Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Sosyal Bilgiler dersimiz için harika bir etkinlik yapacağız. Önümüzde bir çengel bulmaca var ve bu bulmacayı birlikte çözeceğiz. Hem eğleneceğiz hem de bilgilerimizi tazeleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Çengel bulmacayı çözmek için öncelikle soldan sağa ve yukarıdan aşağıya verilen ipuçlarını dikkatlice okuyacağız. Bulduğumuz kelimeleri de bulmacadaki renkli kutucuklara yerleştireceğiz. En sonunda da bu kelimelerden oluşan anahtar kelimeyi bulacağız.
Ç. Aşağıdaki çengel bulmacayı çözünüz. Bulmacada yer alan renkli kutulara harfleri kendi renklerindeki kutulara yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
SOLDAN SAĞA
1. Bireyin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesidir.
Çözüm:
Adım 1: Bu tanıma uyan kelimeyi düşünelim. Bir kişinin yapması gereken şeyleri zamanında yapmasına ne denir?
Adım 2: Evet, doğru bildiniz! Bu kelime SORUMLULUK‘tur.
Bulmacada 1 numaralı yatay sıraya “SORUMLULUK” kelimesini yazacağız.
2. Halkın devlet yönetiminde söz sahibi olmasıdır.
Çözüm:
Adım 1: Halkın yönetime katılması, söz hakkı olması ne anlama gelir?
Adım 2: Bu kavram, hepimizin bildiği gibi DEMOKRASİ‘dir.
Bulmacada 2 numaralı yatay sıraya “DEMOKRASİ” kelimesini yazacağız.
3. Birleşmiş Milletlere bağlı olarak 1954 yılında kurulan Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun kısa yazılışıdır.
Çözüm:
Adım 1: Bu, uluslararası bir yardım kuruluşu ve kısaltması soruluyor.
Adım 2: Bu kuruluşun adı UNİCEF‘tir.
Bulmacada 3 numaralı yatay sıraya “UNİCEF” kelimesini yazacağız.
4. Bir milletin kendi ülkesinde başka bir ülkenin baskısı olmadan, özgür bir biçimde yaşamasidir.
Çözüm:
Adım 1: Bir ülkenin başka bir devletin egemenliği altında olmadan yaşaması durumunu ifade eden kelime nedir?
Adım 2: Bu kelime BAĞIMSIZLIK‘tır.
Bulmacada 4 numaralı yatay sıraya “BAĞIMSIZLIK” kelimesini yazacağız.
5. Fiziksel etkinliklere ve çeşitli oyunlara katılmak isteyen öğrencilerin gidebileceği kulübün adıdır.
Çözüm:
Adım 1: Okullarda öğrencilerin spor ve oyunlarla ilgilendiği topluluklara ne ad verilir?
Adım 2: Bu kulüplerin adı SPOR kulübüdür.
Bulmacada 5 numaralı yatay sıraya “SPOR” kelimesini yazacağız.
YUKARIDAN AŞAĞIYA
6. Okullarda acil durumlarla ilgili tatbikatlar düzenleyen kulübün adıdır.
Çözüm:
Adım 1: Okullarda olası tehlikelere karşı hazırlıklı olmak için yapılan çalışmalara ne denir? Bu çalışmaların yapıldığı kulüp?
Adım 2: Bu kulübün adı SİVİL savunma kulübüdür. Kelimenin ilk harfi olan “S”yi buraya yazacağız.
Bulmacada 6 numaralı dikey sıraya “SİVİL” kelimesini yazacağız.
7. Büyük bir kahramanlık örneği gösteren ve 15 Temmuz darbe girişiminin seyri değiştiren Halisdemir soyadlı şehidimizdir.
Çözüm:
Adım 1: 15 Temmuz gecesi ülkemizi kurtarmak için kahramanca mücadele eden şehidimizin soyadı soruluyor.
Adım 2: Şehidimizin adı ÖMER HALİSDEMİR‘dir. Bulmacaya yazacağımız kelime soyadı olan HALİSDEMİR‘dir.
Bulmacada 7 numaralı dikey sıraya “HALİSDEMİR” kelimesini yazacağız.
8. 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal’in Milli Mücadele’yi başlattığı şehrimizdir.
Çözüm:
Adım 1: Milli Mücadele’nin başladığı, Mustafa Kemal Atatürk’ün ilk adımını attığı o önemli şehrimiz neresidir?
Adım 2: Bu şehir SAMSUN‘dur.
Bulmacada 8 numaralı dikey sıraya “SAMSUN” kelimesini yazacağız.
9. Kişilerin çeşitli konularda görüşlerini ifade edebilmesidir.
Çözüm:
Adım 1: İnsanların bir konu hakkındaki düşüncelerini söylemesine ne denir?
Adım 2: Bu ifade özgürlüğüdür. Kelime İFADE‘dir.
Bulmacada 9 numaralı dikey sıraya “İFADE” kelimesini yazacağız.
Şimdi bulmacayı doldurduğumuzda renkli kutucuklarda oluşan harflere bakalım.
1 numaralı soldan sağa kelimesi SORUMLULUK.
2 numaralı soldan sağa kelimesi DEMOKRASİ.
3 numaralı soldan sağa kelimesi UNİCEF.
4 numaralı soldan sağa kelimesi BAĞIMSIZLIK.
5 numaralı soldan sağa kelimesi SPOR.
6 numaralı yukarıdan aşağıya kelimesi SİVİL.
7 numaralı yukarıdan aşağıya kelimesi HALİSDEMİR.
8 numaralı yukarıdan aşağıya kelimesi SAMSUN.
9 numaralı yukarıdan aşağıya kelimesi İFADE.
Şimdi bulmacadaki renkli kutucuklara yerleşen harflere dikkat edelim:
Soldan sağa 1’in başındaki sarı kutuda ‘S’ harfi var.
Soldan sağa 2’nin başındaki pembe kutuda ‘D’ harfi var.
Soldan sağa 3’ün başındaki mor kutuda ‘U’ harfi var.
Soldan sağa 4’ün başındaki mavi kutuda ‘B’ harfi var.
Soldan sağa 5’in başındaki pembe kutuda ‘S’ harfi var.
Yukarıdan aşağıya 6’nın başındaki yeşil kutuda ‘S’ harfi var.
Yukarıdan aşağıya 9’un başındaki yeşil kutuda ‘İ’ harfi var.
Bu harfleri bir araya getirdiğimizde anahtar kelimeyi oluşturuyoruz:
S – D – U – B – S – S – İ
Bu harflerle anlamlı bir kelime oluşturamıyoruz. Bulmacada bir hata olmuş olabilir veya renkli kutuların yerleşimiyle ilgili bir ipucu eksik. Ancak verilen bilgilere göre çözümler bu şekildedir.
D. Aşağıdaki sorunun cevabını defterinize yazınız.
1. “Sen ağa ben ağa, koyunları kim sağa?” atasözünü sorumluluk kavramı çerçevesinde yorumlayınız.
Çözüm:
Bu atasözü, bir işin kim tarafından yapılacağı konusunda kimsenin üzerine düşeni yapmaması durumunu anlatır. Herkesin “ben değil, başkası yapsın” demesiyle ortada kalmış, yapılmamış bir işi ifade eder. Sorumluluk kavramı açısından bakarsak, herkesin kendi üzerine düşen görevi yerine getirmesi gerektiğini gösterir. Eğer herkes kendi sorumluluğunu bilip yerine getirirse, ortada kimsenin yapmadığı bir iş kalmaz ve işler aksamaz.
2. “Ulusal egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” sözünü yorumlayınız.
Çözüm:
Bu söz, ülkemizin en önemli ilkelerinden biridir. Anlamı şudur: Ülkeyi yönetme gücü, yani egemenlik, kimseye devredilemez, sınırsız bir şekilde millete aittir. Millet, kendi kendini seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetir. Hiçbir kişi veya grup, milletin iradesi dışında ülkeyi yönetemez. Bu, demokrasinin ve bağımsızlığımızın en temel göstergelerindendir.
Umarım bu etkinlikten keyif almışsınızdır sevgili öğrencilerim. Bilgilerimizi pekiştirdiğimiz harika bir dersti!