Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte sosyal bilgiler dersimizdeki bu eğlenceli çengel bulmacayı çözeceğiz. Hem bilgilerimizi tazeleyeceğiz hem de kelime hazinemizi geliştireceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
Ç. Aşağıdaki çengel bulmacayı çözünüz. Bulmacada yer alan renkli kutulara, kendi renklerindeki harfleri yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
SOLDAN SAĞA
1. Yağışların yoğun olduğu dönemlerde toprağın yağmur suyunu emememesi ve eğimli yamaçlardan kaymasıdır.
Çözüm:
Bu sorunun cevabı, toprağın suyu ememeyip yamaçlardan akıp gitmesi olayıdır. Bu olaya biz SEL diyoruz. Bulmacada 1 numaralı yatay kutucuklara bu kelimeyi yerleştireceğiz.
2. Akarsuların suları taşıyamadığı için suların çevreye yayılmasıdır.
Çözüm:
Akarsuların taşması sonucu oluşan bu duruma TAŞKIN denir. 2 numaralı yatay kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
3. İnsanın ortaya koyduğu her türlü üründür.
Çözüm:
İnsanların ürettiği her şeye genel olarak ESER diyebiliriz. 3 numaralı yatay kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
4. Sınırları belli bir alanın kuş bakışı görünümünün belli bir oranda küçültülerek bir düzleme aktarılmasıdır.
Çözüm:
Bu tanım, bir yerin küçültülerek kağıda aktarılması anlamına gelir. Bu da HARİTAdır. 4 numaralı yatay kutucuklara bu kelimeyi yerleştireceğiz.
5. Dağ, ova, tepe, deniz, göl ve akarsu gibi yeryüzü şekillerini gösteren haritalardır.
Çözüm:
Bu tür haritalar, yeryüzünün şekillerini gösterdiği için TİRİT haritalarıdır. 5 numaralı yatay kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
YUKARIDAN AŞAĞIYA
6. Belirli bir yerde oluşan hava olaylarının bir günlük ya da haftalık seyridir.
Çözüm:
Bir yerdeki hava durumunu anlatan bu kavrama DURUM denir. 6 numaralı dikey kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
7. Yer kabuğunda meydana gelen kırılmalardan dolayı aniden ortaya çıkan sarsıntıdır.
Çözüm:
Yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bu sarsıntıya DEPREM adı verilir. 7 numaralı dikey kutucuklara bu kelimeyi yerleştireceğiz.
8. İzcıların kamp yaptığı yerin adıdır.
Çözüm:
İzcıların doğada konakladığı yerlere OBJE denir. 8 numaralı dikey kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
9. Kıta, ülke ve illerin sınırlarını gösteren haritalardır.
Çözüm:
Siyasi sınırları gösteren haritalara SİYASİ haritalar denir. 9 numaralı dikey kutucuklara bu kelimeyi yerleştireceğiz.
10. Oluşumunda insan etkisi olmayan varlıklar ve yeryüzü şekilleridir.
Çözüm:
Doğal yollarla oluşan varlıklar ve şekiller DOĞAL olarak adlandırılır. 10 numaralı dikey kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
Anahtar Kelime Oluşturma:
Bulmacayı çözdüğümüzde, anahtar kelimeyi oluşturan kutucuklarda şu harfler yer alacak:
- 1 numaralı yatay kelime: SEL
- 2 numaralı yatay kelime: TAŞKIN
- 3 numaralı yatay kelime: ESER
- 4 numaralı yatay kelime: HARİTA
- 5 numaralı yatay kelime: TİRİT
- 6 numaralı dikey kelime: DURUM
- 7 numaralı dikey kelime: DEPREM
- 8 numaralı dikey kelime: OBJE
- 9 numaralı dikey kelime: SİYASİ
- 10 numaralı dikey kelime: DOĞAL
Şimdi bu kelimelerin yer aldığı kutucuklardaki harfleri bir araya getirelim. Bulmacanın şekline baktığımızda, anahtar kelimeyi oluşturan harfler şu şekilde dizilecektir:
D O Ğ A L
Yani anahtar kelimemiz DOĞAL‘dır.
—
D. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Bulutlu bir günde yanınızda teknolojik araç olmadan yönünüzü nasıl bulurdunuz?
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, teknolojik aletler olmadan yönümüzü bulmak için doğadan yardım alabiliriz. Bulutlu bir günde güneşi göremediğimiz için, gökyüzündeki bazı işaretlere dikkat edebiliriz. Örneğin, yosunların ağaçların kuzey tarafında daha çok olması bize yön hakkında ipucu verebilir. Ayrıca, rüzgarın genellikle estiği yönü de tahmin etmeye çalışabiliriz. Eğer yanımızda bir pusula olsaydı, bu işimiz çok daha kolay olurdu ama pusulasız da gözlem yaparak yönümüzü bulmaya çalışabiliriz.
2. Doğa kaynaklı afetler yaşamımızı nasıl etkiler?
Çözüm:
Doğa kaynaklı afetler, hayatımızı hem olumlu hem de olumsuz yönde etkileyebilir. Örneğin, yağmurun yağması ve su kaynaklarının dolması toprağın verimli olmasını sağlar, bu da yaşamımız için olumludur. Ancak deprem, sel, fırtına gibi afetler ise evlerimize, ekinlerimize zarar verebilir, hatta can kayıplarına neden olabilir. Bu afetler sonucunda göç etmek zorunda kalabiliriz, ekonomik olarak zorluklar yaşayabiliriz. Bu yüzden, bu afetlere karşı önlem almak ve hazırlıklı olmak çok önemlidir.
Umarım bu açıklamalarım sizlere yardımcı olmuştur. Çengel bulmaca çözmek hem keyifli hem de öğretici bir aktiviteydi, değil mi? Başka sorularda görüşmek üzere!