Merhaba sevgili öğrencim!
Hayat Bilgisi dersimizdeki bu güzel etkinliği birlikte yapmaya ne dersin? Bu tür durumlarla günlük hayatta hepimiz karşılaşabiliriz. Önemli olan bu anlarda nasıl doğru ve güzel davranışlar sergileyeceğimizi bilmektir. Gel, şimdi bu durumları birlikte inceleyelim ve en doğru davranışların ne olabileceğini konuşalım.
ETKİNLİK ZAMANI
Aşağıdaki durumlar karşısında nasıl davranırsınız? Yazınız.
1. Teneffüsteyken arkadaşın okul dışına çıkmayı teklif etti.
Bu teklifi kesinlikle kabul etmem. Arkadaşıma bunun çok yanlış ve tehlikeli bir davranış olduğunu söylerim. Okul kurallarını hatırlatır ve izinsiz bir şekilde okul dışına çıkmanın başımıza kötü şeyler getirebileceğini anlatırım. Eğer ısrar ederse, durumu nöbetçi öğretmene bildiririm. Çünkü bu, hem kendi güvenliğim hem de arkadaşımın güvenliği için en doğrusudur.
Çözümün Açıklaması:
Adım 1: Unutma, okul bizim için güvenli bir alandır ve okulun kuralları bizi korumak için vardır. Teneffüste okul dışına çıkmak bu kurallardan en önemlisini çiğnemek demektir.
Adım 2: Arkadaşının bu teklifi karşısında net bir şekilde “Hayır” demelisin. Kararlı olman çok önemli.
Adım 3: Neden “hayır” dediğini ona sakince açıklamalıyız. Örneğin, “Bu yaptığımız hem kurallara aykırı hem de dışarısı bizim için güvenli olmayabilir. Başımıza bir şey gelebilir.” diyebilirsin.
Adım 4: Eğer arkadaşın seni dinlemez ve gitmekte ısrar ederse, bu durumu bir yetişkine, yani nöbetçi öğretmene söylemek en doğru hareket olur. Bu bir şikâyet değil, arkadaşını korumaya yönelik bir davranıştır.
2. Futbol oynarken arkadaşınızın hatasından dolayı oyunu kaybettiniz. Arkadaşınız da çok üzüldü.
Hemen üzülen arkadaşımın yanına giderim. Onu teselli ederim. “Üzülme, bu sadece bir oyun. Bazen kazanırız, bazen kaybederiz. Önemli olan birlikte eğlenmekti. Senin hatan değil, hepimiz hata yapabiliriz.” gibi cümlelerle moralini düzeltmeye çalışırım. Onu suçlamak yerine ona destek olurum.
Çözümün Açıklaması:
Adım 1: Oyunların asıl amacının kazanmak ya da kaybetmek değil, eğlenmek ve birlikte güzel vakit geçirmek olduğunu hatırla.
Adım 2: Arkadaşın zaten yaptığı hata yüzünden üzgün. Onu suçlamak, kalbini daha çok kırar ve arkadaşlığınızı zedeler. Empati kur, yani kendini onun yerine koy. Sen de üzülürdün, değil mi?
Adım 3: İyi bir dost, arkadaşının yanında olur. Ona “Sorun değil”, “Olur böyle şeyler” gibi moral verici sözler söyleyerek onu rahatlatmalısın. Unutma, iyi bir takım arkadaşı olmak bunu gerektirir.
3. Arkadaşın sana bisküvisinden ikram etti.
Arkadaşımın bu nazik davranışı için ona gülümseyerek teşekkür ederim. “Teşekkür ederim, çok naziksin.” derim. Eğer canım istiyorsa bir tane alırım. Eğer istemiyorsam, yine de teşekkür ederek “Teşekkürler ama şimdi canım istemiyor, afiyet olsun.” gibi kibar bir dille reddederim.
Çözümün Açıklaması:
Adım 1: Arkadaşın seninle yiyeceğini paylaşıyor. Bu çok güzel ve cömert bir davranıştır.
Adım 2: Bu güzel davranış karşısında bizim de kibar olmamız gerekir. “Teşekkür ederim” sihirli bir kelimedir ve bu durumda mutlaka kullanılmalıdır.
Adım 3: İkramı kabul etsen de etmesen de, önemli olan arkadaşının düşünceli davranışını takdir ettiğini göstermendir. Bu, aranızdaki dostluğu güçlendirir.
DEĞERLENDİRELİM
İsteklerimizi ifade ederken nelere dikkat etmeliyiz? Anlatınız.
İsteklerimizi ifade ederken dikkat etmemiz gereken en önemli şey, karşımızdaki kişiyi kırmadan, nazik ve saygılı bir dil kullanmaktır. Buna “sihirli sözcükler” de diyebiliriz.
- Kibar Olmalıyız: İsteklerimizi belirtirken “lütfen” ve “rica etsem” gibi ifadeler kullanmalıyız.
- Ses Tonumuza Dikkat Etmeliyiz: Bağırmak veya emreder gibi konuşmak yerine sakin ve yumuşak bir ses tonu kullanmalıyız.
- Göz Teması Kurmalıyız: Konuştuğumuz kişinin yüzüne bakmak, ona değer verdiğimizi gösterir.
- Doğru Zamanı Beklemeliyiz: Karşımızdaki kişi meşgulken veya sinirliyken bir istekte bulunmak doğru olmayabilir.
- “Ben Dili” Kullanmalıyız: “Sen hep böyle yapıyorsun!” gibi suçlayıcı bir dil yerine, “Böyle söylediğinde ben üzülüyorum.” gibi kendi duygularımızı ifade eden “ben dili”ni kullanmak daha yapıcıdır.
Kısacası, hem net olmalı hem de karşımızdakinin duygularına saygı göstermeliyiz.