Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben sizin Hayat Bilgisi öğretmeninizim. Bugün “Doğada Hayat” ünitemizle ilgili bu güzel etkinliği birlikte yapacağız. Gönderdiğiniz görseldeki soruları sizin için adım adım, tane tane açıklayarak çözeceğim. Hazırsanız, haydi başlayalım!
***
1- Sebze ve meyvelerin yetişme koşullarını araştırınız. Araştırma sonucunda edindiğiniz bilgileri yazınız.
Sevgili çocuklar, bu soru bizden birer araştırmacı olmamızı istiyor. Tıpkı bitkilerin büyümesi gibi, bizim de bilgimiz araştırarak büyür! Sebze ve meyvelerin sağlıklı bir şekilde büyüyüp soframıza gelebilmesi için bazı temel ihtiyaçları vardır. Gelin bu ihtiyaçlar nelermiş, birlikte bakalım.
Adım 1: Temel İhtiyaçları Belirleyelim
Yaptığım araştırmalara göre, bütün sebze ve meyvelerin büyüyebilmesi için ortak bazı ihtiyaçları var. Bunlar olmazsa olmaz! Bu ihtiyaçlar şunlardır:
- Toprak: Bitkiler kökleriyle toprağa tutunur ve topraktaki besinleri alarak büyürler. Toprak onlar için hem bir ev hem de bir yemek tabağı gibidir.
- Su: Tıpkı bizim gibi bitkilerin de suya ihtiyacı vardır. Su, topraktaki besinleri kökler aracılığıyla bitkinin her yerine taşır. Su olmazsa bitkiler kurur. Biz buna strong>can suyu deriz.
- Güneş Işığı: Güneş, bitkiler için en önemli enerji kaynağıdır. Bitkiler güneş ışığını kullanarak kendi besinlerini yaparlar. Bu yüzden bitkiler hep güneşe doğru büyümeye çalışır.
- Hava (Uygun Sıcaklık): Bitkilerin de nefes almaya ve üşümemeye ya da çok sıcaktan bunalmamaya ihtiyacı vardır. Her bitkinin sevdiği bir sıcaklık vardır. Mesela karpuz sıcağı, ıspanak ise serin havayı daha çok sever.
Adım 2: Örnekler Verelim
Mesela bir domates fidesi düşünelim. Büyümek için bol bol güneşe, verimli bir toprağa ve düzenli suya ihtiyaç duyar. Ama bir havuç, kök sebzesi olduğu için toprağın altında büyür ve serin iklimleri sever. Yani her bitkinin kendine özel küçük istekleri de olabilir.
***
2- Domates tohumunun domates olana kadar geçirdiği aşamalarla ilgili aşağıdaki eksik bırakılmış hikâyeyi tamamlayınız.
Ne kadar güzel bir soru! Şimdi hep birlikte bir domates tohumunun ağzından onun maceralı hayat hikayesini dinleyelim. Bakalım o küçücük tohum nasıl kocaman, kıpkırmızı bir domatese dönüşüyor.
Ben bir domates tohumuydum. Domates olana kadar geçirdiğim aşamaları sizlere anlatayım. Önce…
…beni sevgiyle alıp sıcacık toprağın altına ektiler. Üzerime toprağı örttüklerinde biraz karanlıkta kaldım ama korkmadım. Sonra üzerime ılık bir su döktüler, buna “can suyu” diyorlarmış. O suyla birlikte içimde bir şeyler kıpırdamaya başladı.
Güneş toprağı ısıttıkça ve yağmurlar toprağı ıslattıkça ben de yavaş yavaş kabuğumu çatlattım ve toprağın üzerine doğru minicik bir filiz olarak başımı çıkardım. Artık güneşi görebiliyordum! Zamanla büyüdüm, yeşil yapraklarım ve güçlü bir gövdem oldu. Artık küçük bir fideydim.
Bir süre sonra dallarımda sarı renkli, minik çiçekler açmaya başladım. Arılar gelip çiçeklerimi ziyaret etti. O güzel çiçekler yavaşça soldu ve yerlerini küçücük, yeşil toplara bıraktı. İşte onlar benim bebek domateslerimdi!
Güneşin altında her gün biraz daha büyüdüm, biraz daha renk aldım. Önce açık yeşildim, sonra turuncuya döndüm ve en sonunda sofalarınıza layık, kıpkırmızı ve sulu bir domates oldum. Artık salatalara, yemeklere lezzet katmaya hazırdım!
***
Meyve ve sebzeler nasıl ve nerede yetişir? Anlatınız.
Bu soru, aslında yukarıda öğrendiğimiz her şeyin bir özeti gibi, harikasınız! Meyve ve sebzeler, tohumların veya fidelerin toprağa ekilmesiyle yetişir. Büyümek için de, daha önce konuştuğumuz gibi, toprağa, suya, güneşe ve uygun sıcaklığa ihtiyaç duyarlar.
Peki nerelerde yetişirler?
- Bazı meyveler (elma, portakal, kiraz gibi) kocaman ağaçların dallarında yetişir.
- Bazı sebze ve meyveler (domates, salatalık, fasulye gibi) toprağın üzerinde büyüyen ve bazen sırıklara sarılan fidelerde yetişir.
- Bazıları ise (çilek, karpuz gibi) toprağın üzerine yayılan sarmaşık benzeri bitkilerde büyür.
- Bir de toprağın altında büyüyenler var! Patates, havuç, soğan gibi sebzeler toprağın altında yetişen kök sebzelerdir.
Bütün bu bitkiler genellikle çiftçiler tarafından büyük tarlalarda, kendi evimizin arkasındaki küçük bahçelerde veya kışın bile üretim yapılabilen, üzeri kapalı seralarda yetiştirilir.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, doğayı sevmek ve onu anlamak çok güzeldir! Hepinize iyi çalışmalar dilerim.