Merhaba sevgili öğrencim!
Haydi, birlikte Hayat Bilgisi kitabımızdaki “Ülkemizde Hayat” ünitesiyle ilgili bu alıştırmaları çözelim. Soruları dikkatlice okuyup en doğru cevapları bulacağız. İşte adım adım çözümlerimiz:
B. Aşağıdaki kelimeleri kullanarak eksik bırakılmış cümleleri tamamlayınız.
Verilen kelimeler: vali, yönetim, gayret, kale, muhtar, milletvekilleri, dilekçe, özgürlüğü
1. Mahalleyi ………………. yönetir.
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda bize bir yerleşim yerini kimin yönettiği soruluyor. Bu yer neresi? Mahalle.
Adım 2: Mahallemizdeki işlerden sorumlu olan, seçimle iş başına gelen yöneticimizi hatırlayalım. Bu kişi muhtar‘dır. Okulumuzun, evimizin bulunduğu mahallenin bir muhtarı vardır.
Sonuç: Mahalleyi muhtar yönetir.
2. İşimizi en iyi şekilde ve eksiksiz yapmaya ………………. etmeliyiz.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, bir işi en güzel şekilde yapmak için ne yapmamız gerektiğini soruyor.
Adım 2: Bir şeyi başarmak için çabalamak, uğraşmak anlamına gelen kelimeyi bulmalıyız. Bu kelime gayret‘tir. Derslerimize çalışırken, odamızı toplarken hep gayret gösteririz, değil mi?
Sonuç: İşimizi en iyi şekilde ve eksiksiz yapmaya gayret etmeliyiz.
3. Han, hamam, köprü ve ………………. tarihî eserlerdendir.
Çözüm:
Adım 1: Cümlede bize bazı tarihî eserler sayılmış: han, hamam, köprü… Bizden de bu listeye uygun başka bir tarihî eser bulmamız isteniyor.
Adım 2: Verilen kelimelere bakalım. Eskiden şehirleri korumak için yapılmış büyük, taş duvarlı yapılara ne denir? Tabii ki kale! Kaleler de önemli tarihî eserlerimizdendir.
Sonuç: Han, hamam, köprü ve kale tarihî eserlerdendir.
4. Ülkemizin ………………. şekli cumhuriyettir.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede ülkemizin nasıl idare edildiği anlatılıyor. “Cumhuriyet” bir idare etme biçimidir.
Adım 2: Ülkenin idare edilme biçimine biz yönetim şekli deriz. Ülkemizi yöneticilerin halkın oylarıyla seçildiği cumhuriyet ile yönetiyoruz.
Sonuç: Ülkemizin yönetim şekli cumhuriyettir.
5. Vatandaşlar istekleri, arzuları ve şikâyetleri ile ilgili dilediği makama ………………. verme hakkına sahiptir.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, bir isteğimiz veya şikâyetimiz olduğunda bunu resmi kurumlara nasıl ilettiğimizi soruyor.
Adım 2: Resmi bir kuruma yazılı olarak istek veya şikâyetimizi bildirdiğimiz belgeye dilekçe denir. Bu bizim en temel haklarımızdan biridir.
Sonuç: Vatandaşlar istekleri, arzuları ve şikâyetleri ile ilgili dilediği makama dilekçe verme hakkına sahiptir.
6. Cumhuriyet yönetimi vatandaşlara düşüncelerini ifade etme ………………. sağlar.
Çözüm:
Adım 1: Cumhuriyetin bize sağladığı en önemli haklardan biri soruluyor. Bu hak, düşüncelerimizi korkmadan söyleyebilmektir.
Adım 2: Düşüncelerimizi, fikirlerimizi serbestçe söyleyebilmemize “ifade etme özgürlüğü” denir. Özgürlük, kimsenin baskısı altında kalmadan hareket edebilmektir.
Sonuç: Cumhuriyet yönetimi vatandaşlara düşüncelerini ifade etme özgürlüğü sağlar.
7. Cumhuriyet, milletin egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu belirli süreler için seçtiği ………………. aracılığıyla kullandığı yönetim şeklidir.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede cumhuriyetin tanımı yapılıyor. Milletin, yani halkın, yönetme gücünü kimler aracılığıyla kullandığı soruluyor.
Adım 2: Bizler oy kullanarak ülkemizi yönetmesi için temsilciler seçeriz. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bizi temsil eden bu kişilere milletvekilleri denir.
Sonuç: Cumhuriyet, milletin egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığıyla kullandığı yönetim şeklidir.
C. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerde belirtilenler doğru ise önlerindeki noktalı yerlere “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
1. ( … ) Haberleşme özgürlüğü cumhuriyetin sağladığı özgürlüklerdendir.
Çözüm:
Adım 1: Cümleyi dikkatlice okuyalım. Cumhuriyetin bize haberleşme özgürlüğü verip vermediğini düşünelim.
Adım 2: Evet, cumhuriyet sayesinde insanlar düşüncelerini gazete, televizyon, internet gibi yollarla özgürce paylaşabilir. Bu doğru bir bilgidir.
Sonuç:( D )
2. ( … ) Yakın çevremizdeki tarihî, doğal ve turistik yerlerle ilgili bilgi edinmemize gerek yoktur.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, yaşadığımız yerdeki önemli yerleri öğrenmemize gerek olmadığını söylüyor.
Adım 2: Bu kesinlikle yanlış! Yaşadığımız çevreyi, tarihimizi ve doğal güzelliklerimizi tanımak ve korumak bir vatandaşlık görevidir. Bu nedenle bu bilgi yanlıştır.
Sonuç:( Y )
3. ( … ) İnsan sevgisi Atatürk’ün kişilik özelliklerindendir.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede Atatürk’ün bir özelliği belirtiliyor: insan sevgisi.
Adım 2: Mustafa Kemal Atatürk, sadece kendi milletini değil, bütün insanlığı seven büyük bir liderdi. “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözü de bunu gösterir. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç:( D )
4. ( … ) Millî birlik ve beraberlik toplum hayatını olumlu yönde etkiler.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, bir milletin birlik içinde olmasının topluma nasıl etki ettiğini söylüyor.
Adım 2: İnsanlar bir araya gelip birbirine destek olduğunda, o toplum daha güçlü ve huzurlu olur. Yani birlik ve beraberlik toplumu olumlu, yani iyi yönde etkiler. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç:( D )
5. ( … ) İlçenin en üst yöneticisi validir.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede yönetim birimleri ve yöneticileri hakkında bir bilgi var.
Adım 2: Hatırlayalım: İl‘in en üst yöneticisi validir. Ancak ilçe‘nin en üst yöneticisi ise kaymakam‘dır. Cümlede ilçenin yöneticisi vali denildiği için bu bilgi yanlıştır.
Sonuç:( Y )
6. ( … ) Ülkemizde yaşayan farklı kültürden insanların sorunlarına duyarlı olmalıyız.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, ülkemizde yaşayan farklı kültürlere karşı nasıl davranmamız gerektiğini anlatıyor.
Adım 2: İyi bir insan ve iyi bir vatandaş olmak, çevremizdeki herkesin sorunlarına karşı anlayışlı ve yardımsever olmayı gerektirir. Farklılıklara saygı duymalı ve birbirimize destek olmalıyız. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç:( D )
Harika bir iş çıkardın! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Unutma, öğrenmek bir yolculuktur ve her adımda daha da bilgili oluruz. Tebrikler