Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konuyla karşı karşıyayız: Konuşma Adabı. İletişim kurarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini anlatan bu güzel metindeki etkinlikleri gel birlikte, adım adım inceleyelim ve yorumlayalım.
Soru 1: “İnsanlar konuşa konuşa anlaşırlar.” atasözüyle ne anlatılmak istendiğini arkadaşlarımızla paylaşalım.
Bu atasözü, iletişimin ne kadar önemli olduğunu anlatan temel bir ifadedir. Hadi ne anlama geldiğini daha yakından inceleyelim.
- Adım 1: Atasözünün temel mesajı şudur: İnsanlar arasındaki anlaşmazlıklar, yanlış anlaşılmalar veya sorunlar ancak ve ancak karşılıklı konuşarak, diyalog kurarak çözülebilir. Eğer susarsak, içimize atarsak veya karşımızdakinin bizim ne düşündüğümüzü tahmin etmesini beklersek, sorunlar daha da büyür.
- Adım 2: Düşünelim, bir arkadaşına kırıldın diyelim. Ona neden kırıldığını anlatmazsan, o bunu bilemez ve belki de seni üzdüğünün farkında bile olmaz. Ama yanına gidip, “Şu söylediğin veya yaptığın şey beni biraz üzdü.” dediğinde, o da kendini açıklama ve belki de özür dileme fırsatı bulur. İşte bu, “konuşa konuşa anlaşmak”tır.
- Adım 3: Sonuç olarak bu atasözü bize; duygularımızı, düşüncelerimizi ve beklentilerimizi doğru ve saygılı bir dille ifade etmenin, sağlıklı ilişkiler kurmanın ve sorunları çözmenin en temel yolu olduğunu öğretir.
Soru 2: “Söz gümüşse sükût altındır.” atasözünün ne anlama geldiğini arkadaşlarımızla yorumlayalım.
Bu da çok bilgece söylenmiş bir söz! İlk bakışta sanki “hiç konuşma” diyormuş gibi gelebilir ama aslında çok daha derin bir anlamı var.
- Adım 1: Öncelikle atasözündeki benzetmeyi anlayalım. Gümüş değerli bir madendir, değil mi? Ama altın ondan daha da değerlidir. İşte bu atasözü de diyor ki; konuşmak, doğru ve yerinde söylenen sözler (gümüş gibi) değerlidir. Fakat bazen, bazı durumlarda susmak, konuşmaktan (altın gibi) çok daha değerli ve doğru bir davranıştır.
- Adım 2: Peki, ne zaman konuşmak “gümüş” olur? Birisine yardımcı olacağımız zaman, güzel bir söz söyleyeceğimiz zaman, bir konuyu açıklığa kavuşturacağımız zaman konuşmak çok değerlidir. Metinde de Peygamberimizin dediği gibi: “ya hayır söylesin…”
- Adım 3: Peki, ne zaman susmak “altın” olur?
- Çok sinirli olduğumuzda ve karşımızdakini kıracak sözler söylemek üzereyken susmak altındır.
- Bir konu hakkında yeterli bilgimiz yokken, yanlış bilgi vermemek için susmak altındır.
- İnsanların arkasından konuşmak (gıybet etmek) yerine susmak altındır.
- Karşımızdaki insan derdini anlatırken, onu bölmeden dinlemek için susmak altındır.
Yani metinde de belirtildiği gibi boş, gereksiz, faydası olmayan ve zarar veren konuşmalardan kaçınmak gerekir. Peygamberimizin sözünün devamı da bunu destekliyor: “…ya da sussun.”
- Adım 4: Kısacası bu atasözü bize, “Nerede konuşacağını, nerede susacağını bilmek en büyük erdemdir.” demektedir. Bize düşünerek konuşmayı, ağzımızdan çıkan sözün sorumluluğunu almayı ve bazen en iyi cevabın sessizlik olduğunu öğretir.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, ne söylediğimiz kadar nerede ve nasıl söylediğimiz de çok önemlidir! Başarılar dilerim.