7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 78

Harika bir soru! Gel, bu güzel sözü birlikte inceleyelim ve dürüstlük üzerine ne anlattığını adım adım çözelim. Ben senin Sosyal Bilgiler öğretmenin olarak bu konuda sana yardımcı olacağım.

Soru-Yorum

Kamuya togru dersin togruyısan
Bulınmaz togrulık sen egriyisen

(Yunus Emre, Risaletü’n-Nushiyye, s. 194.)

Bu beyitten hareketle dürüstlüğü yorumlayınız.

(kamu: Halk, togru: Doğru, egri: Eğri.)

Merhaba sevgili öğrencim! Yunus Emre’nin bu derin anlamlı sözü, dürüstlüğün ne kadar önemli ve temel bir özellik olduğunu bize çok güzel anlatıyor. Haydi gel, bu beyti adım adım inceleyerek dürüstlüğü yorumlayalım.

Adım 1: Beytin Anlamını Çözelim

Öncelikle bu iki dizede ne söylendiğini anlayalım. Zaten parantez içinde kelimelerin günümüz Türkçesindeki anlamları verilmiş, bu bizim işimizi çok kolaylaştırıyor.

• “Kamuya togru dersin togruyısan”: Bu dize bize diyor ki; “Eğer sen kendin doğru bir insan isen, halka (yani diğer insanlara) doğruluğu anlatabilir, doğru yolu gösterebilirsin.”
• “Bulınmaz togrulık sen egriyisen”: Bu dizede ise; “Ama eğer sen kendin eğri (yani dürüst olmayan, yalancı, hilekâr) biriysen, sende doğruluk bulunmaz.” diyor.

Yani Yunus Emre, bir insanın başkalarına dürüstlükten bahsedebilmesi için önce kendisinin dürüst olması gerektiğini vurguluyor.

Adım 2: Dürüstlük Kavramıyla İlişkilendirelim

Şimdi bu anlamı dürüstlük kavramıyla birleştirelim. Dürüstlük sadece doğruyu söylemek değildir, aynı zamanda doğru olanı yapmak ve doğru bir insan olmaktır.

Yunus Emre’nin bu sözü bize şunu öğretir:

• Söz ve Davranış Birliği: Dürüst bir insan, söyledikleriyle yaptıkları birbiriyle tutarlı olan insandır. Başkalarına “Yalan söylemeyin!” deyip kendisi yalan söyleyen birine kimse inanmaz ve saygı duymaz. Bu beyit, dürüstlüğün en temel şartının bu tutarlılık olduğunu anlatıyor.
• Örnek Olmak: Eğer çevremizdeki insanların dürüst olmasını istiyorsak, onlara nutuk çekmek yerine önce kendimiz dürüst davranışlar sergileyerek örnek olmalıyız. En etkili öğretme yolu, bizzat yaşamaktır. Sen “eğri” isen, yani davranışların dürüst değilse, sözlerinin hiçbir kıymeti kalmaz.
• İçtenlik ve Samimiyet: Dürüstlük, insanın içinde başlar. Kişi önce kendi içinde dürüst olmalıdır. Eğer bir insan içten içe “eğri” ise, dışarıya ne kadar “doğru” görünmeye çalışırsa çalışsın, bu durum er ya da geç ortaya çıkar ve onda gerçek bir doğruluk bulunmaz.

Sonuç

Bu beyitten hareketle dürüstlüğü şöyle yorumlayabiliriz: Dürüstlük, sadece dil ile söylenen bir söz değil, bir yaşam biçimidir. Bir insanın başkalarına dürüstlüğü öğütleyebilmesi veya onlardan dürüstlük bekleyebilmesi için, öncelikle kendi özünde, sözlerinde ve davranışlarında dosdoğru olması gerekir. Eğer kişinin kendisi dürüst değilse, onun dürüstlükten bahsetmesi anlamsız ve inandırıcılıktan uzaktır. Kısacası, dürüstlük önce insanın kendisinde başlamalıdır.