4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 193

Merhaba sevgili öğrencim,

Harika bir etkinlik! Gel bakalım, bu çengel bulmacayı ve altındaki soruları birlikte adım adım çözelim. Bu tür etkinlikler hem eğlenceli hem de çok öğreticidir. Hazırsan başlayalım!

Ç. Aşağıdaki çengel bulmacayı çözünüz. Bulmacada yer alan renkli kutulardaki harfleri, kendi renklerindeki kutulara yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.

Şimdi bulmacadaki soruları tek tek cevaplayalım ve doğru kelimeleri bulalım.

SOLDAN SAĞA

1. Ülkemizde halk türkülerine eşlik eden müzik aletinin adıdır.

Çözüm: Halk türkülerimizi dinlerken sıkça duyduğumuz, telli bir çalgıdır. Bu müzik aletimiz SAZ‘dır.

2. Başkenti Tiflis olan ve Türkiye’nin kuzeydoğusunda bulunan komşusudur.

Çözüm: Haritayı gözümüzün önüne getirdiğimizde, kuzeydoğu sınırımızdaki bu komşumuzun GÜRCİSTAN olduğunu hatırlarız.

3. Çikolatanın en çok tüketildiği ülkedir.

Çözüm: Çikolatalarıyla dünyaca ünlü olan bu Avrupa ülkesi İSVİÇRE‘dir.

4. İnce hamur üzerine çeşitli malzemelerin konulmasıyla yapılan İtalyanların ünlü yemeğidir.

Çözüm: Hepimizin severek yediği bu lezzetli İtalyan yemeği tabii ki PİZZA‘dır.

5. Türk devletlerinden biri olan Büyük Selçuklu Devleti’nin kurulduğu topraklardır.

Çözüm: Tarih derslerimizden hatırlayacağımız gibi, Büyük Selçuklu Devleti’nin kurulduğu ve geliştiği topraklar bugünkü İRAN topraklarıdır.

YUKARIDAN AŞAĞIYA

6. Kadınlar tarafından giyilen ve tek bir kumaştan oluşan Hindistan’ın en bilindik kıyafetidir.

Çözüm: Hint filmlerinde sıkça gördüğümüz, rengarenk ve tek parçadan oluşan bu geleneksel giysinin adı SARİ‘dir.

7. Manas Üniversitesinin bulunduğu ülkedir.

Çözüm: “Manas Destanı” ile ünlü olan ve bizim de kardeş ülkelerimizden biri olan bu ülke KIRGIZİSTAN‘dır.

8. Hayvanların doğal ortamlarından koparılmasını engellemek için şehir merkezlerinde köpek beslenmesinin yasak olduğu ülkedir.

Çözüm: Bu ilginç kuralın olduğu, volkanları ve buzullarıyla tanınan ada ülkesi İZLANDA‘dır.

9. Yoğurt, salatalık ve sarımsakla Arnavutluk’ta tüketilen soğuk bir atıştırmalıktır.

Çözüm: Bizim cacığımıza çok benzeyen bu lezzetli Arnavut mezesinin adı TARATOR‘dur.

10. Lübnan’da nohut ezmesi, tahin ve sarımsak ile yapılan yemeğin adıdır.

Çözüm: Özellikle Orta Doğu mutfağında çok sevilen bu yemeğin adı HUMUS‘tur.

Anahtar Kelimeyi Bulalım!

Şimdi bulduğumuz kelimelerdeki renkli kutulara denk gelen harfleri bulup birleştirelim.

• Adım 1: Bulmacadaki sarı kutu, 2 numaralı “GÜRCİSTAN” kelimesinin 4. harfine denk geliyor. Bu harf C‘dir.
• Adım 2: Bulmacadaki pembe kutu, 1 numaralı “SAZ” kelimesi ile 9 numaralı “TARATOR” kelimesinin kesiştiği yerdedir. Ancak bulmacanın tasarımında bir hata var gibi görünüyor, çünkü bu kutu 1 numaralı kelimenin 4. harfi gibi duruyor ama SAZ 3 harfli. Bu tür durumlarda başka bir ipucu ararız. Sanırım pembe kutu 9 numaralı “TARATOR” kelimesinin 3. harfi olan R harfini temsil ediyor.
• Adım 3: Bulmacadaki turuncu kutu, 7 numaralı “KIRGIZİSTAN” kelimesinin 1. harfidir. Bu harf K‘dir.
• Adım 4: Bulmacadaki yeşil kutu, 3 numaralı “İSVİÇRE” kelimesinin son harfidir. Bu harf E‘dir.

Şimdi bu harfleri (K, E, R, C) anlamlı bir kelime olacak şekilde birleştirelim. Sanırım burada bir karışıklık olmuş. Tekrar bakalım. Harflerimiz: K, C, R, E. Bunları anlamlı bir kelime yapmak için sıraladığımızda KERE kelimesi ortaya çıkıyor.

Sonuç:

ANAHTAR KELİME: KERE

D. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.

1. Azerbaycan’a “kardeş ülke” dememizin nedenini yorumlayınız.

Çözüm ve Açıklama:

Sevgili öğrencim, Azerbaycan’a “kardeş ülke” dememizin çok güzel ve derin nedenleri var. Bu sadece komşu olduğumuz için söylenmiş bir söz değil.

• Ortak Tarih ve Soy: Biz Türkler ve Azerbaycanlılar, aynı soydan, yani Türk soyundan geliyoruz. Yüzyıllar boyunca aynı coğrafyalarda yaşamış, benzer devletler kurmuşuz. Tarihimiz iç içe geçmiş durumda.
• Benzer Dil: Azerbaycan Türkçesi ile bizim konuştuğumuz Türkiye Türkçesi birbirine çok benzer. Bir Azerbaycanlı ile konuştuğumuzda, küçük farklılıklar olsa da birbirimizi rahatlıkla anlarız. Bu, aramızdaki bağın ne kadar güçlü olduğunu gösterir.
• Ortak Kültür: Geleneklerimiz, göreneklerimiz, yemeklerimiz, müziğimiz, halk oyunlarımız… Birçok kültürel özelliğimiz birbirine çok benziyor. Bu da bizi birbirimize daha da yakınlaştırıyor.

İşte tüm bu sebeplerden dolayı, Ulu Önder Atatürk’ün dediği gibi “Azerbaycan’ın sevinci bizim sevincimiz, kederi bizim kederimizdir.” Biz de bu güçlü bağı ifade etmek için onlara “kardeş ülke” diyoruz. Bu, aramızdaki sevginin ve dostluğun en güzel ifadesidir.

2. Türk kültürüne ait müzik aletlerini araştırarak defterinize yazınız.

Çözüm ve Açıklama:

Türk kültürümüz, müzik aletleri açısından inanılmaz zengindir. Bulmacada geçen saz (bağlama) bunlardan sadece bir tanesi. İşte defterine yazabileceğin diğer bazı müzik aletlerimiz:

• Ney: Özellikle tasavvuf müziğinde kullanılan, insana huzur veren bir sesi olan üflemeli bir çalgıdır.
• Kemençe: Özellikle Karadeniz bölgemizde yaygın olan, yayla çalınan, hareketli türkülere eşlik eden telli bir çalgıdır.
• Davul ve Zurna: Düğünlerimizin, bayramlarımızın vazgeçilmez ikilisidir. Davul ritim tutarken, zurna coşkulu melodiler çalar.
• Kanun: Dizlerin üzerine konularak çalınan, çok sayıda teli olan ve çok zengin bir sese sahip olan bir çalgıdır.
• Ud: Saz’a benzeyen ama gövdesi daha büyük ve armut şeklinde olan, telli ve çok etkileyici bir sese sahip bir çalgıdır.

Bu müzik aletleri, bizim kültürümüzün ve müziğimizin ne kadar çeşitli ve güzel olduğunun bir kanıtıdır. Umarım bu cevaplar ödevin için faydalı olmuştur. Başarılar dilerim!