Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Sosyal Bilimler öğretmeniniz. Bugün Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersimizdeki etkinlikleri birlikte yapacağız. Gönderdiğiniz görseldeki soruları adım adım inceleyip çözelim. Hazırsanız, başlayalım!
Etkinlik – Tamamlayalım
Soru: Aşağıdaki kavram haritasını tamamlayalım.
Çözüm:
Bu etkinlikte bizden, kültürümüzde oruçla ilgili olan kavramları düşünerek şemadaki boşlukları doldurmamız isteniyor. Şemamızın ana başlığı “Kültürümüzde Oruçla İlgili Kavramlar”. Bize ipucu olarak “Mahya” kelimesi verilmiş. Gelin, diğer kutucukları da biz dolduralım.
Ramazan ayını ve orucu düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen güzel gelenekler ve kavramlar nelerdir? Biraz düşünelim… Akşam ezanıyla açılan oruçlar, gece kalkıp yenen yemekler, Ramazan’a özel kılınan namaz ve bayramdan önce verilen sadaka… İşte bu kavramları yazacağız!
Adım 1: İlk olarak, orucumuzu açtığımız o güzel ana ne isim verdiğimizi hatırlayalım. Akşam ezanı okunduğunda ailemizle birlikte sofraya otururuz. Bu öğünün adı İftar‘dır.
Adım 2: Peki, oruca başlamadan önce, sabah ezanından önce gece kalkıp yemek yediğimiz öğüne ne diyoruz? Evet, bu da Sahur‘dur. Sahur, gün boyunca tutacağımız oruç için bize güç verir.
Adım 3: Ramazan ayına özgü, yatsı namazından sonra cemaatle birlikte kılınan bir namaz vardır. Bu namaza Teravih Namazı denir.
Adım 4: Ayrıca Ramazan ayının sonlarında, bayrama kavuşmanın bir şükrü olarak ihtiyaç sahiplerine verdiğimiz bir sadaka vardır. Buna da Fitre veya Fıtır Sadakası denir.
Şimdi kavram haritamızı doldurabiliriz:
- Mahya (Zaten verilmiş)
- İftar
- Sahur
- Teravih Namazı (veya Fitre de yazılabilir)
Etkinlik – Okuyalım
Soru: Metinde yabancı seyyahların isimlerini vermeden bahsettikleri ramazan ve oruçla ilgili kavramlar nelerdir? Araştıralım.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için bir dedektif gibi metindeki ipuçlarını bulmamız gerekiyor. Yabancı bir seyyah, 16. yüzyılda İstanbul’a gelmiş ve gördüğü Ramazan geleneklerini anlatmış. Ama o, bu geleneklerin özel isimlerini bilmiyor, sadece ne yapıldığını anlatıyor. Bizim görevimiz de bu anlatımlardan hangi kavramların kastedildiğini bulmak.
Adım 1: Metindeki İpuçlarını Bulalım
Metni dikkatlice okuduğumuzda şu cümleler gözümüze çarpıyor:
- “Akşam yıldızlar görününce yemeklerini yiyorlar.”
- “Ertesi gün açlığa dayanabilmek için uykularını alıp tekrar kalkarak gece yemek yiyorlar.”
- “Gökte hilalin görünmesi ile başlayan ramazan bir ay sürüyor.”
- “Bunların yanında kedi ve köpeklere de sadaka verilir.”
Adım 2: İpuçlarını Kavramlarla Eşleştirelim
Şimdi bu ipuçlarının hangi Ramazan kavramlarına karşılık geldiğini bulalım.
1. İpucu:
“Akşam yıldızlar görününce yemeklerini yiyorlar.”
Bu cümle, akşam olunca orucun açıldığını anlatıyor. Biz bu öğüne ne diyoruz? Tabii ki İFTAR! Seyyah, iftar kelimesini bilmediği için sadece gördüğü olayı tarif etmiş.
2. İpucu:
“Ertesi gün açlığa dayanabilmek için uykularını alıp tekrar kalkarak gece yemek yiyorlar.”
Bu cümlede ise oruca başlamadan önce, gece yenen yemekten bahsediliyor. Bu da bize hemen SAHUR‘u hatırlatıyor. Sahur yemeği, gün boyu daha dinç olmamızı sağlar.
3. İpucu:
“Gökte hilalin görünmesi ile başlayan ramazan bir ay sürüyor.”
Ramazan ayının ne zaman başlayıp ne zaman bittiğini nasıl anlarız? Ayın gökyüzündeki hareketlerini takip ederek. Ayın yeni doğan haline, yani o incecik haline HİLAL deriz. Ramazan, hilalin görülmesiyle başlar.
4. İpucu:
“Bunların yanında kedi ve köpeklere de sadaka verilir. Bazı kişiler kafesteki bir kuşu satın alıp onu serbest bırakarak sevap kazanmayı umut ederler.”
Bu cümlelerde ise Ramazan ayında artan yardımlaşma ve iyilik yapma davranışlarından bahsediliyor. İnsanların sadece birbirlerine değil, hayvanlara bile yardım etmesi SADAKA ve HAYIR İŞLEMEK kültürümüzün ne kadar güzel bir parçası olduğunu gösteriyor.
Sonuç olarak, metinde bahsedilen kavramlar şunlardır:
- İftar
- Sahur
- Hilal
- Sadaka ve Hayır İşlemek
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!