sahibi olur. Azmini artıranın hidayeti sürekli olur. Allah’ın (cc) verdiği nimetlere şükredenin rızkı artar. Rabb’e kulluğunu güzelleştiren dünya ve ahirette mutluluğa ulaşır.²

Abdülkadir Geylani’nin Fütûhu’l-Gayb adlı eserinde oğlu Abdürrezzak’a vasiyeti yer almaktadır. Bu vasiyet, Kadiriliğin özeti niteliğindedir. Vasiyette oğluna, dinin emir ve yasakları-na titizlikle uymasını, takva sahibi olmasını öğütler. Ardından tarikatının Kur’an-ı Kerim ve Hz. Muhammed’in (sav) sünneti üzerine bina edildiğini söyler. Gönül huzuru, cömertlik, bol sa-daka verme, her türlü zorluğa katlanma, kardeşlerinin sıkıntı-larına yardımcı olmanın tarikatın esasları olduğunu söyler. Ta-rikatın Allah’ın (cc) rızası, sabır, gurbet, seyahat ve kıt kanaat geçinmek gibi bazı özellikleri olduğunu belirtir.³

**KONUŞALIM**

Abdülkadir Geylani oğlu Abdürrezzak’a şöyle vasiyet etti:
Ey oğlum! Allah bize, sana ve Müslümanlara tevfik versin. Bizim bu yolumuz, Kitap ve sünnet
üzerine bina edilmiştir. Kalbin selameti, el açıklığı, cömertlik, cefa ve ezaya katlanmak ve din kardeş-lerinin kusurlarını affetmek üzere kurulmuştur.

(Abdülkadir Geylani, Vasiyet, s.1.)

Abdülkadir Geylani’nin oğlu Abdürrezzak’a vasiyetinden ne gibi öğütler alabileceğinizi arkadaş-larınızla konuşunuz.

—

Bu metin ve alıştırmalarla ilgili soruları çözmek için hazırım. Soruları bana gönderdiğinde, her birini tek tek inceleyip, sana anlaşılır bir dilde açıklayacağım. Unutma, amacımız hem bilgimizi tazelemek hem de bu güzel bilgileri öğrenmek!

—

**SORULARIN ÇÖZÜMLERİ**

Sevgili öğrencilerim, şimdi metni ve görselleri dikkatlice inceleyerek sorularımızı çözeceğiz.

—

**1. Soru:** Metinde bahsedilen Abdülkadir Geylani’nin doğduğu yer neresidir?

Çözüm:
Metni dikkatlice okuduğumuzda şu ifadeyi görüyoruz: “Abdülkadir Geylani, Hazar Denizi’nin güneybatısında bulunan Geylan bölgesinde doğmuştur.”

Bu cümleden de anlaşılacağı gibi, Abdülkadir Geylani’nin doğduğu yer **Geylan bölgesi**dir.

—

**2. Soru:** Abdülkadir Geylani, İslami ilimler alanında eğitimini nerede tamamlamıştır?

Çözüm:
Metinde bu konuda da bilgi verilmiş. Şöyle deniyor: “On sekiz yaşına geldiğinde İslami ilimler alanında eğitim almak için Bağdat’a gitmiştir. Bağdat’ın önde gelen âlimlerinden ders alarak dinî eğitimini tamamlamıştır.”

Buradan anladığımız kadarıyla, Abdülkadir Geylani eğitimini **Bağdat**’ta tamamlamıştır.

—

**3. Soru:** Kadirilikte esas olan iki temel kaynak nedir?

Çözüm:
Metnin Kadirilik bölümünü okuduğumuzda şu cümle dikkatimizi çekiyor: “Kadirilikte esas olan Kur’an-ı Kerim ve sünnete bağlı kalmaktır.”

Bu cümleden yola çıkarak, Kadirilikte esas olan iki temel kaynağın **Kur’an-ı Kerim** ve **sünnet** olduğunu söyleyebiliriz.

—

**4. Soru:** Kadiriliğin temel ilkelerinden biri olarak metinde hangisi belirtilmiştir?

Çözüm:
Metinde Kadiriliğin temel ilkeleri sıralanırken şu ifadeler yer alıyor: “Kadiriliğin temel ilkeleri: Emeğini artıranın Allah (cc) katında derecesi yükselir. Haram-lardan sakınanı Allah (cc) korur. Allah (cc) için hizmetini artıran keramet sahibi olur. Azmini artıranın hidayeti sürekli olur. Allah’ın (cc) verdiği nimetlere şükredenin rızkı artar. Rabb’e kulluğunu güzelleştiren dünya ve ahirette mutluluğa ulaşır.”

Bu ilkelerden birini seçmemiz gerekiyor. Örneğin, “Haramlardan sakınanı Allah (cc) korur.” ifadesi bir temel ilkedir. Ya da “Allah’ın (cc) verdiği nimetlere şükredenin rızkı artar.” da bir temel ilkedir. Soruda sadece bir tanesi sorulduğu için, metinde geçen bu ilkelerden herhangi birini cevap olarak verebiliriz. Örneğin, **”Haramlardan sakınanı Allah (cc) korur.”** Kadiriliğin temel ilkelerinden biridir.

—

**5. Soru:** Abdülkadir Geylani’nin oğlu Abdürrezzak’a vasiyet ettiği eserin adı nedir?

Çözüm:
Metinde bu bilgi açıkça belirtilmiş: “Abdülkadir Geylani’nin Fütûhu’l-Gayb adlı eserinde oğlu Abdürrezzak’a vasiyeti yer almaktadır.”

Bu cümleden de anlaşılacağı gibi, Abdülkadir Geylani’nin oğlu Abdürrezzak’a vasiyet ettiği eserin adı **Fütûhu’l-Gayb**’dır.

—

6. Soru: Vasiyet metninde geçen şu ifadeleri inceleyelim: “Kalbin selameti, el açıklığı, cömertlik, cefa ve ezaya katlanmak ve din kardeş-lerinin kusurlarını affetmek üzere kurulmuştur.” Bu ifadeler, Kadirilik tarikatının hangi temel esaslarını yansıtmaktadır?

Çözüm:
Bu soru, vasiyet metnindeki önemli noktaları Kadirilik esaslarıyla ilişkilendirmemizi istiyor. Vasiyette geçen bu güzel özellikler, aslında Kadirilik tarikatının insana kazandırmayı hedeflediği değerleri gösteriyor.

* Kalbin selameti: Bu, kişinin iç dünyasının huzurlu ve temiz olması anlamına gelir. Kötü düşüncelerden, kin ve nefretden uzak durmayı ifade eder.
* El açıklığı: Bu, cömertlik ve yardımseverlik demektir. İhtiyaç sahiplerine el uzatmak, malını ve imkanlarını paylaşmak anlamına gelir.
* Cömertlik: Bu da yine yardım etme, verme isteğiyle ilgilidir. Hem maddi hem de manevi olarak çevresine karşı eli açık olmayı ifade eder.
* Cefa ve ezaya katlanmak: Bu, zorluklar, sıkıntılar ve incitici sözler karşısında sabırlı olmak, hemen tepki göstermemek demektir.
* Din kardeşlerinin kusurlarını affetmek: Bu da hoşgörü ve merhamet sahibi olmayı gösterir. Başkalarının hatalarını görmezden gelmek veya bağışlamak anlamına gelir.

Bu ifadeler, Kadirilik tarikatının insanları; ahlaklı, merhametli, sabırlı, yardımsever ve hoşgörülü bireyler olarak yetiştirmeyi amaçladığını göstermektedir. Yani bu esaslar, Kadiriliğin **insanların ahlaki ve manevi gelişimini** hedeflediğini yansıtmaktadır.

—

Umarım bu çözümlerimiz ve açıklamalarımız sizin için faydalı olmuştur. Anlamadığınız yerleri sormaktan çekinmeyin. Hepinize başarılar dilerim!